Spis treści
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej odzyskuje pieniądze zajęte na rzecz Pfizera
W czwartek, 12 listopada, sąd w Belgii uchylił decyzję o zajęciu środków Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) na rzecz firmy farmaceutycznej Pfizer. W ten sposób przychylił się do skargi PAŻP, która argumentowała, że nie uczestniczy w sporze między koncernem a polskim państwem w sprawie szczepionek przeciwko COVID-19.
Sąd potwierdził, że środki z opłat trasowych należą do PAŻP, a nie do Skarbu Państwa. Agencja jest odrębną osobą prawną, posiada własny majątek i prowadzi samodzielną gospodarkę finansową. Nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa, dlatego jej środki nie mogą służyć zaspokojeniu roszczeń Pfizera wobec Polski związanych z umową na zakup szczepionek przeciw COVID-19 - przekazało w oficjalnym komunikacie Ministerstwo Zdrowia.
Wyrok w sprawie szczepionek Pfizera przeciw COVID-19 i zajęcie kont PAŻP
Orzeczenie belgijskiego sądu jest związane ze sporem dotyczącym szczepionek przeciwko COVID-19, których Polska nie odebrała od koncernu Pfizer. 1 kwietnia 2026 roku sąd w Belgii rozstrzygnął sprawę na korzyść firmy farmaceutycznej. Zobowiązał Polskę do odebrania około 64 mln dawek preparatu i zapłacenia 5 mld 644 mln zł. Natomiast 1 lipca Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (Eurocontrol) poinformowała PAŻP, że w następstwie tego wyroku zajęte zostały rachunki, na które trafiają środki pochodzące z opłat nawigacyjnych.
W czwartek sąd stwierdził jednak, że zajęcie tych środków było nieuzasadnione. W rezultacie uchylił postanowienie z 25 czerwca, na którego podstawie Pfizer zajął należności przysługujące PAŻP.
Nowe przepisy chronią pieniądze z opłat lotniczych
W skardze PAŻP powołała się na Dodatkowy Protokół do umowy między Królestwem Belgii a Eurocontrol, który zaczął obowiązywać 9 sierpnia. Wprowadzone regulacje zwiększyły ochronę pieniędzy pochodzących z opłat trasowych. Są one pobierane przez Eurocontrol od przewoźników lotniczych, a następnie przekazywane państwom należącym do organizacji.
Zgodnie z protokołem środki te, podobnie jak majątek i konta bankowe Eurocontrol, są chronione przed zajęciem przez wierzycieli. Organizacja nie może również zrezygnować z tej ochrony w przypadku pieniędzy należnych państwom członkowskim, zwłaszcza opłat trasowych pobieranych w ich imieniu. W praktyce oznacza to, że fundusze przekazywane przez Eurocontrol poszczególnym państwom podlegają takiej samej ochronie jak majątek organizacji.
Jedną z kwestii rozpatrywanych w sporze było to, czy nowe przepisy obejmują również postępowania egzekucyjne rozpoczęte przed ich wejściem w życie, co zdarza się w prawie międzynarodowym. Rozważano także, czy protokół stanowi jedynie dodatkowe uzasadnienie głównego argumentu PAŻP, zgodnie z którym agencja jest odrębnym podmiotem prawnym od Skarbu Państwa.
Pfizer przekonywał natomiast przed belgijskim sądem, że PAŻP jest związana z polskim rządem, który może zapewnić jej finansowanie z innych źródeł.
PAŻP może otrzymać pożyczkę do 1,5 mld zł
6 listopada Sejm przyjął ustawę okołobudżetową na 2027 rok. Jednym z jej zapisów jest możliwość udzielenia Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej przez ministra finansów nieoprocentowanej pożyczki w wysokości do 1,5 mld zł. Pieniądze mają pomóc agencji w utrzymaniu płynności finansowej w związku ze sporem z Pfizerem.
Polska odwołała się od wyroku sądu w Brukseli
Konflikt rozpoczął się po tym, jak w kwietniu 2022 roku Polska jednostronnie wycofała się z umowy dotyczącej dostaw szczepionek przeciwko COVID-19. W odpowiedzi Pfizer skierował sprawę do sądu w Belgii, gdzie zawarto porozumienie. 3 sierpnia Ministerstwo Zdrowia wniosło apelację od wyroku wydanego przez sąd w Brukseli.
W czwartkowym komunikacie Ministerstwo Zdrowia zaznaczyło, że Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra zdrowia, nadal korzysta z dostępnych możliwości prawnych, respektując przy tym kompetencje i niezależność belgijskiego wymiaru sprawiedliwości. Resort zastrzegł jednak, że ze względu na trwające postępowania nie przekazuje szczegółowych informacji dotyczących swojej argumentacji ani kolejnych planowanych kroków prawnych.
