Spis treści
Unia Europejska wprowadza nowe zasady
To kwestia, która budzi olbrzymie emocje u milionów kierowców. W Brukseli dobiegają końca prace nad zmianami w przepisach o prawach jazdy, a w centrum uwagi znaleźli się właśnie seniorzy. Wszyscy zastanawiają się, czy starsze osoby będą musiały regularnie przechodzić testy medyczne i czy po osiągnięciu konkretnego wieku łatwiej będzie im stracić uprawnienia.
Koniec bezterminowego prawa jazdy
Unijni urzędnicy mają jasny plan. Ich głównym założeniem jest poprawa bezpieczeństwa na drogach, co wpisuje się w program „Wizja Zero”, mający wyeliminować wypadki śmiertelne do 2050 roku.
Zgodnie z nowymi przepisami standardowy okres ważności prawa jazdy ma wynosić 15 lat. Jeśli jednak dokument będzie pełnił funkcję dowodu tożsamości, czas ten może zostać skrócony do dekady. Z kolei kierowcy autobusów i ciężarówek wciąż będą zobowiązani do odnawiania uprawnień co pięć lat.
Granica wieku przesunięta. Ważna decyzja Parlamentu Europejskiego
Największe kontrowersje wywołała propozycja obowiązkowych badań dla starszych zmotoryzowanych. Początkowo Komisja Europejska planowała, by seniorzy poddawali się kontrolom zdrowotnym co pięć lat.
Parlament Europejski ostatecznie poparł łagodniejszy wariant. Granicę wieku ustalono na 65, a nie 50 lat. Co niezwykle istotne, kraje członkowskie nie będą zmuszone do skracania ważności praw jazdy seniorów, a jedynie otrzymają taką opcję.
To oznacza w praktyce, że ostateczny kształt przepisów dla polskich kierowców zostanie wypracowany w Warszawie, a nie odgórnie narzucony przez Brukselę.
Badania wzroku i serca obowiązkowe
Projekt przewiduje również sprawdzanie kondycji zdrowotnej w momencie wydawania lub odnawiania dokumentu. Lekarze będą musieli zwracać szczególną uwagę na stan wzroku oraz ewentualne schorzenia układu krążenia.
Równocześnie państwa unijne będą miały możliwość zdecydowania, czy zamiast wizyty u specjalisty, kierowca nie będzie mógł złożyć oświadczenia o swoim stanie zdrowia. Na razie nie wiadomo, którą drogę wybierze Polska.
Po 75. roku życia zaczynają się problemy
Eksperci zajmujący się ruchem drogowym podkreślają wprawdzie, że wiek nie determinuje automatycznie umiejętności prowadzenia auta, jednak nie ukrywają, że sprawność za kierownicą z czasem słabnie.
– Największe zmiany czasu reakcji występują po 50. roku życia oraz po 65. roku życia. Osoby po 75. roku życia mają nawet dwukrotnie dłuższy czas reakcji niż młodsi kierowcy – wskazuje dr Ewa Odachowska-Rogalska z Instytutu Transportu Samochodowego.
Szczególne trudności sprawiają skrzyżowania. Starsi kierowcy potrzebują znacznie więcej czasu na analizę sytuacji na drodze, a słabnący wzrok i gorsza ocena odległości sprzyjają popełnianiu błędów.
Alarmujące dane policji
Statystyki policyjne za 2025 rok dobitnie pokazują skalę zjawiska. Osoby, które ukończyły 60 lat, doprowadziły do 3866 wypadków. W wyniku tych zdarzeń zginęło 339 osób, a ponad 4300 odniosło obrażenia.
Seniorzy plasują się na trzeciej pozycji pod względem liczby spowodowanych wypadków drogowych, wyprzedzając już najmłodszą grupę wiekową, czyli kierowców od 18. do 24. roku życia.
Jeszcze bardziej przerażające są statystyki dotyczące cyklistów. To właśnie sześćdziesięciolatkowie i starsi powodowali najwięcej wypadków w porównaniu do innych przedziałów wiekowych. Seniorzy stanowili również największą grupę ofiar śmiertelnych na drogach w Polsce.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Kierowcy mają jeszcze czas na oswojenie się ze zmianami. Kiedy nowe regulacje zostaną ostatecznie zatwierdzone, poszczególne państwa będą miały cztery lata na dostosowanie do nich swojego prawa.
To oznacza, że znowelizowane przepisy zaczną funkcjonować najwcześniej na przełomie 2028 i 2029 roku. Dopiero wtedy przekonamy się, czy w Polsce wprowadzone zostaną częstsze kontrole lekarskie dla kierowców powyżej 65. roku życia.
