Teoretyczne 19 proc. CIT. W rzeczywistości polskie firmy płacą państwu znacznie więcej

2026-05-13 12:00

Czy mamy do czynienia z zakamuflowanym wzrostem obciążeń fiskalnych? Właściciele firm biją na alarm, ponieważ realne daniny znacząco przewyższają te zadeklarowane w przepisach. Nasz kraj zajmuje niemal ostatnie miejsce w międzynarodowym rankingu OECD.

minister Domański

i

Autor: Paweł Dąbrowski/Super Express & Shutterstock Minister Andrzej Domański w garniturze i krawacie z widoczną w tle stertą banknotów 100 i 200 złotych, symbolizujących wysokie obciążenia podatkowe firm w Polsce, o których czytaj na Super Biznes.

Podatek CIT w Polsce. Realne koszty działalności gospodarczej

Przedstawiciele świata biznesu nie kryją ogromnego zaskoczenia. Teoretycznie danina od osób prawnych w naszym kraju utrzymuje się na poziomie 19 procent, jednak praktyka drastycznie mija się z tymi deklaracjami. Z najświeższych statystyk jednoznacznie wynika, że giganci rynkowi przelewają na konta państwowe zdecydowanie potężniejsze kwoty, a różnice absolutnie nie ograniczają się do drobnych sum.

Jak udowadnia najnowsza analiza przygotowana przez ekspertów, realne obciążenie fiskalne największych podmiotów z warszawskiego parkietu giełdowego osiągnęło w 2024 roku pułap 33 procent, co wynika wprost z wyliczeń Grant Thornton. Taki wskaźnik gigantycznie przewyższa nominalną wartość podatku CIT, stanowiącego od bardzo długiego czasu główny punkt odniesienia w publicznych dyskusjach w naszym kraju.

Rosnące obciążenia fiskalne. Alarmujące dane analityków z Grant Thornton

Specjaliści branżowi zwracają uwagę na postępującą z roku na rok degradację warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Jeszcze w 2022 roku rzeczywista danina na rzecz państwa oscylowała w granicach 28 procent, w minionym roku podskoczyła do 30 procent, by obecnie dobić do poziomu 33 procent. Obecne rezultaty są również o blisko siedem punktów procentowych wyższe od rynkowej średniej wyliczonej dla ubiegłej dekady.

QUIZ. Rozpoznaj miasto wyłącznie po jednym zdjęciu. Test dla turystów i wzrokowców!
Pytanie 1 z 10
Jakie to miasto?
Spodek, Katowice

"Raport nie pozostawia złudzeń. Średnia stawka 33 proc. to nie przypadek, ale poziom, który utrwala się od lat" – alarmuje Grzegorz Szysz z Grant Thornton.

Przedsiębiorcy krytykują przepisy. Badanie MDDP i Konfederacji Lewiatan

Wysokość odprowadzanych kwot stanowi zaledwie jedną stronę medalu w skomplikowanej sytuacji rynkowej. Właściciele spółek z rosnącą irytacją patrzą na cały niesprawny mechanizm rozliczeń. Jak pokazuje wspólna analiza przeprowadzona przez MDDP oraz ekspertów Konfederacji Lewiatan, aż 84 procent badanych podmiotów gospodarczych wybitnie negatywnie weryfikuje kwestię stabilności krajowego prawa podatkowego.

Środowisko biznesowe bezlitośnie punktuje również wszechobecny bałagan oraz natłok uciążliwej biurokracji. Aż 73 procent prowadzących firmy uznaje obowiązujące normy prawne za kompletnie nieczytelne, z kolei 78 procent badanych podmiotów jest przekonanych, że aparat państwowy wymaga od nich załatwiania zbyt dużej liczby formalności. Ponadto więcej niż połowa ankietowanych uczestników uważa, że obecny mechanizm poboru danin funkcjonuje w sposób niesprawiedliwy.

Polska na szarym końcu zestawienia OECD. Kto płaci wyższe podatki?

Nasz kraj wypada niezwykle blado na tle innych państw w zestawieniach o zasięgu globalnym. W międzynarodowym rankingu konkurencyjności systemów podatkowych przygotowanym przez ekspertów OECD Polska zajęła odległą, 35. pozycję na 38 analizowanych przez organizację państw. Słabsze noty we wspomnianym badaniu otrzymały wyłącznie takie kraje jak Kolumbia, Włochy oraz Francja.

Zaskakująco prezentuje się również fakt, że na chwilę obecną to właśnie krajowe podmioty gospodarcze są obciążane wyższymi daninami niż firmy operujące z kapitałem zagranicznym. Rzeczywisty poziom opodatkowania dla polskich biznesów zatrzymał się na poziomie 34 procent, co oznacza w praktyce wynik wyższy o całe trzy punkty procentowe od obciążeń nałożonych przez system na zagraniczne spółki.

Specyfika polskiego rynku. Co z giełdowymi spółkami?

Mimo tych niepokojących danych i wskaźników, specjaliści rynkowi studzą nastroje i zapewniają, że nie obserwujemy wcale zjawiska masowego unikania opodatkowania przez gigantyczne zagraniczne korporacje. Według ekspertów branżowych takie wyraźne różnice w liczbach wynikają przede wszystkim z unikalnych cech polskiego rynku kapitałowego oraz bardzo specyficznej struktury podmiotów, które obecnie prowadzą działalność na giełdzie.

Dla przedsiębiorców działających w kraju nie ulega wątpliwości absolutnie jeden istotny fakt. Oficjalnie zapisane w ustawach 19 procent podatku CIT z każdym rokiem przypomina wyłącznie czystą teorię i przestarzały zapis na papierze. W rzeczywistości rynkowej aparat skarbowy inkasuje z budżetów przedsiębiorstw zdecydowanie wyższe i bardziej dotkliwe finansowo sumy.

PTNW Wasyl Bodnar