Wielogodzinne maratony z ulubionym serialem to dla wielu osób idealny sposób na spędzenie wolnego wieczoru. Okazuje się jednak, że za pozornie niewinną rozrywką może kryć się coś więcej. Badacze z Uniwersytetu w Huangshan w Chinach postanowili sprawdzić, jak nałogowe oglądanie seriali, określane jako binge-watching, wiąże się z poczuciem samotności. Wyniki ich analizy mogą być zaskakujące.
Binge-watching a samotność. Zaskakujące wyniki badań
Chińscy naukowcy przeprowadzili ankietę wśród 551 dorosłych osób, które zadeklarowały, że spędzają przed ekranem co najmniej 3,5 godziny dziennie i oglądają więcej niż cztery odcinki seriali w ciągu tygodnia. Uczestnikom zadano pytania oceniające ich zachowania pod kątem uzależnienia, a także badające poziom odczuwanej samotności i motywacje stojące za oglądaniem.
Wyniki okazały się niepokojące. Aż 334 osoby (61 proc.) spełniły kryteria uzależnienia od binge-watchingu. Co więcej, w tej konkretnej grupie badacze zaobserwowali wyraźny związek – silne poczucie samotności było wyraźnie powiązane z wyższym stopniem uzależnienia. Co ciekawe, tej zależności nie stwierdzono u osób, które oglądały dużo, ale nie wykazywały cech nałogu. To kluczowa informacja, która pokazuje, że nie samo spędzanie czasu przed ekranem jest problemem.
Dlaczego uzależniamy się od seriali? Dwa główne powody
Na podstawie uzyskanych wyników badacze wysnuli teorię, że osoby uzależnione od maratonów serialowych mają specyficzne motywacje, które odróżniają je od reszty widzów. Kiedy przeanalizowano przyczyny nałogu, na pierwszy plan wysunęły się dwa mechanizmy. Chodzi o motywacje oparte na eskapizmie (mechanizm psychologiczny polegający na ucieczce od trudnej rzeczywistości) i wzmocnieniu emocjonalnym.
Mówiąc prościej, osoby uzależnione mogą angażować się w maratony serialowe, aby uciec od trudnych sytuacji życiowych, a jednocześnie poprawić swój stan emocjonalny poprzez zanurzenie się w fikcyjnym świecie. Autorzy badania sugerują, że osoby doświadczające silniejszego poczucia samotności, które szukają w serialach emocjonalnego spełnienia lub traktują je jako ucieczkę, są bardziej narażone na rozwinięcie uzależnienia.
Nie każdy maraton to uzależnienie. Kluczowe są motywacje
Eksperci podkreślają, że ich badanie skupiło się wyłącznie na serialach i nie objęło innych form streamingu, jak oglądanie filmów na YouTube czy TikToku. Mimo to wyniki dają do myślenia i sugerują, że niektórzy z nas mogą próbować radzić sobie z brakiem więzi społecznych poprzez konsumpcję mediów, która wymyka się spod kontroli.
Jak podsumowują sami badacze, ich praca rzuca nowe światło na zjawisko binge-watchingu.
Niniejsze badanie pogłębia naszą wiedzę na temat binge-watchingu poprzez rozróżnienie jego form uzależniających od nieuzależniających. Wykazuje ono, że samotność jest istotnym czynnikiem pozwalającym przewidzieć uzależnienie, podczas gdy eskapizm i wzmocnienie emocjonalne służą jako dwie równoległe drogi regulacji emocji – wyjaśniają naukowcy.
