Spis treści
Mimo dużej popularności oraz niższych kosztów eksploatacji, kuchenki gazowe znalazły się pod lupą specjalistów, którzy analizują ich potencjalnie negatywny wpływ na ludzkie zdrowie.
Z ostatnich analiz wynika, że przygotowywanie posiłków na gazie wiąże się z uwalnianiem benzenu, a jego stężenie bywa groźniejsze niż bierne palenie nawet wtedy, gdy w pomieszczeniu działa wentylacja.
Unia Europejska nie zamierza zakazywać tych urządzeń, ale przełomowe przepisy wdraża już Nowy Jork, co niesie za sobą istotne konsekwencje dla zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców.
Szkodliwość kuchenek gazowych. Eksperci ostrzegają przed emisją benzenu
W polskich domach przyłącza gazowe to wciąż standard podczas gotowania. Tego typu urządzenia dominują w blokach wielorodzinnych i nic nie zapowiada szybkiej zmiany tego trendu. Wynika to przede wszystkim z faktu, że błękitne paliwo pozostaje znacznie tańsze niż energia elektryczna wykorzystywana przez płyty indukcyjne. Równolegle narasta jednak dyskusja o zagrożeniach płynących z tej technologii, a kolejne raporty badaczy potwierdzają emisję toksycznych gazów i substancji. Najnowsze ustalenia dowodzą, że codzienne korzystanie z kuchenki gazowej podnosi poziom benzenu w powietrzu bardziej niż ekspozycja na dym tytoniowy w przypadku biernego palenia. Cytowany przez serwis poradnikzdrowie.pl profesor Rob Jackson tłumaczy to zjawisko wprost. „Benzen tworzy się w płomieniach i innych środowiskach o wysokiej temperaturze (...) Teraz wiemy, że benzen tworzy się również w płomieniach kuchenek gazowych w naszych domach. (...) Dobra wentylacja pomaga zmniejszyć stężenie zanieczyszczeń, ale stwierdziliśmy, że wentylatory wyciągowe były często nieskuteczne w eliminowaniu narażenia na benzen” – wyjaśnił naukowiec. Ponadto badacze ze Stanów Zjednoczonych dostrzegli potencjalną korelację między używaniem kuchenek gazowych a rozwojem wybranych chorób nowotworowych. Sam benzen to jednak nie jedyny problem, ponieważ spalany gaz ziemny uwalnia też inne związki pogarszające jakość domowego powietrza. Wśród nich znajdują się drobne cząstki stałe (PM2.5), tlenek węgla (CO) oraz tlenki azotu (NOx). Zanieczyszczenia te są niewidoczne gołym okiem, ale mogą zaostrzać przebieg astmy i innych schorzeń płuc, podrażniać układ oddechowy, a przy długotrwałym kontakcie wywoływać dolegliwości sercowo-naczyniowe. Ryzyko rośnie drastycznie w lokalach o słabej wentylacji, gdzie stężenie toksyn błyskawicznie osiąga niebezpieczny dla zdrowia pułap.
Powyższe ustalenia nie oznaczają jednak, że urządzenia te należy natychmiast uznać za bezwzględnie szkodliwe i całkowicie wycofać z użytku. Kluczowe dla bezpieczeństwa domowników pozostają regularne wietrzenie mieszkania i sprawna wentylacja, a także systematyczne kontrole instalacji połączone z bieżącym usuwaniem ewentualnych awarii.
Zakaz kuchenek gazowych w Unii Europejskiej i w Polsce. Czy wejdzie w życie?
W sieci regularnie pojawiają się doniesienia sugerujące, że Unia Europejska planuje odgórnie zakazać używania kuchenek gazowych. Informacje te mijają się jednak z prawdą, a wprowadzenie takich restrykcji nie jest obecnie planowane. Polacy mogą więc bez przeszkód używać tych urządzeń i sytuacja ta nie ulegnie zmianie.
Zakaz kuchenek gazowych w USA. Stan Nowy Jork wprowadza nowe przepisy
Całkowite odejście od instalacji gazowych rozważają natomiast Stany Zjednoczone Ameryki. Za oceanem toczy się realna debata nad nowelizacją prawa, która miałaby wymusić przejście na zasilanie elektryczne, choć pomysły te budzą wśród Amerykanów duży opór. Już od 2023 roku władze wybranych amerykańskich miast podejmowały próby zablokowania montażu przyłączy gazowych w nowo powstających obiektach, ale rząd regularnie uchylał te regulacje. Przełom nastąpił dopiero w stanie Nowy Jork, gdzie od 2026 roku obowiązuje zakaz montażu instalacji gazowych w nowych budynkach liczących maksymalnie siedem kondygnacji. Z kolei w 2029 roku analogiczne obostrzenia obejmą wyższe gmachy oraz obiekty o przeznaczeniu komercyjnym. Ustawodawca przewidział jednak wyłączenia dla placówek medycznych, laboratoriów oraz lokali gastronomicznych. Co istotne, nowe prawo nie zmusza właścicieli już stojących budynków do demontażu i wymiany dotychczasowych kuchenek gazowych.