Nowe myśliwce Su-57 trafiły do rosyjskiej armii

Rosyjski państwowy koncern zbrojeniowy Rostec poinformował o przekazaniu kolejnej partii myśliwców Su-57 siłom powietrzno-kosmicznym. Jest to trzeci taki transport w 2026 roku. Choć oficjalny przekaz mówi o maszynie „jeszcze groźniejszej dla wroga”, doniesienia medialne ujawniają duże trudności z utrzymaniem tempa produkcji, co wynika z zachodnich sankcji oraz pożaru w kluczowych zakładach.

Należąca do państwowego giganta Rostec Zjednoczona Korporacja Lotnicza (UAC) ogłosiła w czwartek, 19 listopada 2026 roku, że przekazała rosyjskiej armii trzecią w tym roku partię myśliwców Su-57. Wzorem wcześniejszych transportów z lutego oraz września bieżącego roku, strona rosyjska nie podała do wiadomości publicznej konkretnej liczby dostarczonych egzemplarzy. Państwowy koncern określił te maszyny mianem „zmodernizowanych” i ograniczył się do krótkiego oświadczenia. „Samoloty przekazane żołnierzom są wyposażone w zmodernizowane systemy pokładowe i system uzbrojenia, co czyni je jeszcze bardziej niebezpiecznymi dla wroga”. W oficjalnym komunikacie zaznaczono jedynie, że przed trafieniem do baz macierzystych myśliwce pomyślnie przeszły testy z udziałem wojskowych pilotów oraz „pełen cykl testów fabrycznych” w zakładach zlokalizowanych w Komsomolsku nad Amurem.

Analitycy białego wywiadu (OSINT), którzy w mediach społecznościowych monitorują postępy tego programu za pomocą oficjalnych publikacji i zdjęć satelitarnych, oceniają, że wrześniowy transport liczył prawdopodobnie tylko dwie sztuki. Według części źródeł ostatnia, listopadowa partia mogła składać się z zaledwie jednego egzemplarza myśliwca. Z wyliczeń portalu Militarnyi wynika, że po uwzględnieniu tegorocznych dostaw z 2026 roku, Siły Powietrzno-Kosmiczne Rosji wzbogaciły się łącznie tylko o cztery lub pięć takich maszyn.

Przedstawiciele Rostecu zapewniają o dużym zapotrzebowaniu ze strony armii i deklarują, że „nowe partie samolotów są już w produkcji”. Stojący na czele United Aircraft Corporation Vadim Badekha określił realizację państwowych zamówień obronnych jako „nasze kluczowe zadanie”. „Nasi pracownicy, współpracując z innymi spółkami Rostecu, dbają o odpowiednie tempo produkcji samolotów” – powiedział szef korporacji.

Zmodernizowany myśliwiec Su-57 na froncie. Jak Rosja wykorzystuje nowe uzbrojenie?

Główny przekaz w komunikacie koncernu Rostec skupia się na fakcie, że przekazane wojsku myśliwce Su-57 są „zmodernizowane” i posiadają nowy zestaw uzbrojenia oraz ulepszone systemy pokładowe. Producent przekonuje, że odświeżona konfiguracja techniczna umożliwia użycie „nowych typów uzbrojenia lotniczego”, a także pozwala na „rozszerzenie zakresu zadań”. Lista wprowadzonych modyfikacji obejmuje między innymi ulepszony system obronny 101KS, odświeżoną kabinę z wyświetlaczem przeziernym oraz rozbudowane sensory elektrooptyczne, które mają gwarantować 360-stopniowe pokrycie pasywne.

W rosyjskich mediach propagandowych przytaczane są słowa anonimowego pilota, który zapewnia, że myśliwiec Su-57 „dobrze sprawdził się podczas specjalnej operacji wojskowej”.

Fakty przeczą jednak oficjalnej narracji Kremla, który kreuje tę maszynę na niezwykle efektywną broń frontową. Z ustaleń wywiadowczych, w tym raportów brytyjskiego resortu obrony, wynika jednoznacznie, że Rosjanie wykorzystują te samoloty w sposób wysoce asekuracyjny i bardzo ograniczony. W obawie przed ukraińską obroną przeciwlotniczą piloci unikają ryzyka zestrzelenia i działają z bezpiecznego dystansu, wystrzeliwując rakiety dalekiego zasięgu, takie jak Ch-69, znad własnego terytorium. Ewentualne strącenie tak drogiej i zaawansowanej maszyny stanowiłoby bowiem ogromną porażkę wizerunkową dla władz w Moskwie.

