Spis treści
- Z dniem 5 marca 2026 roku wygasną dotychczasowe przepisy specustawy. Wprowadzi to nowe obowiązki dla 1,5 miliona Ukraińców oraz zatrudniających ich firm.
- Obywatele Ukrainy posiadający PESEL UKR nadany bez dokumentu tożsamości muszą uzupełnić dane do 31 sierpnia 2026 roku. Brak dopełnienia formalności skutkuje utratą legalnego pobytu.
- Nowo przybyli uchodźcy otrzymają 30 dni na złożenie wniosku o PESEL UKR. Wyjazd z Polski na dłużej niż miesiąc będzie oznaczał utratę statusu ochronnego.
- Karta pobytu CUKR wydawana na 3 lata umożliwi dostęp do rynku pracy i prowadzenie firmy. Część nowych regulacji wciąż budzi jednak wątpliwości interpretacyjne.
Nowe przepisy dla obywateli Ukrainy. Co zmieni się w marcu 2026 roku?
Do wygaśnięcia specjalnych przepisów regulujących pobyt obywateli Ukrainy w Polsce pozostało niespełna dwa lata. Datą graniczną jest 5 marca 2026 roku. To moment przełomowy, ponieważ dotychczasowe, uproszczone procedury ustąpią miejsca zupełnie nowym rozwiązaniom prawnym. W praktyce oznacza to szereg dodatkowych formalności, z którymi będą musieli zmierzyć się zarówno sami uchodźcy, jak i polscy przedsiębiorcy dający im pracę. Nadchodząca nowelizacja obejmie przede wszystkim kwestie legalizacji pobytu, a także dostęp do systemu ochrony zdrowia oraz rynku zatrudnienia.
Status PESEL UKR. Ważne terminy dla uchodźców
Fundamentem zmian pozostaje status PESEL UKR. Osoby, które uzyskały go na bazie ważnego paszportu, nie mają powodów do obaw, gdyż ich ochrona zostanie przedłużona automatycznie. Sytuacja komplikuje się w przypadku Ukraińców, którym numer ten nadano bez okazania dokumentu podróży. Muszą oni zweryfikować swoje dane w urzędzie do 31 sierpnia 2026 roku, w przeciwnym razie od września stracą prawo do legalnego pobytu. Nowe regulacje wprowadzają też zasadę, że opuszczenie Polski na okres przekraczający 30 dni spowoduje utratę statusu UKR. Jest to istotna zmiana dla pracowników delegowanych oraz osób wyjeżdżających sezonowo. Dodatkowo wprowadzono wymóg złożenia wniosku o PESEL UKR w ciągu 30 dni od przyjazdu dla osób dopiero przybywających do naszego kraju.
Opieka medyczna dla Ukraińców i wątpliwości prawne
Rewolucja obejmie także sektor medyczny. Po 5 marca 2026 roku obywatele Ukrainy zostaną objęci ogólnymi zasadami korzystania ze służby zdrowia, co wiąże się z obowiązkiem posiadania ubezpieczenia i regularnego opłacania składek. Ustawodawca przewidział jednak pewne odstępstwa, obejmujące między innymi ofiary działań wojennych, kobiety ciężarne czy osoby dotknięte przemocą. Jak donosi Dziennik Gazeta Prawna, choć celem nowelizacji jest uporządkowanie systemu, eksperci i pracodawcy dostrzegają luki w przepisach. Wciąż brakuje jasnych wytycznych dotyczących wyliczania 30-dniowego limitu pobytu za granicą oraz procedur odzyskiwania utraconego statusu. Niejasna pozostaje również ścieżka dla osób, które będą chciały ponownie ubiegać się o ochronę po jej wcześniejszym wygaśnięciu.
