Akcyza na alkohol w górę od 2027 roku. O tyle podrożeją wódka, piwo i małpki

2026-11-19 13:02

Od 1 stycznia 2027 roku wchodzi w życie wyższa akcyza na alkohol. Pół litra wódki może kosztować ponad 4 zł więcej, a za piwo zapłacimy dodatkowe kilkanaście groszy. To jednak nie wszystko, ponieważ procedowane są projekty zakładające czterokrotny wzrost opłaty od małpek, droższe koncesje dla sklepów oraz zakaz promocji. Sprawdzamy, jak zmienią się ceny trunków w przyszłym roku i które podwyżki zostały już zatwierdzone.

Alkohol
Autor: Pixel-Shot/ Shutterstock

Ceny wódki i piwa w 2027 roku. Wyliczenia Ministerstwa Finansów

Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że po wzroście akcyzy cena półlitrowej butelki 40-procentowej wódki wzrośnie z obecnych 35,35 zł do 39,58 zł, co oznacza podwyżkę o 4,23 zł, a więc o blisko 12 proc. Za pół litra piwa, które dziś kosztuje 4,10 zł, trzeba będzie zapłacić 4,28 zł, czyli o 18 groszy więcej. Z kolei wino o pojemności 0,75 l podrożeje z 26,30 zł do 26,74 zł. Resort finansów oparł swoje symulacje na cenach z maja 2026 r., jednak ostateczne kwoty na półkach będą zależeć od decyzji producentów oraz handlowców.

Przeanalizowaliśmy, jak zmieni się sytuacja na rynku, jeśli w życie wejdą kolejne opracowywane właśnie regulacje.

Najbardziej odczuwalne podwyżki mogą objąć tzw. małpki. Styczniowy wzrost akcyzy oraz planowane na lipiec podniesienie specjalnej opłaty sprawią, że 100-mililitrowa butelka 40-procentowej wódki podrożeje z obecnych 12 zł do 16,54 zł. Oznacza to wzrost ceny o 4,54 zł, czyli o niemal 38 proc., natomiast za „małpkę” o pojemności 200 ml trzeba będzie zapłacić o około 9,07 zł więcej.

W naszych kalkulacjach wzięliśmy pod uwagę wyższą akcyzę, planowaną opłatę od małych butelek oraz podatek VAT naliczony od wyższej ceny netto. Przyjęliśmy założenie, że wytwórcy i sklepy w pełni przerzucą nowe obciążenia na kupujących, nie podnosząc przy tym własnych marż.

Ceny mogą wzrosnąć jeszcze bardziej przez droższe koncesje, opłaty opakowaniowe czy zakaz organizowania promocji. Nie da się jednak precyzyjnie wyliczyć ich przełożenia na koszt pojedynczej butelki, dlatego pominęliśmy je w naszych zestawieniach. Co więcej, wiele z tych rozwiązań znajduje się dopiero w fazie projektowej.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o wyższej akcyzie na alkohol

Jedyną w pełni przesądzoną zmianą z pakietu najważniejszych podwyżek jest wzrost podatku akcyzowego, ponieważ 18 listopada prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę podnoszącą stawki od 1 stycznia 2027 r. Pierwotny harmonogram zakładał 5-procentową waloryzację, ale rada ministrów postanowiła podnieść daninę o około 20 proc. w porównaniu z poziomem z 2026 roku.

Zamiast wcześniej zakładanych 8811 zł, nowa stawka dla alkoholu etylowego sięgnie 10 109 zł za hektolitr czystego spirytusu. W przypadku piwa podatek pójdzie w górę z planowanych 12,04 zł do 13,82 zł za hektolitr na każdy stopień Plato. Podwyżki obejmą także cydr, wino oraz pozostałe trunki.

Podniesienie podatku nie przekłada się na taki sam procentowy skok cen w sklepach. Akcyza odpowiada za znacznie większą część wartości wódki niż piwa, w związku z czym klienci mocniej odczują zmiany w cennikach wysokoprocentowych trunków.

