Chemia matura 2026 odpowiedzi. Analizujemy, co może być w arkuszu CKE [PRZECIEKI]

Co w arkuszu maturalnym z chemii 2026? Nasze typy

Chociaż na oficjalne informacje i zdjęcia arkuszy musimy poczekać do godziny 12:00, bazując na doświadczeniach z ubiegłych lat i wymaganiach egzaminacyjnych, możemy nakreślić prawdopodobny obraz tegorocznej matury. Każdy arkusz ma swoją żelazną logikę i pewne stałe punkty programu.

Oto zagadnienia, które z niemal stuprocentową pewnością są teraz rozwiązywane przez zdających:

• Królestwo chemii organicznej: Nieodzowny element każdej matury. Spodziewamy się zadań z identyfikacji związków, projektowania ścieżek syntezy, a także analizy właściwości i reakcji alkoholi, fenoli, ketonów, kwasów karboksylowych czy aminokwasów.
• Serce obliczeń chemicznych, czyli stechiometria: Zadania na ustalanie substratu limitującego, obliczanie wydajności procentowej reakcji czy składu mieszanin to absolutny standard.
• Reakcje redoks: Umiejętność bilansowania złożonych równań utleniania i redukcji, często w kontekście właściwości pierwiastków bloku d, jest z pewnością weryfikowana.
• Równowaga i pH: Obliczenia związane ze stałą i stopniem dysocjacji, stałą równowagi chemicznej oraz pH roztworów (w tym buforowych) to kolejny pewnik.
• Struktura atomu i cząsteczek: Pytania o konfiguracje elektronowe, określanie typu hybrydyzacji orbitali czy przewidywanie kształtu cząsteczek regularnie pojawiają się w arkuszach.

Prawdziwym testem umiejętności są jednak zadania problemowe, wymagające łączenia wiedzy z wielu działów i skrupulatnej analizy danych źródłowych w postaci tabel czy wykresów.

Egzamin z chemii 2026 – ile czasu mają uczniowie?

Standardowo, na rozwiązanie arkusza z chemii na poziomie rozszerzonym przewidziano 180 minut. Te trzy godziny to dla wielu wyścig z czasem, wymagający nie tylko ogromnej wiedzy, ale także doskonałej strategii i umiejętności zarządzania czasem, aby zdążyć z wszystkimi, często wieloetapowymi, zadaniami.

Kiedy pojawią się oficjalne wyniki i arkusze CKE?

Choć w sieci zaraz po 12:00 zaroi się od nieoficjalnych odpowiedzi, na te pewne i zweryfikowane trzeba będzie poczekać. Pamiętajmy o oficjalnych terminach:

• Oficjalne arkusze egzaminacyjne CKE publikuje zazwyczaj w ciągu kilku dni po maturze. Będziemy śledzić stronę komisji i poinformujemy, gdy tylko się pojawią.
• Na indywidualne wyniki maturalne, które każdy uczeń sprawdzi w systemie ZIU, trzeba będzie poczekać do początku lipca 2026 roku.

Będziemy aktualizować ten artykuł, gdy tylko zdobędziemy więcej informacji o zadaniach z dzisiejszego egzaminu.

W galerii poniżej zobaczysz, jak wyglądał próbny arkusz maturalny z chemii w 2026 roku

Możliwe zadania maturalne – sprawdź, czy znasz odpowiedzi

Poniżej zamieszczamy przykładowe zadania, które odzwierciedlają typowy poziom trudności matury z chemii. To świetny sposób, by sprawdzić, czy poradzilibyście sobie z wyzwaniami, które prawdopodobnie znalazły się w dzisiejszym arkuszu.

Przykładowe zadanie z chemii organicznej (identyfikacja izomerów)

Treść zadania: Związek A o wzorze sumarycznym C₄H₁₀O poddano próbie Trommera, która dała wynik negatywny. Ten sam związek w reakcji z kwasem solnym tworzy związek B. Związek B poddany działaniu etanolowego roztworu wodorotlenku potasu w podwyższonej temperaturze daje dwa izomeryczne alkeny: związek C (produkt główny) i związek D (produkt uboczny). Zidentyfikuj związki A, B, C i D, podając ich nazwy systematyczne lub wzory półstrukturalne.

