100 tys. zł bez podatku Belki. Polacy czekają już tylko na podpis prezydenta

• Obywatele zyskają bezprecedensowe narzędzie do pomnażania kapitału, ponieważ Osobiste Konto Inwestycyjne wyeliminuje podatek Belki dla kwot nieprzekraczających 100 tysięcy złotych rocznie.
• Rządowa propozycja spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem w ławach sejmowych, a giełdowi eksperci przewidują napływ na te rachunki niemal 200 miliardów złotych do końca 2031 roku.
• Ostateczny kształt reformy finansowej zależy wyłącznie od podpisu Karola Nawrockiego, który zadecyduje o wejściu w życie tych rewolucyjnych przepisów od początku 2027 roku.

Osobiste Konto Inwestycyjne dzieli zaledwie jeden krok od oficjalnego zatwierdzenia. Głosowanie w Sejmie zakończyło się gigantycznym sukcesem, gdyż projekt poparło aż 427 z 433 obecnych na sali polityków, natomiast senatorowie zrezygnowali z wprowadzania jakichkolwiek modyfikacji. Ostateczny los tych przepisów spoczywa teraz na biurku prezydenta Karola Nawrockiego. Jeżeli głowa państwa złoży swój podpis, zrewolucjonizowany system finansowy ruszy z początkiem stycznia 2027 roku.

Szef resortu finansów Andrzej Domański otwarcie komunikuje swoje nadzieje na pozytywną decyzję Pałacu Prezydenckiego. Podczas oficjalnego przemówienia na warszawskim parkiecie giełdowym minister podkreślał, że wypracowane rozwiązania opierają się na szerokich konsultacjach społecznych, co zaowocowało aprobatą znacznie wykraczającą poza koalicję rządzącą.

Moją rolą jako ministra było dostarczyć optymalne rozwiązanie. Ustawa uzyskała miażdżące poparcie w Sejmie. To pokazuje, że to dobre narzędzie, uwzględnialiśmy głosy różnych stron i nie widzę podstaw do wetowania tego projektu – mówił Andrzej Domański.

Prognozy BM PKO BP dotyczące Osobistego Konta Inwestycyjnego

Potencjalne zainteresowanie nowym instrumentem finansowym jawi się jako spektakularne. Wynika to bezpośrednio z szacunków przygotowanych przez Biuro Maklerskie PKO BP. Finansiści przewidują, że zaledwie w pierwszym roku funkcjonowania inicjatywy obywatele założą blisko 800 tysięcy takich rachunków. Kolejne lata przyniosą dynamiczny wzrost, osiągając 1,6 miliona użytkowników w 2028 roku, następnie 2,1 miliona rok później, 2,6 miliona w 2030, by ostatecznie zatrzymać się na poziomie 2,8 miliona w roku 2031.

Jeszcze silniej na wyobraźnię działają kwoty, które prawdopodobnie zasilą te specjalne portfele. Zgodnie z analizami instytucji, łączna wartość zgromadzonego kapitału w początkowym okresie wyniesie 24 miliardy złotych, skacząc do 64 miliardów w 2028 i 105 miliardów w 2029 roku. Perspektywa roku 2031 to już astronomiczne 196 miliardów złotych. Sam roczny strumień nowych wpłat w 2031 roku analitycy wyceniają na 40 miliardów złotych, z czego około 13 miliardów trafi na rynki akcyjne za pośrednictwem funduszy lub bezpośrednio, a 9,7 miliarda zasili rodzime przedsiębiorstwa.

Powyższe dane udowadniają, że rozstrzygnięcia w sprawie Osobistego Konta Inwestycyjnego to coś więcej niż tylko kolejny przywilej podatkowy dla obywateli. Rządzący wyraźnie zakładają, że oszczędności gromadzone przez społeczeństwo staną się potężnym motorem napędowym dla całego krajowego systemu kapitałowego.

Andrzej Domański o wsparciu polskiej gospodarki przez OKI

Andrzej Domański argumentuje, że debiut Osobistego Konta Inwestycyjnego stanowi fundament znacznie szerszej strategii, polegającej na potęgowaniu zaangażowania krajowego kapitału w rozwój lokalnych firm.

Uważam, że to jest bardzo dobry moment dla polskiej giełdy i dobry moment na to, by kapitał Polaków pracował dla polskiej gospodarki – mówił minister.

W oparciu o zaprezentowane przez polityka kalkulacje, nowy system może przetransferować na Giełdę Papierów Wartościowych około 25 miliardów złotych do końca obecnej dekady, a w perspektywie roku 2040 kwota ta może sięgnąć 74 miliardów złotych. Przedstawiciel rządu tłumaczył, że wzmocnienie pozycji rodzimych pieniędzy znacząco poprawi bezpieczeństwo całego parkietu i ograniczy jego podatność na decyzje zagranicznych graczy.

Taka strategia nabiera szczególnego znaczenia, gdy przeanalizujemy obecne nawyki finansowe naszych rodaków. Zestawienie statystyk Biura Maklerskiego PKO BP oraz Eurostatu udowadnia, że w konfrontacji z państwami Europy Zachodniej wciąż królują u nas tradycyjne lokaty i żywa gotówka, natomiast inwestycje giełdowe, fundusze czy zabezpieczenia emerytalne są marginalizowane.

Zgodnie z raportami przygotowanymi przez BM PKO BP, zaledwie 5 procent zasobów finansowych gospodarstw domowych w Polsce znajduje się w akcjach. Całkowity odsetek kapitału ulokowanego w instrumentach rynkowych oraz ubezpieczeniowych oscyluje wokół 27 procent, co wypada bardzo słabo na tle strefy euro, gdzie wskaźnik ten wynosi 56 procent. Właśnie te dysproporcje ma zniwelować wprowadzenie opisywanego programu.

