- Prezes UOKiK nałożył ponad 7 mln zł kar na firmy z branży OZE za stosowanie nieuczciwych i manipulacyjnych praktyk.
- Wśród zakwestionowanych metod znalazło się m.in. podszywanie się pod urzędowe zawiadomienia i grożenie klientom karą 1000 zł za każdy dzień zwłoki.
- Sprawdź, na co uważać, zanim podpiszesz umowę na montaż fotowoltaiki lub pompy ciepła, by nie wpaść w kosztowną pułapkę.
UOKiK nakłada gigantyczne kary
Wyobraź sobie, że ekipa montażowa ma pojawić się u ciebie, by założyć panele fotowoltaiczne. Niestety, okazuje się, że twoja nieruchomość nie jest w pełni „przygotowana”. Masz zaledwie dwie godziny na rozwiązanie problemu. Jeśli nie zdążysz, firma może obciążyć cię karą w wysokości 1000 zł za każdy dzień zwłoki. Brzmi jak absurd? To jedna z praktyk, którą zakwestionował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w umowach spółki Nasz Prąd. Co gorsza, firma nie precyzowała, co dokładnie oznacza owo „przygotowanie”, zostawiając sobie pole do dowolnej interpretacji i potencjalnego naliczania gigantycznych opłat.
To tylko wierzchołek góry lodowej. Prezes UOKiK wziął pod lupę cały rynek odnawialnych źródeł energii i odkrył, że obietnice czystej energii i niższych rachunków bywają przykrywką dla brudnych praktyk. W efekcie na dwie spółki nałożono kary przekraczające łącznie 7 mln zł, a finansowo odpowiedzą także osoby nimi zarządzające.
Reklama jak pismo z urzędu
Jedną z ukaranych firm jest Polska Energia Grupa Kapitałowa, która w swoich kampaniach reklamowych posunęła się do manipulacji na dużą skalę. Do skrzynek pocztowych Polaków trafiały koperty z czerwonym nadrukiem „Zawiadomienie dla mieszkańców gminy”, a w środku znajdowały się pisma stylizowane na oficjalne dokumenty urzędowe. Czarno-biały druk, formalne zwroty i tytuły takie jak „Ogłoszenie” czy „Zawiadomienie” miały wywołać wrażenie, że to ważna korespondencja od instytucji publicznej. Celem było zmuszenie odbiorcy do szybkiego działania pod presją.
Presję potęgowały alarmujące hasła o rzekomych, nieuchronnych podwyżkach cen prądu sięgających nawet 300-400 proc. Firma celowo pomijała kluczowe informacje, takie jak rządowe tarcze osłonowe i mrożenie cen energii. W rzeczywistości, jak podaje UOKiK, realny wzrost cen dla gospodarstw domowych w latach 2022-2024 wyniósł niespełna 33 proc. Taki przekaz miał po prostu przestraszyć konsumentów i skłonić ich do pochopnego podpisania umowy.
– Instalacje OZE wymagają od konsumentów wyłożenia dziesiątek tysięcy złotych, a od przedsiębiorców pełnej odpowiedzialności – zarówno za jakość produktu, jak i za uczciwy sposób sprzedaży oraz przejrzyste warunki umowy. Niedopuszczalne jest sprzedawanie fotowoltaiki strachem i presją oraz pisanie umów tak, by ryzyko i koszty zawsze zostawały po stronie konsumenta – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Umowy pełne pułapek
Kolejną firmą, która musi zapłacić ogromną karę, jest Energia dla Pokoleń. Urząd przyjrzał się jej wzorcom umów i znalazł w nich klauzule, które w praktyce mogły utrudniać klientom dochodzenie swoich praw. Spółka posługiwała się nieprecyzyjnymi pojęciami, takimi jak „niekorzystne warunki atmosferyczne”, aby móc swobodnie przesuwać terminy montażu. Klient nie był w stanie ocenić, czy opóźnienie wynikało z faktycznej nawałnicy, czy ze zwykłego deszczu. Oznaczało to długie czekanie bez możliwości wyegzekwowania terminowej realizacji usługi.
Co więcej, firma obiecywała konkretne oszczędności, ale w umowie zastrzegała, że nie gwarantuje ani poziomu produkcji energii, ani niższych rachunków. Zdarzało się też, że zamontowane urządzenia różniły się od tych, które klient widział na wizualizacji. Spółka tłumaczyła wtedy, że rysunek był jedynie „poglądowy”, co stawiało konsumenta na przegranej pozycji.
Decyzje Prezesa UOKiK są nieprawomocne, a spółki odwołały się do sądu. Na firmę Energia dla Pokoleń nałożono karę w wysokości 6 129 221 zł, a na Polską Energię Grupę Kapitałową – 904 068 zł. Dodatkowe kary finansowe, sięgające łącznie prawie 400 tys. zł, nałożono na osoby zarządzające tymi spółkami.