Cytowany przez propagandę pilot stwierdził, że „Nowa konfiguracja techniczna pozwoli rozszerzyć zakres zadań, do których wykorzystywany jest ten typ samolotu”. Wojskowy zaznaczył również, że zmodyfikowany system „umożliwia wykorzystanie nowych typów uzbrojenia lotniczego”, choć nie podał żadnych konkretnych nazw. Mimo braku oficjalnych szczegółów eksperci oceniają, że mowa tu o wykorzystywanym już do uderzeń na Ukrainę pocisku Ch-69 (Kh-69). Rakieta ta mieści się w wewnętrznych komorach myśliwca Su-57 i potrafi lecieć na bardzo małej wysokości, co znacznie utrudnia jej namierzenie przez radary obrony powietrznej.

Z wyliczeń analityków skupionych wokół projektu OSINT „Absolutely Reliable Source” wynika, że od początku roku do końca października 2026 roku uszkodzeniu lub całkowitemu zniszczeniu uległy cztery egzemplarze Su-57. Do pierwszego incydentu doszło 25 kwietnia na lotnisku Szagoł w rosyjskim obwodzie czelabińskim, gdzie kilka maszyn tego typu zostało trafionych przez ukraińskie bezzałogowce. Następny samolot uległ katastrofie 23 lipca na terenie obwodu moskiewskiego. Z kolei 29 października służba prasowa Głównego Zarządu Wywiadowczego Ministerstwa Obrony Ukrainy przekazała, że kolejny myśliwiec Su-57 spłonął w trakcie uruchamiania silnika w bazie Achtubińsk w obwodzie astrachańskim. Ukraiński wywiad wojskowy wskazał, że potencjalną przyczyną tego wybuchu lub ciężkiej awarii napędu mogło być zatankowanie paliwa złej jakości.

Ile myśliwców Su-57 posiada Rosja? Szacunki i realne tempo produkcji

Choć założenia Kremla były bardzo ambitne, to projekt Su-57 od wielu lat zmaga się z licznymi trudnościami. Podpisany w 2019 roku pierwotny kontrakt przewidywał wyprodukowanie do 2028 roku aż 76 seryjnych egzemplarzy, co miało wystarczyć na wymianę sprzętu w trzech pułkach lotniczych. Rzeczywiste możliwości produkcyjne rosyjskich zakładów okazały się jednak drastycznie niskie.

Analitycy ukraińskiego serwisu Militarnyi, którzy monitorują dostawy w oparciu o fotografie i numery seryjne, wyliczyli, że do września 2025 roku w jednostkach bojowych znajdowało się zaledwie 16 takich samolotów. Uwzględniając niewielkie partie przekazane armii w 2026 roku, całkowita flota myśliwców Su-57 w rosyjskich Siłach Powietrzno-Kosmicznych pod koniec 2026 roku zamknie się w przedziale od 20 do 25 maszyn. Alternatywne wyliczenia wskazują na obecność w służbie około 30 egzemplarzy. Są to wartości marginalne, szczególnie gdy zestawi się je z amerykańskim potencjałem, obejmującym setki myśliwców piątej generacji F-35 oraz F-22.

Pożar w fabryce w Komsomolsku nad Amurem i sankcje uderzają w produkcję Su-57

Ukraińscy dziennikarze zwracają uwagę, że poważnym ciosem dla całego projektu okazał się pożar w fabryce lotniczej w Komsomolsku nad Amurem, do którego doszło 11 kwietnia 2026 roku. Płomienie strawiły wówczas warsztat nr 46, w którym wytwarzano blisko 300 typów kompozytowych elementów przeznaczonych dla myśliwców Su-57. W obiekcie tym powstawały między innymi najważniejsze, wielkogabarytowe części skrzydeł, klap oraz poszycia samolotu. Eksperci wskazują, że utrata tego kluczowego wydziału prawdopodobnie jeszcze bardziej wyhamowała i tak już opóźniony proces produkcji.

Kłopoty z utrzymaniem harmonogramu dostaw wynikają również z szeregu innych uwarunkowań. Kluczową barierą są nałożone przez Zachód sankcje, które odcięły rosyjskie fabryki od precyzyjnych obrabiarek oraz zaawansowanej elektroniki. Na opóźnienia przekładają się ponadto problemy logistyczne i organizacyjne wewnątrz tamtejszej zbrojeniówki, a także ogromne koszty i skomplikowana technologia samego myśliwca.