Brak podatku Belki na Osobistym Koncie Inwestycyjnym

Kluczowym wabikiem dla potencjalnych użytkowników Osobistego Konta Inwestycyjnego będzie wyjątkowo korzystny system rozliczeń. Kapitał nieprzekraczający pułapu 100 tysięcy złotych zostanie całkowicie zwolniony z 19-procentowego obciążenia zysków, powszechnie znanego jako podatek Belki. W sytuacji, gdy małżonkowie zdecydują się na otwarcie odrębnych portfeli, ich łączna kwota objęta ulgą wyniesie aż 200 tysięcy złotych.

Nie oznacza to jednak pełnej swobody w dysponowaniu tą kwotą na wybrane przez siebie produkty. Zgodnie z przepisami, maksymalnie 25 tysięcy złotych będzie można zdeponować na standardowych lokatach oraz w detalicznych obligacjach państwowych. Pozostałe środki z limitu inwestorzy będą musieli skierować w stronę rynku akcyjnego, obligacji korporacyjnych czy jednostek uczestnictwa w funduszach.

Z preferencyjnego systemu całkowicie wyrzucono natomiast wirtualne waluty, instrumenty pochodne oraz popularne kontrakty CFD. Istotne restrykcje dotkną również zagranicznych papierów wartościowych. Chociaż przepisy pozwolą na przetrzymywanie ich w ramach nowego rachunku, to podatkowe przywileje do kwoty 100 tysięcy złotych obejmą wyłącznie instrumenty notowane na krajowym rynku.

Przekroczenie limitu 100 tysięcy złotych i nowe zasady na OKI

Mechanizm działania nowego narzędzia nie blokuje się definitywnie na granicy 100 tysięcy złotych. Użytkownicy będą mogli wpłacać większe sumy, jednak nadwyżka zostanie opodatkowana w zupełnie innej formule. Wysokość nowej daniny będzie stanowić 19 procent stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego z końca października ubiegłego roku. Biorąc pod uwagę założenia dla roku 2027, opłata wyniesie 0,85 procent wartości zgromadzonego majątku powyżej dozwolonego progu.

Różnica między tym modelem a dotychczasowym systemem jest fundamentalna. Obecnie państwo pobiera 19 procent od faktycznie wypracowanego zysku. W przypadku przekroczenia limitu na nowym rachunku, obciążenie fiskalne będzie wyliczane bezpośrednio od wielkości zgromadzonych aktywów. Według dostępnych symulacji, punktem granicznym opłacalności tego rozwiązania jest osiągnięcie rocznej stopy zwrotu na poziomie 4,47 procent, jeśli porównamy to do tradycyjnego podatku Belki.

Szef resortu finansów kategorycznie odrzuca oskarżenia sugerujące, że wprowadzane zmiany to wyłącznie pretekst do narzucenia obywatelom dodatkowych obciążeń.

Nie ma żadnego nowego podatku. OKI jest całkowicie dobrowolne – przekonywał minister.

Osobiste Konto Inwestycyjne a szwedzki system ISK

Przedstawiciele rządu nie musieli projektować całego ekosystemu od podstaw. Wzorem dla polskich rozwiązań stały się szwedzkie rachunki ISK, które od lat sprawdzają się na tamtejszym rynku. Minister Domański przypominał, że z podobnych narzędzi korzysta połowa pełnoletnich Szwedów, a zdeponowany przez nich majątek sięga 185 miliardów euro, co odpowiada niemal 30 procentom produktu krajowego brutto tego państwa.

Raporty Biura Maklerskiego PKO BP bezlitośnie udowadniają, że zbudowanie tak ogromnego zaufania to proces długofalowy. Przewidywane nasycenie polskim odpowiednikiem ma wynosić zaledwie 5 procent w debiutanckim roku, by docelowo wzrosnąć do 17 procent po pięciu latach. Tymczasem szwedzki pierwowzór przekroczył próg 30 procent dopiero po upływie kilku lat, docierając pod poziom 80 procent grubo po upływie dekady funkcjonowania.

Eksperci rynkowi przewidują, że w pierwszej fazie obywatele będą głównie transferować swoje dotychczasowe oszczędności na nowe, preferencyjne konta. Wskaźnik migracji starego kapitału wyniesie aż 75 procent w 2027 roku, po czym zacznie systematycznie pikować, osiągając pułap 10 procent pod koniec 2031 roku. Taki mechanizm gwarantuje, że z upływem lat dominującą część wpłat będą stanowić zupełnie świeże fundusze.

Przyszłość Osobistego Konta Inwestycyjnego w rękach Karola Nawrockiego

Wszystkie przytaczane prognozy to wciąż wyłącznie optymistyczne scenariusze. Dokumentacja stworzona przez BM PKO BP pokazuje przewidywania, a nie żelazną gwarancję liczby otwartych rachunków i zainwestowanych kwot. Kluczowym warunkiem pozostaje sfinalizowanie ścieżki legislacyjnej nowej ustawy. Andrzej Domański wywiązał się ze swoich obietnic, izby parlamentu poparły projekt, a datę startu wyznaczono na początek 2027 roku. Obecnie ciężar ostatecznej decyzji przeniósł się do gabinetu Karola Nawrockiego.

Jeśli prezydent zdecyduje się na złożenie podpisu, wystartuje potężny rynkowy sprawdzian. Dopiero wtedy przekonamy się, czy wizja inwestowania 100 tysięcy złotych bez państwowych danin zdoła zmotywować obywateli do wyciągnięcia środków z bezpiecznych lokat i zaryzykowania ich na giełdowym parkiecie.