ZUS już wypłaca zasiłki parom jednopłciowym! Ile pieniędzy można dostać?

• ZUS ruszył z wypłatą świadczeń opiekuńczych dla osób w małżeństwach jednopłciowych. To historyczna zmiana w stosowaniu krajowego prawa.
• Do tej pory państwowy zakład zatwierdził dwa tego typu wnioski. Z kolei polskie urzędy stanu cywilnego zarejestrowały już ponad pół tysiąca zagranicznych aktów.
• Wyjaśniamy, jakie warunki muszą spełnić pary, by otrzymać zasiłek oraz czy zwiastuje to dostęp do kolejnych świadczeń dla środowiska LGBT.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaczął przelewać zasiłki opiekuńcze obywatelom, którzy zawarli małżeństwo jednopłciowe poza granicami Polski, a następnie zarejestrowali ten fakt w krajowym urzędzie stanu cywilnego. Z informacji przekazanych przez Annę Kalitę, pełniącą funkcję rzeczniczki instytucji, wynika, że dotychczas wpłynęły dwa takie podania. W obydwu sytuacjach urzędnicy wydali pozytywną decyzję przyznającą środki na konta wnioskodawców.

W całym kraju, do wszystkich oddziałów ZUS, wpłynęły łącznie 2 wnioski o zasiłek opiekuńczy. Obydwa, po ustaleniu uprawnień, skutkowały wypłatą rzeczonego zasiłku – przekazała Anna Kalita.

Instytucja po raz pierwszy w historii potwierdziła realizację przelewów wynikających z nowych regulacji dotyczących zagranicznych ślubów osób tej samej płci. Objęci transkrypcją aktu małżeństwa zyskują w Polsce dostęp do wybranych przywilejów małżeńskich. Obejmuje to między innymi państwowe wsparcie finansowe w sytuacji, gdy ich partner lub partnerka nagle zachoruje i wymaga ciągłej opieki domowej.

Zasiłek opiekuńczy dla małżonka. Kto kwalifikuje się do wypłaty?

Świadczenie opiekuńcze może otrzymać każdy ubezpieczony z tytułu choroby, który zmuszony jest osobiście zajmować się niedomagającym krewnym. W kontekście par jednopłciowych, które sformalizowały swój związek poza Polską, absolutnie kluczowym krokiem pozostaje oficjalne przeniesienie zagranicznego dokumentu do krajowego rejestru stanu cywilnego.

Rzeczniczka Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreśliła, że państwowa placówka musi akceptować decyzje wydawane przez kierowników urzędów. Jeśli wnioskodawca formalnie w świetle dokumentów posiada status małżonka, faktycznie opiekuje się chorym partnerem i spełnia wszystkie wytyczne zapisane w ustawie zasiłkowej, ZUS ma obowiązek przelać mu należne środki.

Taka interpretacja obowiązujących przepisów nie gwarantuje jednak automatycznych przelewów dla każdej ubezpieczonej pary jednopłciowej. Wnioskujący muszą rygorystycznie spełniać określone kryteria, dokładnie tak samo, jak pozostali obywatele ubiegający się o wsparcie. Jakie konkretnie kwoty trafiły do pierwszych beneficjentów? ZUS odmawia ujawnienia dokładnych sum ze względu na przepisy. Potwierdzono wyłącznie sam fakt skutecznego wypłacenia pieniędzy z obu złożonych pism.

Zasiłek opiekuńczy w Polsce. Ile wynosi świadczenie?

Ostateczna wielkość zasiłku opiekuńczego jest ściśle powiązana z dochodami pracownika, który na określony czas przerywa aktywność zawodową ze względu na stan zdrowia domownika. Państwowa wypłata stanowi 80 procent podstawy wymiaru i należy się za każdy dzień sprawowanej opieki, co obejmuje bez wyjątków również weekendy i święta. Dla osób zatrudnionych na standardowym etacie podstawę tę wylicza się ze średniej pensji z minionego roku, po wcześniejszym odjęciu składek społecznych opłacanych przez pracownika. Ze względu na różne zarobki państwo nie ustaliło jednej kwoty równej dla wszystkich. W sytuacji opiekowania się chorym mężem lub żoną można z niego korzystać przez maksymalnie 14 dni w całym roku, z poszanowaniem odgórnego limitu 60 dni na wszystkie świadczenia tego typu.