Eksport Su-57E na rynki zagraniczne. Algieria kupuje, Indie odrzucają ofertę Moskwy

Mimo trudności z zaspokojeniem potrzeb własnej armii, władze w Moskwie intensywnie szukają zagranicznych nabywców na myśliwce Su-57. Pierwszym potwierdzonym odbiorcą eksportowej wersji Su-57E została Algieria, która pod koniec 2025 roku miała odebrać dwa początkowe egzemplarze. Rosjanie prowadzili także zaawansowane negocjacje dotyczące produkcji licencyjnej z Indiami, ale w sierpniu 2026 roku rząd w Nowym Delhi definitywnie odrzucił tę propozycję, stawiając na modernizację posiadanych maszyn Su-30MKI oraz budowę własnego samolotu AMCA. Na liście państw potencjalnie zainteresowanych zakupem znajdują się jeszcze Iran oraz Kazachstan. Z kolei na początku września agencja Rosoboronexport ogłosiła podpisanie kolejnych umów na sprzedaż eksportowego wariantu piątej generacji Su-57E. Pełniący funkcję szefa tej instytucji oraz wiceprzewodniczącego Sojuzmaszu Rosji Aleksandr Michiejew przekazał, że zawarto nowe kontrakty z podmiotami zagranicznymi, a ich realizacja wystartuje jeszcze w bieżącym roku. Obecnie Rosoboronexport posiada w swoim portfelu kilka zamówień na maszyny Su-57E, których dostawy dla nowych klientów mają ruszyć w 2026 roku, choć nazwy kupujących je krajów pozostają tajemnicą. Jak wylicza Aleksandr Michiejew, łączna wartość wszystkich zamówień w portfelu Rosoboronexportu przekracza kwotę 60 miliardów dolarów. Poza samolotami Su-57E pula ta obejmuje również broń strzelecką, systemy przeciwlotnicze, maszyny Jak-130M oraz powietrzne tankowce Ił-78MK-90A.

Rosyjscy konstruktorzy planują także stworzenie wersji dwumiejscowej, która służyłaby do szkolenia pilotów lub jako powietrzne stanowisko dowodzenia dronami. Mimo licznych przeszkód i opóźnień, projekt Su-57 cały czas stanowi fundament programu unowocześniania rosyjskich sił powietrznych. Przekazanie wojsku każdej kolejnej partii ulepszonych samolotów pozwala Moskwie stopniowo zbliżać się do wyznaczonego celu, czyli pełnego skompletowania trzech pułków lotniczych.

Czym jest myśliwiec Su-57? Historia projektu, wymiary i uzbrojenie

Myśliwiec piątej generacji Su-57 to dwusilnikowa maszyna naddźwiękowa o obniżonej wykrywalności w technologii stealth, którą Kreml zaprojektował jako bezpośrednią odpowiedź na amerykański samolot F-22 Raptor. Początki tego programu sięgają 2001 roku, kiedy to rozstrzygnięto konkurs konstrukcyjny na korzyść projektu Suchoj T-50. Oblot pierwszego egzemplarza prototypowego o oznaczeniu T-50-1 odbył się 29 stycznia 2010 roku na lotnisku w Komsomolsku nad Amurem. Choć początkowe wersje testowe zmagały się z poważnymi usterkami, w 2012 roku zapadła decyzja o wybudowaniu kolejnej serii prototypów, w których zastosowano zmodyfikowany projekt i wzmocniono strukturę płatowca. Oficjalną nazwę Su-57 nadano samolotowi w 2017 roku, natomiast rok później, w 2018 roku, sfinalizowano etap prób. Maszyna trafiła oficjalnie do służby w rosyjskich siłach powietrzno-kosmicznych w grudniu 2020 roku, a jej głównym zadaniem miało być wycofanie przestarzałych poradzieckich konstrukcji, takich jak MiG-29 czy Su-27.

Masa startowa rosyjskiego myśliwca wynosi 35 000 kg. Konstrukcja mierzy 20,10 m długości oraz 4,60 m wysokości, natomiast rozpiętość jej skrzydeł to 14,10 m. Napęd stanowią dwie jednostki dwuprzepływowe Saturn AL-41 F-1, z których każda generuje z dopalaniem ciąg maksymalny na poziomie 147,20 kN. Maszyna może operować na pułapie sięgającym 20 000 m, a jej zasięg podczas przebazowania wynosi 3500 km. Podstawowe uzbrojenie strzeleckie to pojedyncze działko Gsz-301 kalibru 30 mm, które uzupełniają pociski przenoszone w dwóch umieszczonych jedna nad drugą komorach w dolnej części kadłuba. Wewnątrz nich mieści się zazwyczaj do czterech rakiet Ch-36, Ch-58USzK lub R-77M, które można zastąpić precyzyjnymi środkami do rażenia celów naziemnych w postaci bomb KAB-250 lub pocisków Ch-38M.

ILA 2024 - F-35

ROLKI