Spis treści
- Czas i miejsce decyzji
- Faworyci do tegorocznego Nobla z medycyny
- Rekordowa nagroda finansowa w 2026 roku
- Plan noblowskiego tygodnia
Kiedy i gdzie zapadnie ostateczna decyzja?
W poniedziałek, 5 października o godzinie 11:30 (najwcześniej), oczy całego świata zwrócą się w kierunku Sztokholmu. To tam Zgromadzenie Noblowskie działające przy słynnym Karolinska Institutet ogłosi, kto otrzyma nagrodę. Zastrzeżono jednak możliwość drobnego opóźnienia. Uroczystość ogłoszenia nazwisk transmitowana będzie na żywo w sieci na oficjalnych kanałach Nagrody Nobla.
Decyzja dotycząca medycznego Nobla 2026 już wkrótce, jednak nazwiska nominowanych pozostaną sekretem przez pół wieku. To żelazna reguła Komitetu Noblowskiego. Wszelkie doniesienia opierają się na eksperckich domysłach, a oficjalnych przecieków nie należy się spodziewać.
Kto ma największe szanse na nagrodę?
Jak podaje "Gazeta Prawna", brak jawnej listy nie powstrzymuje ekspertów przed próbami przewidzenia werdyktu na podstawie liczby cytowań prac naukowych. Wśród faworytów wymienia się trzy zespoły badawcze, których dokonania miały ogromny wpływ na walkę z otyłością, rozwój okulistyki i pogłębienie wiedzy o funkcjonowaniu układu immunologicznego. Analitycy Clarivate największe szanse dają odkrywcom mechanizmów hormonu GLP-1.
Zaliczają się do nich: Daniel J. Drucker z Kanady, Jens Juul Holst z Danii oraz Svetlana Mojsov pracująca w USA. Ich badania nad hormonem GLP-1 umożliwiły opracowanie innowacyjnych preparatów stosowanych w terapii cukrzycy typu 2 i otyłości.
Drugim mocnym typem są amerykańscy naukowcy: James G. Fujimoto, David Huang oraz Eric A. Swanson. Zespół ten stoi za stworzeniem optycznej koherentnej tomografii (OCT). Technologia ta gwarantuje niezwykłą precyzję obrazowania tkanek, przypominając "ultradźwięki" z wykorzystaniem światła. Obecnie to absolutna podstawa w okulistyce.
Szansę na statuetkę ma również Timothy A. Springer z USA, specjalizujący się w badaniu receptorów adhezyjnych. Dzięki jego dokonaniom wiemy, jak komórki układu odpornościowego "łączą się" ze sobą, co odgrywa kluczową rolę w zwalczaniu infekcji.
Ile wynosi nagroda pieniężna?
Zaszczytny tytuł noblisty niesie za sobą nie tylko prestiż, ale i wymierne korzyści finansowe. Z okazji 125. rocznicy pierwszej gali noblowskiej, Fundacja Noblowska poinformowała o podwyższeniu gratyfikacji.
W 2026 roku nagroda to 12 milionów szwedzkich koron w każdej kategorii, czyli o milion więcej niż w minionych latach. Należy mieć na uwadze, że ta kwota przysługuje danej dyscyplinie, więc w przypadku kilku laureatów zostanie ona podzielona.
Nagroda dla zwycięzcy to:
- złoty medal z wizerunkiem Alfreda Nobla,
- specjalnie zaprojektowany dyplom,
- gratifikacja finansowa.
Tradycyjnie, gala wręczenia medali i dyplomów w dziedzinie medycyny zaplanowana jest na 10 grudnia w Sztokholmie.
Kiedy ogłoszona zostanie reszta laureatów?
Medycyna to dopiero start emocji. Zgodnie z rozkładem na 2026 rok, w nadchodzących dniach ogłoszone zostaną nazwiska z innych dziedzin. Warto śledzić nadchodzący tydzień pełen naukowych i literackich ogłoszeń.
Według informacji z "Gazety Prawnej", tak prezentuje się kalendarium (czas polski):
- Fizyka: 6 października (wtorek), nie przed 11:45
- Chemia: 7 października (środa), nie przed 11:45
- Literatura: 8 października (czwartek), nie przed 13:00
- Pokojowa Nagroda Nobla: 9 października (piątek), punkt 11:00
- Ekonomia: 12 października (poniedziałek), nie przed 11:45
Zwycięzcy w kategoriach naukowych i literackiej odbiorą nagrody w Sztokholmie, z kolei Pokojowa Nagroda Nobla zostanie wręczona w norweskim Oslo. Obie ceremonie odbędą się w grudniu.
