Spis treści
Przedpłaty na Fiata 126p i FSO 1500 w PRL. Jak działały książeczki samochodowe?
W okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zakup własnego auta stanowił dla obywateli wyzwanie, które rzadko udawało się zrealizować. Właśnie z tego powodu w 1973 roku władze wprowadziły mechanizm przedpłat obejmujący początkowo model Fiat 126p, a w późniejszym czasie także FSO 1500. Zainteresowani klienci gromadzili środki na dedykowanych książeczkach oszczędnościowych PKO, co miało gwarantować im późniejszy odbiór pojazdu.
Zainteresowanie ofertą znacznie przewyższało podaż, dlatego czas oczekiwania na realizację zamówienia mocno się wydłużał. Aby ustalić kolejność wydawania aut, organizowano nawet specjalne losowania dla posiadaczy książeczek. Ostatecznie spora grupa obywateli, którzy regularnie wpłacali swoje oszczędności, nigdy nie odebrała kluczyków do upragnionego samochodu.
Ile wynosi rekompensata za Fiata 126p i FSO 1500 w 2027 roku? Nowe stawki
Kwestię niedoszłych właścicieli aut rozwiązano prawnie na mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku. Przepisy te zapewniają prawo do rekompensaty osobom, które nie doczekały się zamówionego pojazdu. Konkretne stawki tych wypłat są regularnie, raz na kwartał, waloryzowane przez ministra finansów i gospodarki.
Najnowsze obwieszczenie precyzuje stawki obowiązujące w pierwszym kwartale 2027 roku. Zgodnie z tym dokumentem wypłata za niezrealizowaną przedpłatę na Fiata 126p osiągnie poziom 20 646 zł. Znacznie wyższą kwotę, bo aż 29 256 zł, przewidziano dla niedoszłych właścicieli modelu FSO 1500.
Ministerstwo Finansów o wypłatach za książeczki z PRL. Czeka 238 przedpłat
Ministerstwo Finansów w informacji przekazanej Polskiej Agencji Prasowej wylicza, że według stanu na koniec września 2026 roku w państwowych rejestrach wciąż figurowało 238 nierozliczonych przedpłat dotyczących obu wspomnianych modeli aut.
Z danych udostępnionych przez urzędników wynika, że w okresie od 1 stycznia 2015 roku do końca 2022 roku zrealizowano jedynie 10 takich wypłat. Co więcej, w przedziale czasowym od 2023 roku do 18 listopada 2026 roku nie odnotowano ani jednej wypłaty.
Przedstawiciele resortu finansów zwracają uwagę na fakt, że od kilku lat obywatele w ogóle nie zgłaszają się po te należności. Mimo braku wniosków, państwo niezmiennie rezerwuje w budżecie fundusze na pokrycie ewentualnych roszczeń. W 2026 roku pula zabezpieczonych na ten cel środków wynosiła 80 tys. zł i identyczną sumę wpisano do planów finansowych na 2027 rok.
Upływ kolejnych dekad od upadku PRL nie zamknął ostatecznie kwestii dawnych systemów ratalnych. Skarb Państwa w dalszym ciągu utrzymuje gotowość do spłacenia obywateli, którzy stracili oszczędności na niedostarczone nigdy samochody.