Proponowane rozwiązanie:

1. Krok 1: Identyfikacja związku A. Skoro próba Trommera jest negatywna, wykluczamy aldehyd. Reakcja z HCl potwierdza, że to alkohol (etery są mniej reaktywne). Powstawanie dwóch różnych alkenów w kolejnym etapie wskazuje na asymetryczną budowę, a więc musi to być alkohol drugorzędowy.
   • Związek A: butan-2-ol (CH₃-CH(OH)-CH₂-CH₃)
2. Krok 2: Identyfikacja związku B. Reakcja alkoholu z chlorowodorem to substytucja, w której grupa hydroksylowa zostaje zastąpiona atomem chloru.
   • Związek B: 2-chlorobutan (CH₃-CHCl-CH₂-CH₃)
3. Krok 3: Identyfikacja związków C i D. Eliminacja HCl z 2-chlorobutanu przebiega zgodnie z regułą Zajcewa – atom wodoru jest odrywany od atomu węgla uboższego w wodory. Dlatego produktem głównym jest alken z wiązaniem podwójnym wewnątrz łańcucha.
   • Związek C (główny): but-2-en (CH₃-CH=CH-CH₃)
   • Związek D (uboczny): but-1-en (CH₂=CH-CH₂-CH₃)

Przykładowe zadanie obliczeniowe (pH buforu)

Treść zadania: Zmieszano 200 cm³ roztworu kwasu octowego (etanowego) o stężeniu 0,1 mol/dm³ z 100 cm³ roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,1 mol/dm³. Oblicz pH powstałego roztworu. Stała dysocjacji kwasu octowego Kₐ = 1,8 · 10⁻⁵.

Proponowane rozwiązanie:

1. Krok 1: Obliczamy mole substancji wyjściowych.
   • Liczba moli kwasu: n_kwasu = 0,1 mol/dm³ * 0,2 dm³ = 0,02 mol
   • Liczba moli zasady: n_zasady = 0,1 mol/dm³ * 0,1 dm³ = 0,01 mol
2. Krok 2: Analiza składu roztworu po reakcji. Reakcja zobojętniania: CH₃COOH + NaOH -> CH₃COONa + H₂O. Widzimy, że zasada (NaOH) jest w niedomiarze, więc przereaguje w całości, tworząc 0,01 mola soli (octanu sodu) i pozostawiając w roztworze 0,01 mola nieprzereagowanego kwasu octowego. Taki układ to bufor octanowy.
3. Krok 3: Obliczenie pH buforu. Korzystamy z równania Hendersona-Hasselbalcha: pH = pKₐ + log([sól]/[kwas]). Stosunek stężeń jest równy stosunkowi moli, ponieważ znajdują się w tej samej objętości. pKₐ = -log(1,8 · 10⁻⁵) ≈ 4,74 pH = 4,74 + log(0,01 / 0,01) = 4,74 + log(1) = 4,74

Odpowiedź: pH uzyskanego roztworu wynosi 4,74.

Możliwe zadania i rozwiązania z arkusza maturalnego z chemii rozszerzonej

Treść zadania: Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Cząsteczki kwasu cynamonowego i kwasu kawowego są chiralne.	F
2. Istnieje izomer geometryczny zarówno kwasu cynamonowego, jak i kwasu kawowego.	P

---

Treść zadania: Spośród odczynników wymienionych niżej wybierz ten, który pozwala odróżnić kwas kawowy od kwasu cynamonowego, i zaznacz jego wzór. Uzasadnij wybór. Odwołaj się do konsekwencji różnicy w budowie cząsteczek obu kwasów.

Odczynniki: FeCl₃ (aq), Br₂ (aq), KMnO₄ (aq)

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź:

Wybrany odczynnik: FeCl₃ (aq)

Uzasadnienie: Kwas kawowy posiada dwie grupy hydroksylowe przyłączone bezpośrednio do pierścienia aromatycznego (jest pochodną pirokatechiny), co nadaje mu właściwości fenolu. Związki o charakterze fenoli dają charakterystyczną, barwną reakcję z roztworem chlorku żelaza(III). Kwas cynamonowy nie posiada grup hydroksylowych przy pierścieniu, więc nie ulegnie tej reakcji. Pozwala to na odróżnienie obu kwasów.

