Dodatkowy urlop macierzyński nie tylko na wcześniaka. Sprawdź, kiedy przysługują dodatkowe tygodnie opieki

Nowy urlop dla rodziców hospitalizowanych dzieci. Nawet 15 tygodni dodatkowej opieki

Mija dokładnie rok, odkąd 19 marca 2025 roku weszły w życie przepisy o uzupełniającym urlopie macierzyńskim. To nieocenione wsparcie i dodatkowy urlop dla rodziców wcześniaków oraz dzieci, które tuż po narodzinach wymagają dłuższej hospitalizacji. Dzięki tej ważnej zmianie opiekunowie mogą zyskać nawet do 15 dodatkowych tygodni, aby towarzyszyć swojemu dziecku w tym niezwykle kluczowym okresie.

To nowe świadczenie, czyli zasiłek macierzyński dla rodziców chorych dzieci wypłacany w wysokości 100 procent podstawy wymiaru, cieszy się rosnącym zainteresowaniem. Jak informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, do końca ubiegłego roku skorzystało z niego 3,9 tysiąca osób, a tylko w pierwszych dwóch miesiącach 2026 roku było to już 1,7 tysiąca rodziców. Warto dodać, że statystyki te obejmują wypłaty realizowane zarówno przez ZUS, jak i bezpośrednio przez pracodawców.

Urlop na wcześniaka a stan zdrowia dziecka. Jakie są limity dodatkowych tygodni?

Prawo do dodatkowych tygodni opieki przysługuje ubezpieczonej matce lub ojcu dziecka, które po narodzinach musiało zostać w szpitalu. Zgodnie z prostą zasadą, za każdy tydzień hospitalizacji malucha rodzic otrzymuje dodatkowy tydzień urlopu. Co ważne, z rozwiązania mogą skorzystać nie tylko rodzice biologiczni, ale także adopcyjni oraz zastępczy, o ile nie prowadzą rodziny zastępczej zawodowej.

Liczba dodatkowych tygodni zależy od stanu zdrowia noworodka i momentu, w którym przyszedł na świat. Jeśli dziecko urodziło się skrajnie przedwcześnie (przed 28. tygodniem ciąży) lub z masą urodzeniową poniżej 1000 gramów, urlop może zostać wydłużony maksymalnie o 15 tygodni. W przypadku dzieci urodzonych między 28. a 37. tygodniem ciąży, z wagą powyżej 1000 gramów, maksymalny wymiar dodatkowego urlopu to 8 tygodni.

Dodatkowy urlop nie tylko dla rodziców wcześniaków. Kiedy przysługuje na dziecko urodzone w terminie?

Tak, i to niezwykle ważna informacja, o której wielu rodziców może nie wiedzieć.

W początkowym okresie prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego było kojarzone głównie z narodzinami wcześniaków. Jednak uprawnienie to w określonych sytuacjach przysługuje również rodzicom dzieci, które urodziły się o czasie, lecz wymagają hospitalizacji – przypomina Urszula Juszczyk, dyrektor Departamentu Zasiłków w Centrali ZUS.

W przypadku dziecka urodzonego po 37. tygodniu ciąży, które trafiło do szpitala na co najmniej dwa kolejne dni w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie, rodzicom również przysługuje dodatkowy urlop. Jego wymiar, podobnie jak w przypadku starszych wcześniaków, może wynieść maksymalnie 8 tygodni.

Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński. Jakie dokumenty przygotować i o jakich terminach pamiętać?

Procedura nie jest skomplikowana, ale warto pamiętać o kilku formalnościach i terminach. Uzupełniający urlop macierzyński należy wykorzystać jednorazowo, w całości, bezpośrednio po zakończeniu podstawowego urlopu. Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński pracownicy składają u swojego pracodawcy, najpóźniej na 21 dni przed planowanym końcem podstawowego urlopu. Kluczowym załącznikiem jest zaświadczenie ze szpitala, które potwierdza okres hospitalizacji dziecka, tydzień ciąży, w którym nastąpił poród, oraz masę urodzeniową noworodka. Warto też wiedzieć, gdzie złożyć dokumenty: osoby zatrudnione na umowę o pracę robią to u pracodawcy, zleceniobiorcy u zleceniodawcy, a przedsiębiorcy kierują je bezpośrednio do ZUS.

Dzień wcześniaka