W 2025 r., w Polsce padł rekord przeszczepów. Co stoi za sukcesem?

Rekordowa liczba transplantacji w 2025 roku

W 2025 roku polska transplantologia osiągnęła nowy rekord, przeszczepiając 2 298 narządów. To wzrost w porównaniu do poprzedniego roku, kiedy liczba ta wynosiła 2 197. Według danych Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji Poltransplant, liczba pacjentów, którzy otrzymali nowe narządy, wyniosła 2 254. Różnica wynika z tego, że niektórzy pacjenci otrzymali więcej niż jeden narząd.

Wzrost liczby zgłoszeń dawców

Wzrost liczby transplantacji jest wynikiem zwiększonej liczby zgłoszeń zmarłych dawców. W 2025 roku zgłoszono 1021 potencjalnych dawców, z czego 781 zakwalifikowano jako rzeczywistych. To znaczny postęp w porównaniu do 2024 roku, kiedy zgłoszono 917 dawców, a 710 zostało rzeczywistymi dawcami. W 2022 roku te liczby były jeszcze niższe – zgłoszono 640 potencjalnych dawców, a rzeczywistych było 445. Wzrost ten jest efektem pracy koordynatorów wojewódzkich ds. transplantacji, którzy aktywnie promują zgłaszanie dawców i współpracują z rodzinami potencjalnych dawców.

Najczęściej przeszczepiane narządy

Najczęściej przeszczepianymi narządami w 2025 roku były nerki, których przeszczepiono 1227. Kolejne miejsca zajmowały wątroby z 671 przeszczepami, serca z 169 oraz płuca z 133. W poprzednim roku liczby te wynosiły odpowiednio 1132 dla nerek, 615 dla wątroby, 201 dla serca i 147 dla płuc. Warto zauważyć, że przeszczepy wątroby utrzymują się na wysokim poziomie od kilku lat, co świadczy o rosnącej skuteczności i dostępności tych operacji.

Przeszczepy od żywych dawców

Przeszczepy od żywych dawców w Polsce nadal stanowią niewielki procent wszystkich transplantacji – około 5%. W 2025 roku przeszczepiono 69 nerek i 37 fragmentów wątroby od żywych dawców. Dla porównania, w 2024 roku liczby te wynosiły 82 dla nerek i 24 dla fragmentów wątroby. Narządy przeszczepione od żywych dawców mają tę zaletę, że często działają dłużej – na przykład nerki funkcjonują średnio przez 15 lat, co jest o 5 lat dłużej niż w przypadku przeszczepów od zmarłych dawców. To wynik lepszego stanu narządów i krótszego czasu niedokrwienia.

Oczekujący na przeszczep

Liczba pacjentów oczekujących na przeszczep pozostaje na podobnym poziomie. Najwięcej osób czeka na przeszczepienie nerki – około tysiąca. Na transplantacje tkanek oka czeka zwykle 3,5 tysiąca osób. W grudniu 2025 roku na taki przeszczep oczekiwało 3 433 pacjentów. Stałe zapotrzebowanie na przeszczepy pokazuje, jak ważne są dalsze działania na rzecz zwiększenia liczby dawców oraz edukacja społeczeństwa na temat korzyści płynących z transplantacji.