Spis treści
- Rządowy plan opodatkowania nadzwyczajnych zysków w branży paliwowej miał mieć charakter tymczasowy, ale Koalicja Obywatelska zaproponowała niespodziewane wydłużenie tego okresu.
- Partia chce, aby 60-procentowy podatek obowiązywał również w pierwszym kwartale 2027 roku. Zebrane w ten sposób miliardy złotych miałyby pomóc zmotoryzowanym oraz ustabilizować rynek.
- Zobacz, z czego wynikają kontrowersje wokół tej decyzji oraz w jaki sposób może ona wpłynąć na ostateczny koszt tankowania aut i cały rynek energetyczny.
Specjalny podatek dla koncernów paliwowych może utrzymać się w polskim prawie dłużej, niż na początku planowano. W trakcie drugiego czytania ustawy Koalicja Obywatelska wyszła z poprawką, która zakłada nałożenie nowej opłaty także na pierwszy kwartał 2027 r. Według aktualnego projektu opodatkowaniu podlegałyby zyski wygenerowane w okresie od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. Ewentualne przyjęcie propozycji KO przedłuży ten czas o kolejne trzy miesiące.
Wskazywali to posłowie podczas debaty na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, że sytuacja kryzysowa nie ustała. Mało tego, nasila się – argumentował poseł KO Paweł Bliźniuk, przedstawiając poprawkę.
Podatek dla firm paliwowych do 2027 roku? Dwie kluczowe poprawki KO
Oprócz wydłużenia czasu obowiązywania, Koalicja Obywatelska zaproponowała także zmianę dotyczącą handlarzy paliwem, którzy sami go nie wytwarzają. Projekt zakłada obniżenie górnego limitu tego podatku dla takich podmiotów. Poseł Paweł Bliźniuk nazwał ten pomysł „bezpiecznikiem”, którego zadaniem jest ochrona mniejszych firm przed zbyt dużym ciężarem finansowym.
Kwestia ta jest o tyle istotna, że omawiana danina nie dotyczy wyłącznie paliwowych gigantów, których loga znamy ze stacji benzynowych. Przepisy obejmą wskazanych producentów oraz firmy, które zajmują się sprowadzaniem i obrotem paliwem z zagranicy. Podczas tworzenia wcześniejszej wersji ustawy podkreślano, że w gronie tym znajdują się nie tylko wielkie korporacje, ale i cały przekrój przedsiębiorstw z sektora MŚP.
Gigantyczna stawka podatku paliwowego. Zyski sięgną 4 mld zł
Wysokość zapowiadanego obciążenia wynosi aż 60 proc. Warto jednak zauważyć, że ta stawka nie obejmie całego wypracowanego zysku. Podatkiem obarczona będzie wyłącznie nadwyżka ponad określoną marżę referencyjną. Punktem bazowym do wyliczeń mają być wyniki osiągnięte w 2025 r., a tak ustalona marża ma być powiększona o dodatkowe 20 proc. Dopiero wszystko powyżej tego progu zostanie opodatkowane stawką 60 proc.
Z szacunków rządowych wynika, że wpływy z tzw. windfall tax zasilą budżet kwotą około 4 mld zł. Środki te mają stanowić finansowe zaplecze dla programów osłonowych, które złagodzą skutki drogiego tankowania. Dlatego temat opodatkowania koncernów jest niezwykle istotny nie tylko dla samej branży, ale również dla kieszeni rzesz kierowców.
Czy windfall tax obniży ceny paliw? Pojawiają się kolejne propozycje
W trakcie sejmowych dyskusji swoje rozwiązania przedstawiła także opozycja. Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwości postulują, by zyski z nowego podatku przeznaczyć na obniżkę podatku VAT oraz akcyzy doliczanej do paliw. Reprezentujący to ugrupowanie Henryk Kowalczyk zgłosił wątpliwości co do zgodności takich regulacji z konstytucją. Problem upatruje w opodatkowaniu dochodów wypracowanych jeszcze przed rozpoczęciem obowiązywania zmienionego prawa (trzeba podkreślić, że jest to opinia posła PiS, a nie wyrok Trybunału Konstytucyjnego).
Z kolei przedstawiciele klubu Rozwój Plus zaproponowali utworzenie specjalnego funduszu, który niwelowałby wahania cen paliw. Konto funduszu zasilałyby wpływy z windfall tax, a minister odpowiedzialny za kwestie energii miałby do nich dostęp w celu obniżania rachunków na stacjach. Zgodnie z tym postulatem, system interwencji odpalałby się automatycznie w momencie, gdy cena baryłki ropy przekroczyłaby granicę 80 dolarów.
Równolegle w samym projekcie ustawy, w toku prac w parlamencie, dodano już narzędzie dla ministra finansów. Będzie on uprawniony do redukowania stawki akcyzy na paliwa za pomocą zwykłego rozporządzenia. To kolejny mechanizm powiązany z wprowadzeniem podatku od nadzwyczajnych zysków, który docelowo ma pomóc utrzymać w ryzach ceny na dystrybutorach.
Ustawę zablokował prezydent. Rząd wraca z nowym projektem
To już drugie podejście rządzących do nałożenia podatku od ponadnormatywnych zysków w sektorze paliwowym. Poprzednią wersję ustawy parlament przegłosował latem. Niestety dla twórców prawa, 24 lipca prezydent skierował dokument do zbadania przez Trybunał Konstytucyjny, uruchamiając procedurę kontroli prewencyjnej. Ścieżka legislacyjna pierwszej ustawy nadal nie została zatem zamknięta.
Z tego powodu rząd zdecydował się przedłożyć w Sejmie nowy dokument. Zmodyfikowany projekt trafił do prac 15 września pod numerem druku 3100. W jego podstawowym założeniu ustawa ma obowiązywać niezmiennie do końca grudnia 2026 r.
Kluczowe decyzje o ewentualnym przedłużeniu windfall tax na pierwsze trzy miesiące 2027 r. zapadną na dalszym etapie prac w parlamencie. To właśnie postulat zgłoszony przez Koalicję Obywatelską może sprawić, że to teoretycznie nadzwyczajne i doraźne rozwiązanie zagości w polskim systemie prawnym na dłużej, wbrew pierwotnym zamysłom rządu.
