Góry worków pod Warszawą. Ujawniono gigantyczne koszty systemu kaucyjnego

Najważniejsze informacje o systemie kaucyjnym

• Jak w praktyce funkcjonuje mechanizm zwrotu opakowań?
• Dlaczego przewożenie pustego plastiku pochłania setki milionów złotych?
• Jak ogromny jest deficyt maszyn przyjmujących butelki w sklepach?
• Z jakiego powodu recyklerzy tak bardzo pożądają niezabrudzonego plastiku PET?

Centrum zliczeniowe pod Warszawą. Tak działa system kaucyjny w praktyce

W okolicach stolicy pojawiła się gigantyczna góra zabezpieczonych plombami worków wypełnionych puszkami oraz plastikiem. Składowisko sięga już poziomu dachu w hali magazynowej i zajmuje powierzchnię odpowiadającą kilkudziesięciu stanowiskom dla samochodów. Pojedynczy worek waży zaledwie dwa kilogramy, ponieważ wewnątrz znajdują się wyłącznie nienaruszone, w pełni puste butelki.

To właśnie podwarszawskie centrum zliczeniowe, które stanowi fundament krajowego systemu kaucyjnego. W tym miejscu następuje ponowne przeliczanie zebranych surowców, co pozwala na precyzyjne rozliczenia finansowe pomiędzy placówkami handlowymi a głównymi operatorami całego przedsięwzięcia.

Koszty logistyki i "wożenie powietrza" w systemie kaucyjnym

Puste pojemniki PET zajmują niesamowicie dużo miejsca, jednak takie rozwiązanie nie jest przypadkowe, gdyż ma skutecznie zapobiegać wszelkim próbom oszustw. U naszych zachodnich sąsiadów przez lata borykano się z procederem drukowania fałszywych naklejek z zagranicznymi kodami kreskowymi, co pozwalało na nielegalne wyciąganie z automatów kaucji rzędu 25 eurocentów za sztukę.

Jeden z przedsiębiorców doskonale zdaje sobie sprawę z założeń tego mechanizmu, ale jednocześnie nie ukrywa swojego zdenerwowania całą sytuacją.

Według jego szacunków same operacje logistyczne mogą pochłaniać w skali roku nawet kilkaset milionów złotych. Zaznacza przy tym pozytywny aspekt – te ogromne kwoty zasilą konta krajowych firm zajmujących się transportem.

Wszystkie te wydatki pokrywane są bezpośrednio z opłaty kaucyjnej, wynoszącej 50 groszy od każdej sztuki, którą uiszczają klienci sklepów. Z raportów przygotowanych przez ekspertów Deloitte wynika, że całościowy koszt wdrożenia i utrzymania tego mechanizmu w naszym kraju do 2035 roku przekroczy niewyobrażalną kwotę 40 miliardów złotych.

Pierwsze wyniki systemu kaucyjnego. Wiceminister zabiera głos

Chociaż nowe przepisy weszły w życie już jesienią 2025 roku, to o w pełni funkcjonalnym mechanizmie możemy mówić dopiero od pierwszych dni 2026 roku. Początkowe statystyki dotyczące zbiórki surowców zaprezentowała wiceminister klimatu i środowiska, Anita Sowińska.

– Szacujemy, że około jednej trzeciej z tych 520 milionów opakowań trafiłoby do żółtych worków. Część mogłaby w ogóle nie zostać zebrana – powiedziała.

Niedobór butelkomatów i awarie. Konsumenci skarżą się na system

Obecnie na terenie całego kraju funkcjonuje około 52 tysięcy miejsc przyjmujących odpady. Zaledwie 9,5 tysiąca z tych lokalizacji jest wyposażonych w zautomatyzowane butelkomaty. To właśnie te specjalistyczne maszyny przyjęły lwią część wszystkich zwrotów, generując wynik na poziomie 404 milionów sztuk.

Według opinii właściciela podwarszawskiego centrum zliczeniowego, liczba dostępnych urządzeń jest zdecydowanie zbyt mała w stosunku do realnych potrzeb.

Kolejną bolączką są powtarzające się usterki techniczne. Klienci najczęściej wyrażają swoje niezadowolenie z powodu niedziałających lub całkowicie zapchanych maszyn. Przepisy chronią jednak interesy kupujących: w przypadku awarii urządzenia, pracownicy sklepu mają bezwzględny obowiązek przyjąć puste pojemniki ręcznie i zwrócić należność w formie gotówkowej lub bezgotówkowej na kartę płatniczą. Sprzedawca nie ma prawa uzależniać zwrotu pieniędzy od zrobienia kolejnych zakupów.

Czysty plastik PET. Dlaczego recykling jest tak opłacalny?

Wspomniany biznesmen od wielu lat funkcjonuje w sektorze przetwórstwa materiałów sztucznych. Dostrzega w nowym obowiązku kaucyjnym gigantyczne szanse biznesowe, co wynika przede wszystkim z doskonałej jakości odzyskiwanego plastiku.

Najbardziej pożądane na rynku są butelki w pełni przezroczyste oraz te o delikatnie błękitnym zabarwieniu, ponieważ dają się one przetwarzać wielokrotnie bez większej utraty właściwości.

Przyszłość systemu kaucyjnego. Nowe maszyny i miejsca pracy

Jak wynika z rozmowy przeprowadzonej przez dziennikarzy Wirtualnej Polski, przedsiębiorca nie przekreśla całego projektu, choć wyraźnie dostrzega jego obecne mankamenty.

Mężczyzna poinformował również o zakupie nowoczesnego sprzętu, który pozwoli na błyskawiczne sortowanie i zliczanie milionów sztuk plastiku. Kiedy tylko innowacyjne urządzenia dotrą do jego firmy, problematyczna góra worków pod stolicą zacznie błyskawicznie znikać.

Rozwój infrastruktury pociągnie za sobą także utworzenie zupełnie nowych wakatów dla pracowników.

System kaucyjny w Polsce. Jak to działa w praktyce?

Wdrażanie ogólnopolskich rozwiązań dotyczących zwrotu opakowań to proces złożony. Warto na własne oczy przekonać się, w jaki sposób zautomatyzowane punkty odbioru radzą sobie z codziennym napływem surowców od klientów w całym kraju.