- Rząd pracuje nad ustawą, która ma ograniczyć skargi na działalność gospodarstw na wsi.
- Nowe przepisy mają rozwiązać narastające konflikty między rolnikami a nowymi mieszkańcami.
- Projekt wiąże się także z innymi zmianami w prawie i szerszym sporem wokół rolnictwa.
Skargi na gospodarstwa coraz częstsze. Rząd szykuje nowe prawo
Projekt ustawy o ochronie funkcji produkcyjnej wsi jest odpowiedzią na narastający problem konfliktów na terenach wiejskich. Jak wskazuje resort rolnictwa, coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których nowi mieszkańcy wsi próbują ograniczać działalność istniejących gospodarstw, powołując się na uciążliwości związane z produkcją rolną.
Chodzi przede wszystkim o hałas maszyn, zapachy czy intensywną pracę w określonych porach dnia i nocy. Dla rolników są to naturalne elementy pracy, natomiast dla części nowych sąsiadów – powód do składania skarg i podejmowania prób administracyjnego lub sądowego blokowania działalności.
Minister rolnictwa: wieś to miejsce produkcji, a nie tylko mieszkania
Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreśla, że wieś pełni przede wszystkim funkcję produkcyjną. Jak zaznacza, nie można traktować jej wyłącznie jako spokojnego zaplecza mieszkaniowego dla miast. Działalność rolnicza z definicji wiąże się z określonymi uciążliwościami, które są nieodłącznym elementem produkcji żywności.
Zdaniem ministra nowe przepisy mają jasno określić granice pomiędzy prawem do zamieszkiwania na wsi a prawem do prowadzenia działalności rolniczej. Celem jest ochrona tych, którzy od pokoleń funkcjonują na terenach wiejskich i utrzymują się z produkcji rolnej lub działalności okołorolniczej.
Nowi mieszkańcy kontra rolnicy. O co toczą się spory na wsi
Konflikty najczęściej pojawiają się tam, gdzie struktura wsi szybko się zmienia. Osoby przenoszące się z miast często oczekują ciszy i spokoju, które trudno pogodzić z funkcjonowaniem gospodarstw. W efekcie dochodzi do sporów, które w skrajnych przypadkach kończą się próbami zamykania lub ograniczania działalności rolniczej.
Rząd chce przeciąć ten mechanizm, jasno wskazując, że wybór zamieszkania na wsi oznacza akceptację jej produkcyjnego charakteru. Nowe regulacje mają zapobiec sytuacjom, w których pojedyncze skargi prowadzą do paraliżu pracy gospodarstw.
Ustawa ma chronić rolników przed blokowaniem działalności
Zapowiadane przepisy mają mieć charakter systemowy. Minister rolnictwa zapowiada, że projekt wymaga uzgodnień międzyresortowych i będzie wiązał się również ze zmianami w innych aktach prawnych, w tym w kodeksie cywilnym i karnym. Chodzi o stworzenie spójnych zasad, które zabezpieczą działalność gospodarstw przed nieuzasadnionymi roszczeniami.
Według zapowiedzi projekt ustawy jest jednym z kluczowych działań rządu w obszarze rolnictwa. Stefan Krajewski wyraził nadzieję, że regulacje uda się przyjąć w pierwszej połowie 2026 roku.
Rekompensaty dla rolników i spór w Unii Europejskiej
W trakcie rozmowy minister odniósł się także do kwestii handlu zagranicznego i umowy Unii Europejskiej z krajami Mercosuru. Poinformował, że trwają rozmowy dotyczące odblokowania rynków Ameryki Południowej na polskie jabłka. Jak zaznaczył, dużym zainteresowaniem na tych rynkach cieszą się również polskie słodycze oraz alkohole.
Jednocześnie temat Mercosuru pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych wśród rolników. Obawy dotyczą przede wszystkim konkurencji ze strony tańszych produktów rolnych, które nie zawsze muszą spełniać tak restrykcyjne normy jak te obowiązujące w Unii Europejskiej.
Minister rolnictwa uważa, że rolnicy, którzy poniosą straty w wyniku wejścia w życie umowy z Mercosurem, powinni otrzymać rekompensaty finansowe. Środki miałyby pochodzić z zysków innych branż, które skorzystają na otwarciu rynków.
Taki pomysł budzi jednak sprzeciw części państw członkowskich UE, w tym Niemiec i Danii. Mimo to Polska zapowiada dalsze starania o rozszerzenie listy produktów chronionych w ramach umowy, m.in. o jabłka grójeckie, żywność ekologiczną wysokiej jakości oraz kolejne alkohole.
