Spis treści
• Po wcześniejszym zablokowaniu środków, Komisja Europejska dopuszcza przyznanie wsparcia państwowego dla zakładów MAN w Niepołomicach.
• Wcześniejsza dotacja wynosząca 26 mln euro została wstrzymana, gdyż polskie władze nie wykazały, że bez tych funduszy rozbudowa fabryki nie doszłaby do skutku.
• Teraz unijni urzędnicy potwierdzają, że małopolska gmina kwalifikuje się do pomocy regionalnej, co pozwala rządowi Donalda Tuska na złożenie nowego wniosku.
• Niezależnie od wcześniejszych zawirowań, zatrudniająca przeszło 2,5 tys. pracowników fabryka w Niepołomicach prowadzi już kolejną inwestycję o wartości 110 mln euro.
Komisja Europejska zmienia zdanie. Pomoc publiczna dla MAN w Niepołomicach możliwa
Bruksela łagodzi swoje podejście w kwestii dofinansowania podkrakowskich zakładów MAN. Choć w październiku 2025 roku unijni urzędnicy wstrzymali przekazanie 26 mln euro z budżetu państwa, obecnie sygnalizują, że wsparcie finansowe dla fabryki jest nadal realne. Zmiana ta nastąpiła po interpelacji europosła Prawa i Sprawiedliwości Arkadiusza Mularczyka. Polityk przypomniał w swoim piśmie, że niepołomicki zakład należy do kluczowych pracodawców w województwie małopolskim, a sama Unia Europejska wielokrotnie zapowiadała obronę lokalnej produkcji oraz etatów na swoim terytorium.
Odpowiadając na argumenty eurodeputowanego, unijna instytucja wyraźnie zaznaczyła, że Polska ma prawo przyznać zakładowi pomoc regionalną. Z formalnego punktu widzenia przepisy na to pozwalają, gdyż gmina Niepołomice leży w strefie objętej tego typu programami wsparcia. Oprócz tego Bruksela zasugerowała możliwość wykorzystania innych instrumentów finansowych, obejmujących chociażby dotacje na działania badawczo-rozwojowe lub podnoszenie kwalifikacji załogi. Istnieje jednak pewien niezwykle istotny warunek, który trzeba wcześniej spełnić.
Dlaczego Komisja Europejska zablokowała 26 mln euro dla fabryki MAN?
Aby w pełni pojąć najnowsze stanowisko Brukseli, należy przypomnieć wydarzenia z ubiegłego roku. Polskie władze planowały wówczas przeznaczyć na rozbudowę małopolskiego zakładu około 26 mln euro, co stanowi równowartość 116 mln zł. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, które ruszyło w lipcu 2025 roku, Komisja Europejska wydała decyzję odmowną. Powodem takiego rozstrzygnięcia okazały się unijne przepisy dotyczące pomocy publicznej, które bezwzględnie wymagają wykazania tak zwanego efektu zachęty.
Zasada ta oznacza w praktyce, że państwowe fundusze mogą trafić do prywatnego przedsiębiorstwa wyłącznie w sytuacji, gdy bez dotacji planowane przedsięwzięcie w ogóle nie zostałoby zrealizowane w wybranej lokalizacji. Urzędnicy z Brukseli doszli do wniosku, że polska administracja nie przedstawiła na to wystarczających dowodów. W oficjalnym oświadczeniu instytucji napisano: „Polska nie była jednak w stanie wykazać, że bez pomocy przedsiębiorstwo to nie zainwestowałoby w Niepołomicach”.
Kluczową przeszkodą w uzyskaniu akceptacji dla fabryki MAN w Niepołomicach był brak potwierdzenia, że bez państwowych pieniędzy koncern porzuciłby plany rozwoju w Małopolsce albo przeniósł projekt w inne miejsce. Ponadto unijni kontrolerzy ocenili, że wnioskowana suma wsparcia była niewspółmierna do realnych potrzeb. W efekcie Komisja Europejska uznała, że niemiecki producent ciężarówek i tak powiększyłby swoje zakłady, a dotacja z publicznej kasy nie miała w tym przypadku rozstrzygającego znaczenia.
Nowa inwestycja MAN w Niepołomicach a działania rządu Donalda Tuska
Reprezentanci koncernu MAN od samego początku tonowali nastroje wokół tej sprawy. Wyjaśniali, że spór z unijnymi urzędnikami dotyczył wcześniejszego etapu rozbudowy zakładu, który wystartował jeszcze w latach 2021-2022. Ponieważ środki z budżetu państwa nigdy nie trafiły na konto firmy, przedsiębiorstwo nie jest zobligowane do żadnego zwrotu. Co niezwykle istotne, negatywne stanowisko Brukseli w żaden sposób nie zaburzyło bieżącego funkcjonowania linii produkcyjnych ani długofalowych zamierzeń spółki.
Plany rozwojowe producenta są natomiast bardzo szerokie, a spółka wdraża już następny, dużo kosztowniejszy projekt. Fabryka w Niepołomicach, z której taśm zjeżdża co roku kilkadziesiąt tysięcy pojazdów ciężarowych przy udziale ponad 2,5 tys. pracowników, zostanie dofinansowana kwotą kolejnych 110 mln euro. To konkretne przedsięwzięcie uzyskało już zresztą oficjalne wsparcie w ramach mechanizmu Polskiej Strefy Inwestycji.
Ostatnie pismo z Komisji Europejskiej stanowi wyraźny znak, że szanse na dalsze dotowanie tego ważnego podmiotu wciąż istnieją. Teraz inicjatywa leży po stronie gabinetu Donalda Tuska, który musi opracować nową dokumentację aplikacyjną. Tym razem rządzący będą musieli jednak twardo udowodnić, że państwowe fundusze są faktycznie nieodzowne, aby utrzymać i rozwijać tę inwestycję na terenie naszego kraju.