Spis treści
System kaucyjny w Polsce. Pięciokrotny wzrost opłaty produktowej
Wprowadzony w Polsce w październiku 2025 roku system kaucyjny obejmuje wybrane rodzaje opakowań po napojach. Zasada jego działania jest prosta, gdyż konsumenci przy zakupie płacą dodatkową kaucję, którą odzyskują w momencie zwrotu pustej butelki lub puszki.
Wciąż jednak część przedsiębiorstw nie zdecydowała się na dołączenie do systemu kaucyjnego. Z tego powodu w sprzedaży nadal dostępne są napoje w butelkach pozbawionych odpowiednich oznaczeń. Problem ten dotyczy między innymi wody zamawianej w drodze przetargów przez różnego rodzaju instytucje oraz firmy.
Podmioty działające poza tym rozwiązaniem muszą liczyć się z koniecznością uiszczania specjalnej opłaty produktowej. Chociaż w 2026 roku stawka ta wynosi 3 zł za każdy kilogram opakowań, to od przyszłego roku kwota wzrośnie pięciokrotnie do poziomu 15 zł.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyjaśnia zasady naliczania opłat
Przedstawiciele resortu klimatu tłumaczą, że pierwotny plan zakładał stopniowe podnoszenie stawek, co miało dać importerom i producentom czas na przystosowanie się do nowych wymogów. Zgodnie z tymi założeniami opłata w 2025 roku wynosiła 10 gr za kilogram, w 2026 roku wzrosła do 1 zł, a w 2027 roku miała osiągnąć 5 zł.
Przepisy uległy jednak nowelizacji w 2025 roku. Wprowadzono wówczas regułę potrójnej stawki dla tych przedsiębiorstw, które całkowicie zignorują system kaucyjny. Właśnie z tego powodu obecnie płacą one 3 zł za kilogram, a od kolejnego roku stawka wyniesie aż 15 zł.
„W przyszłym roku będzie to już 15 zł/kg, co istotnie przekroczy potencjalną oszczędność związaną z uniknięciem kaucji” – przekazało Ministerstwo Klimatu i Środowiska portalowi RadioZET.pl.
Przetargi na wodę bez kaucji w urzędach, wojsku i policji
Dla podmiotów zamawiających hurtowe ilości wody butelkowanej brak kaucji stanowi duże ułatwienie organizacyjne. Instytucje takie jak policja, wojsko czy urzędy w przypadku objęcia produktów systemem muszą bowiem same zorganizować zbiórkę pustych opakowań i przekazać je do odbioru, co generuje dodatkowe obowiązki.
Analiza dokumentacji przetargowych pokazuje, że zamawiający często wprost wymagają ofert zwolnionych z obowiązków kaucyjnych. W takiej sytuacji dostawca funkcjonujący poza systemem bierze na siebie koszt opłaty produktowej, a dostarczane przez niego butelki nie posiadają oznaczeń o kaucji.
Jednocześnie resort klimatu otwarcie przyznaje, że ministerstwo nie posiada danych o liczbie oraz łącznej masie takich opakowań kupowanych przez firmy oraz instytucje publiczne.
System kaucyjny a ceny napojów od 2027 roku
Nadchodząca podwyżka opłat może całkowicie przekreślić opłacalność sprzedaży napojów w butelkach bez kaucji. W obliczu nowych stawek część dostawców zapewne dołączy do systemu, a pozostali wliczą wyższe koszty w ceny produktów oraz składanych ofert przetargowych.
Urzędnicy z ministerstwa liczą na to, że drastyczny wzrost stawek skutecznie skłoni producentów i importerów do wejścia do systemu. Resort przypomina również, że instytucje publiczne powinny we własnym zakresie zadbać o zbiórkę pustych butelek, tak aby nie lądowały one w pojemnikach na odpady zmieszane.
Eksperci rynkowi zwracają uwagę, że od 2027 roku unikanie systemu kaucyjnego stanie się niezwykle kosztowne. To, czy nowe regulacje doprowadzą do wzrostu cen napojów i wody dla firm oraz instytucji, zależy przede wszystkim od sposobu skalkulowania nowych opłat przez samych dostawców.