---

Treść zadania: Cząsteczka dwufunkcyjnego, nasyconego związku organicznego X zawiera cztery atomy węgla. Obie grupy funkcyjne tego związku mogą reagować z sodem, ale tylko jedna z nich reaguje z wodorotlenkiem sodu. W wyniku utleniania związku X za pomocą jonów dichromianowych(VI) w obecności jonów H⁺ otrzymuje się kwas bursztynowy o wzorze HOOC–CH₂–CH₂–COOH.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź:

Uzasadnienie: Związek X ma 4 atomy węgla i jest nasycony. Posiada dwie grupy funkcyjne, które reagują z sodem - oznacza to obecność grup hydroksylowych (-OH) lub karboksylowych (-COOH). Tylko jedna z nich reaguje z wodorotlenkiem sodu, co wskazuje, że w cząsteczce jest jedna grupa karboksylowa (-COOH). Utlenianie związku X prowadzi do powstania kwasu bursztynowego (kwasu butanodiowego). Oznacza to, że drugą grupą funkcyjną musiała być pierwszorzędowa grupa hydroksylowa (-CH₂OH), która utleniła się do grupy karboksylowej. Zatem związek X to kwas 4-hydroksybutanowy.

Wzór półstrukturalny związku X: HO–CH₂–CH₂–CH₂–COOH

---

Treść zadania: Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) jednego z izomerycznych dimetylobutanali, który nie ulega opisanej reakcji z KOH.

Kontekst: Niektóre aldehydy w obecności mocnych zasad ulegają reakcji dysproporcjonowania [...] Dotyczy to związków, których cząsteczki nie zawierają atomów wodoru związanych z atomem węgla połączonym z grupą aldehydową.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź:

Uzasadnienie: Reakcji Cannizzaro (reakcji z KOH opisanej w zadaniu) ulegają aldehydy, które nie mają atomu wodoru przy węglu α (węglu połączonym z grupą aldehydową). Aby aldehyd nie ulegał tej reakcji, musi posiadać co najmniej jeden atom wodoru przy węglu α. Izomerem dimetylobutanalu spełniającym ten warunek jest 3,3-dimetylobutanal.

Wzór półstrukturalny: CH₃–C(CH₃)₂–CH₂–CHO

---

Treść zadania: Zmieszano alkoholowe roztwory aldehydu benzoesowego (benzenokarboaldehydu) oraz aldehydu mrówkowego (metanalu) i otrzymano ciekłą mieszaninę, w której alkohol był tylko rozpuszczalnikiem. Następnie dodano wodorotlenek potasu. Napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź:

Uzasadnienie: Jest to przykład krzyżowej reakcji Cannizzaro. Oba aldehydy (benzoesowy i mrówkowy) nie mają atomów wodoru przy węglu α. W obecności stężonej zasady aldehyd mrówkowy, jako bardziej reaktywny, utlenia się do mrówczanu, a aldehyd benzoesowy redukuje się do alkoholu benzylowego.

Równanie w formie jonowej skróconej: C₆H₅CHO + HCHO + OH^- → C₆H₅CH₂OH + HCOO^-

---

Treść zadania: Przeprowadzono doświadczenie, do którego użyto odczynnika Tollensa i roztworu pewnego cukru wybranego spośród podanych poniżej: glukoza, fruktoza, maltoza, sacharoza. Wynik doświadczenia przedstawiono na zdjęciu. Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Wynik doświadczenia pokazany na zdjęciu zaobserwowano po dodaniu do odczynnika Tollensa roztworu maltozy.	P
2. Każdy z wymienionych cukrów wykazuje właściwości redukujące.	F

Uzasadnienie do odpowiedzi:

1. Na zdjęciu widać probówkę z lustrem srebrowym, co jest pozytywnym wynikiem próby Tollensa. Próba ta wykrywa właściwości redukujące. Maltoza jest cukrem redukującym, więc da pozytywny wynik. (Prawda)
2. Spośród wymienionych cukrów (glukoza, fruktoza, maltoza, sacharoza), sacharoza jest cukrem nieredukującym, ponieważ nie posiada wolnej grupy hemiacetalowej. W związku z tym nie wykazuje właściwości redukujących i nie daje pozytywnego wyniku w próbie Tollensa. (Fałsz)