Ceny małpek w górę o 35 proc. Nowy projekt Ministerstwa Finansów

Resort finansów opracował odrębną nowelizację, która zakłada czterokrotny wzrost opłaty od małpek z obecnych 25 do 100 zł za litr czystego alkoholu sprzedawanego w butelkach do 300 ml. W praktyce oznacza to, że dla 100-mililitrowej wódki o mocy 40 proc. danina wzrośnie z 1 do 4 zł. Dla opakowań 200 ml stawka skoczy z 2 do 8 zł, natomiast dla pojemności 300 ml zwiększy się z 3 do 12 zł.

Na to nakłada się jeszcze wyższa akcyza, która podniesie koszt 100-mililitrowej małpki o około 69 groszy, a wersji 200 ml o blisko 1,37 zł. Zakładając, że obie daniny zostaną w całości wliczone w cenę netto i powiększone o 23-procentowy podatek VAT, butelka 100 ml podrożeje o około 4,54 zł, a pojemność 200 ml o 9,07 zł.

Powyższe kwoty wynikają z naszych własnych obliczeń, a nie oficjalnych rządowych analiz. Samo Ministerstwo Finansów prognozuje natomiast, że nowe przepisy wywindowałyby ceny alkoholu w małych butelkach średnio o około 35 proc.

Według założeń wyższa stawka miałaby wejść w życie 1 lipca 2027 r., jednak projekt oznaczony symbolem UD416 wciąż czeka na uchwalenie. Aby nowe prawo zaczęło działać, musi przejść przez parlament i uzyskać podpis prezydenta, który ma prawo zawetować przepisy.

Zakaz sprzedaży małpek. Projekty PiS i Senatu w parlamencie

Oprócz zaostrzenia polityki podatkowej, politycy rozważają całkowite wycofanie małych butelek z rynku. Prawo i Sprawiedliwość przedstawiło projekt, który zabrania sprzedaży trunków o mocy przekraczającej 12 proc. w opakowaniach mniejszych niż 500 ml, co wyeliminowałoby ze sklepów także butelki o pojemności 350 ml.

Z kolei Senat w ramach obszernej ustawy antyalkoholowej postuluje wprowadzenie zakazu handlu napojami powyżej 18 proc. w butelkach do 300 ml. Obie propozycje są obecnie procedowane w parlamencie, a ich ewentualne wejście w życie sprawiłoby, że małpki zamiast zdrożeć, po prostu całkowicie zniknęłyby ze sklepowych półek.

Zakaz promocji piwa i nocna prohibicja od czerwca 2027 roku

W szerokiej nowelizacji przepisów antyalkoholowych znalazł się również zapis wprowadzający po okresie przejściowym całkowity zakaz promowania oraz reklamowania piwa. Nowe restrykcje zablokowałyby stosowanie zniżek, rabatów czy programów lojalnościowych. Choć standardowe ceny na półkach nie wzrosłyby z tego powodu automatycznie, konsumenci straciliby dostęp do popularnych akcji promocyjnych, które dziś pozwalają kupować wielopaki znacznie taniej.

W projekcie zapisano także wprowadzenie ogólnokrajowej prohibicji na sprzedaż alkoholu na wynos między godziną 22 a 6 rano. Według propozycji Senatu nowe obostrzenie miałoby wejść w życie 1 czerwca 2027 r. Proces legislacyjny wciąż jednak trwa, a ostateczną decyzję w sprawie przepisów podejmie Sejm oraz prezydent, który może zdecydować się na weto.

Droższe koncesje na alkohol dla sklepów. Jak wpłyną na ceny?

Planowane regulacje zakładają także dwukrotny wzrost bazowych stawek za koncesje na handel alkoholem. Roczna opłata za sprzedaż piwa i trunków do 18 proc. poszłaby w górę z 525 do 1050 zł, natomiast dla mocniejszych napojów wzrosłaby z 2100 do 4200 zł. Przełożenie tej zmiany na ceny w sklepach widać na prostym przykładzie. Gdyby placówka handlowa musiała dopłacić 2100 zł w skali roku i sprzedała w tym okresie 10 tys. butelek wysokoprocentowego alkoholu, koszt przypadający na jedną sztukę zwiększyłby się średnio o 21 groszy.