Gdyby ktoś zarabiał równe 5000 złotych brutto miesięcznie, jego podstawa wymiaru ukształtuje się na poziomie blisko 4314,50 zł. Zasiłek za pełne 14 dni zwolnienia opiekuńczego wyniósłby w takiej sytuacji około 1611 złotych brutto. Należy jednak traktować to tylko jako modelowe wyliczenie, które w żaden sposób nie oddaje kwot faktycznie wpłaconych parom na konta bankowe.

Ponad 500 małżeństw jednopłciowych ma już polskie akty

Pojawienie się wypłat z ubezpieczalni wiąże się nierozerwalnie z kluczowym rozporządzeniem z 23 sierpnia 2026 roku. Dzięki unowocześnionym procedurom, polskie akty stanu cywilnego mogą już w pełni legalnie potwierdzać śluby wzięte przez dwóch mężczyzn lub dwie kobiety. Z najświeższych komunikatów udostępnionych przez Ministerstwo Cyfryzacji wynika, że do minionego weekendu urzędy w całej Polsce zdążyły przepisać do ksiąg 516 zagranicznych aktów. Państwowe statystyki mówią o 198 zarejestrowanych parach żeńskich i 318 męskich.

Spora część tego typu transkrypcji została pozytywnie rozpatrzona jeszcze przed oficjalną premierą zaktualizowanego systemu. Nowe przepisy wymusiły jednak wydrukowanie i wdrożenie całkowicie nowych formularzy dokumentów, które dopasowano graficznie do wszystkich wariantów małżeńskich.

Błyskawiczne dopracowanie procedur urzędowych było efektem głośnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który zażądał od krajów wspólnoty akceptowania związków sformalizowanych w sąsiednich państwach członkowskich. Wyraźny wpływ miały na to również wygrane sprawy w polskich sądach. W marcu Naczelny Sąd Administracyjny wprost nakazał stołecznym urzędnikom sformalizowanie rejestracji ślubu Jakuba Cupriaka-Trojana z Mateuszem Trojanem.

ZUS nie zna pełnej skali wypłat. Dwa zasiłki opiekuńcze to ułamek

Choć główny ubezpieczyciel sfinalizował zaledwie dwie nagłośnione w mediach sprawy, pieniądze mogły powędrować do znacznie większej grupy obywateli. Sam mechanizm rozliczania zwolnień jest bowiem mocno rozproszony. Prawodawstwo nakazuje firmom zatrudniającym więcej niż dwudziestu pracowników samodzielne ustalanie praw do świadczeń oraz fizyczne przelewanie środków. Zakład interweniuje tylko w przypadku małych działalności gospodarczych.

Przedstawicielka ZUS Anna Kalita wyraźnie ostrzegła, że centrala kompletnie nie dysponuje dostępem do statystyk księgowych prowadzonych przez wielkich pracodawców na rzecz uznanych par jednopłciowych. Z tego względu powtarzające się dwa wnioski stanowią wyłącznie bilans obsługiwany osobiście przez ubezpieczyciela, co absolutnie nie odzwierciedla realnej liczby pieniędzy wydanych w całym kraju na ten cel.

Kolejne świadczenia dla par LGBT z ZUS?

Obecna praktyka wypłacania pieniędzy nie oznacza wykreowania dodatkowego funduszu specjalnego chroniącego interesy osób LGBT. Urzędnicy w sposób mechaniczny wykonują obowiązujące w Polsce prawo wobec obywateli dysponujących zaktualizowanymi aktami stanu cywilnego. ZUS przypomina regularnie, że nie ma kompetencji podważania dokumentów USC i z automatu traktuje takie osoby jak pełnoprawnych małżonków. Daje im to identyczne możliwości ubiegania się o pieniądze zdrowotne, na zasadach, które obowiązują w państwie od lat.

Jak dotąd placówka zamknęła postępowania tylko względem dwóch małżeństw zgłaszających potrzebę zasiłku opiekuńczego. Resorty rządowe informują z kolei o gigantycznej liczbie już sfinalizowanych transkrypcji zagranicznych aktów. Sama popularność wpisów nie wywoła natychmiastowej lawiny tysięcy przelewów ubezpieczeniowych, ponieważ wszystko jest podyktowane nieprzewidywalnymi zwolnieniami chorobowymi oraz rygorystycznymi kryteriami w ustawie.