Spis treści
Zasady wyliczania emerytury z ZUS a przywileje służb mundurowych
W powszechnym systemie ZUS wysokość emerytury obliczana jest według stosunkowo prostego wzoru matematycznego. Zebrane i zwaloryzowane składki emerytalne, wraz z kapitałem początkowym, czyli środkami wypracowanymi przed 1999 rokiem, dzielone są przez średnie dalsze trwanie życia. Oznacza ono przewidywaną liczbę miesięcy, przez które statystycznie emeryt będzie otrzymywać świadczenie.
W rezultacie im większa suma zgromadzona na koncie emerytalnym i im krótszy przewidywany okres pobierania pieniędzy, tym wyższa kwota miesięcznego świadczenia. Z tego powodu dłuższa aktywność zawodowa i odprowadzanie składek przez dodatkowe lata zwykle przekładają się na wyższą przyszłą emeryturę.
Odmienne przepisy dotyczą natomiast policjantów, strażaków Państwowej Straży Pożarnej, żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy Straży Granicznej. W ich przypadku wysokość świadczeń określają odrębne regulacje dotyczące emerytur mundurowych. Przeciętna emerytura w tej grupie jest o około połowę wyższa niż średnie świadczenie z ZUS. Z danych Ministerstwa Obrony Narodowej udostępnionych „Faktowi” wynika, że średnia emerytura wojskowa wynosi obecnie około 6865 zł. Tymczasem najwyższe świadczenie wypłacane przez Wojskowe Biura Emerytalne przekracza 45 tys. zł brutto miesięcznie.
Emerytury mundurowe po 15 latach służby. Jak rosną stawki świadczeń?
Wypłatą emerytur dla funkcjonariuszy służb podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji zajmuje się Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA (ZER). Według informacji podanych w 2024 roku przez Business Insider emerytury mundurowe były przeciętnie o około 60 proc. wyższe od świadczeń wypłacanych przez ZUS. Warunki ich przyznawania oraz sposób obliczania określa ustawa z 1994 roku regulująca zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy.
To, kiedy funkcjonariusz może przejść na emeryturę mundurową, zależy przede wszystkim od momentu rozpoczęcia służby. Osoby przyjęte przed 1999 rokiem mogą nabyć prawo do świadczenia już po 15 latach. Emerytura wynosi wtedy 40 proc. podstawy wymiaru, wyliczanej z uwzględnieniem odpowiednich składników uposażenia. Za każdy kolejny rok służby wskaźnik ten wzrasta o 2,6 punktu procentowego. Po 20 latach osiąga więc 53 proc., natomiast po 25 latach 66 proc. podstawy wymiaru. W niektórych sytuacjach możliwe jest również dodatkowe podwyższenie świadczenia, na przykład za służbę w szczególnie trudnych warunkach.
Zbliżone regulacje obejmują funkcjonariuszy, którzy rozpoczęli służbę między 1999 a 2012 rokiem. W odniesieniu do tej grupy znaczenie mają także rozwiązania wprowadzone podczas reformy systemu emerytalnego w 1999 roku. Osoby te w określonych przypadkach mogą otrzymywać również emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, pod warunkiem spełnienia odpowiednich wymagań. Sam udział w OFE nie daje jednak automatycznie możliwości pobierania dwóch świadczeń.
Ile wynosi najwyższa emerytura wojskowa w 2026 roku? Dane MON
W 2025 roku ze służby zawodowej na emeryturę odeszło ponad 3,7 tys. żołnierzy. Natomiast od początku 2026 roku do 15 marca wydano decyzje emerytalne dla 830 osób. Średnie świadczenie wojskowe wynosi obecnie 6865,58 zł brutto. Dla porównania przeciętna emerytura wypłacana przez ZUS sięga 4442,87 zł brutto, co oznacza różnicę przekraczającą 2,4 tys. zł miesięcznie.
Według danych MON przekazanych „Faktowi” po waloryzacji przeprowadzonej w 2026 roku najwyższa emerytura wojskowa osiągnęła 45 005,49 zł brutto, a najniższa wyniosła 1978,49 zł. Rozbieżność pomiędzy tymi kwotami przekracza 43 tys. zł. Tak wysokie świadczenia trafiają do niewielkiej liczby emerytowanych żołnierzy, głównie generałów i oficerów wysokiego szczebla, którzy przez długi czas pełnili funkcje dowódcze. O wysokości wojskowej emerytury decydują między innymi stopień wojskowy, liczba lat służby oraz moment zakończenia kariery zawodowej.
Trzeba jednak podkreślić, że rekordowa emerytura wypłacana przez ZUS w Polsce przewyższa najwyższe świadczenie wojskowe. Jej miesięczna wysokość przekracza bowiem 54 tys. zł brutto.
Wojskowe Biura Emerytalne zajmują się także wypłatą świadczeń w ramach renty wdowiej. W marcu 2026 roku pobierało je 2149 osób, a średnia wysokość takiego świadczenia wynosiła 536,57 zł.