Powyższa kalkulacja ma charakter poglądowy i dotyczy punktu opłacającego zezwolenie według stałego ryczałtu, gdyż realny wzrost kosztów zależy od obrotów sklepu i sposobu wyliczania daniny. Co istotne, projekt UD416 przewiduje osobne modyfikacje w systemie naliczania tych opłat, w związku z czym obciążeń z obu ustaw nie należy prosto ze sobą dodawać.

System kaucyjny na małpki i opłaty opakowaniowe ROP

Kolejnym czynnikiem mogącym podbić ceny trunków jest planowana reforma rozszerzonej odpowiedzialności producentów (ROP), która zmusi przedsiębiorstwa do większego partycypowania w kosztach utylizacji śmieci opakowaniowych. Z szacunków Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że w okresie przejściowym opłata doliczana do jednej sztuki opakowania wyniesie od ułamka grosza do kilku groszy. Przepisy te nie zostały jednak jeszcze uchwalone, więc ich ostateczne przełożenie na cenniki w sklepach pozostaje niewiadomą.

Niezależnie od tego trwają dyskusje nad włączeniem jednorazowych butelek ze szkła, w tym popularnych małpek, do systemu kaucyjnego. Choć wcześniej mówiło się o wdrożeniu tych przepisów od 2028 r., ostateczna data wciąż nie została potwierdzona. Dololiczenie kaucji nie jest klasyczną podwyżką, gdyż pieniądze można odzyskać po zwrocie butelki, jednak w momencie zakupów klient będzie musiał zapłacić przy kasie wyższą kwotę.

Weto prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie VAT na piwo bezalkoholowe

Część wcześniej zapowiadanych obostrzeń została już zablokowana. 18 listopada prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację podwyższającą podatek VAT na niektóre napoje bezalkoholowe, co uchroniło przed podwyżkami wybrane wina, cydry oraz piwa bez procentów.

Zablokowane przepisy zakładały skok podatku z 5 do 23 proc. Gdyby sprzedawcy w pełni przerzucili tę daninę na kupujących, napój wyceniany obecnie na 5 zł brutto podrożałby do około 5,86 zł, natomiast produkt za 6 zł kosztowałby blisko 7,03 zł.

W efekcie ceny tych produktów na razie pozostaną na dotychczasowym poziomie, choć posłowie wciąż mogą przełamać weto prezydenta większością trzech piątych głosów w Sejmie.

Podczas prac nad przepisami pojawiały się również propozycje wprowadzenia cen minimalnych oraz całkowitego wycofania alkoholu ze stacji benzynowych. Pierwsze z tych rozwiązań, które zabraniałoby oferowania wódki czy piwa poniżej ustalonego progu kwotowego, nie zostało ostatecznie przyjęte. Z kolei zapis o zakazie handlu alkoholem na stacjach paliw wykreślono z głównej ustawy na etapie prac w parlamencie.

Maksymalne ceny alkoholu w 2027 roku. Symulacja podwyżek

Na ten moment przesądzony jest wyłącznie wzrost akcyzy wchodzący w życie 1 stycznia 2027 r. Inne procedowane regulacje mogą podnieść koszty po stronie branży lub utrudnić zakup najtańszych trunków, jednak ich finalna treść oraz daty wdrożenia wciąż stoją pod znakiem zapytania.

Sprawdziliśmy, jak wyglądałby najbardziej pesymistyczny dla kupujących wariant. Gdyby wszystkie omawiane przepisy weszły w życie, a branża w pełni przerzuciła nowe opłaty na konsumentów, cena półlitrowej wódki wzrosłaby z obecnych 35,35 zł do około 39,80 zł, piwo podrożałoby z 4,10 zł do 4,31 zł, a wino z 26,30 zł do 26,77 zł. Kupując piwo w butelce zwrotnej, klient musiałby zapłacić przy kasie 5,31 zł ze względu na doliczaną złotówkę kaucji.

Powyższe wyliczenia obejmują wyższą akcyzę, szacunkowe koszty opakowaniowe oraz symulację droższych koncesji na handel alkoholem. Nie uwzględniliśmy w nich jednak ewentualnego zakazu reklam ani zablokowania akcji promocyjnych, co może uderzyć po kieszeni znacznie mocniej. Niezależnie od ostatecznego kształtu przepisów, na spadek cen w sklepach nie ma co liczyć.

Alfabet Millera - A jak Alkohol

ROLKI