Dezinformacja zdrowotna w sieci. Miliardy odsłon w 2025 roku

Jakie są główne trendy w dezinformacji zdrowotnej?

Opublikowany w czerwcu raport zatytułowany „Dezinformacja zdrowotna w 2025 roku w polskiej infosferze” został opracowany przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową w ramach projektu Central European Digital Media Observatory. Dokument ten przedstawia, że dezinformacja zdrowotna dzieli się na dwa główne nurty.

Pierwszy nurt opiera się na ciągłym przekształcaniu i powielaniu dobrze znanych już fałszywych informacji o zdrowiu. Twórcy dezinformacji dostosowują nieprawdziwe treści do aktualnych wydarzeń, co w 2025 roku było szczególnie widoczne w kontekście autyzmu, chorób zakaźnych i szczepień. Pozory wiarygodności tych przekazów miały nadawać publikacje niespełniające standardów naukowych oraz tzw. preprinty, czyli teksty niepoddane recenzji.

Jakie tematy dominowały w dezinformacji zdrowotnej?

Drugim dominującym nurtem dezinformacji zdrowotnej są narracje zdrowotne w dyskursie polityczno-ideologicznym. W 2025 roku szczególnie popularne były treści dotyczące edukacji zdrowotnej, zdrowia reprodukcyjnego oraz przerywania ciąży. W tych narracjach kwestie medyczne były podporządkowane argumentacji światopoglądowej. Kwestionowane były także szczepienia obowiązkowe, gdzie dezinformatorzy rozpatrywali je często w kontekście wolności osobistej.

Katarzyna Lipka z Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej zauważyła, że przekazy te są tworzone w sposób wywołujący silne emocje i polaryzujący społeczeństwo. „Tym co wyróżnia ten nurt narracji, jest aktywizowanie odbiorców poprzez wezwanie do działania (Call To Action), które często wychodzi poza strefę online” – czytamy na stronie Uniwersytetu SWPS.

Jakie były najczęściej powielane fałszywe narracje?

Główne narracje dezinformacyjne w 2025 roku w obszarze zdrowia obejmowały wprowadzenie edukacji zdrowotnej, co było wykorzystywane m.in. podczas kampanii prezydenckiej. Łączna liczba wzmianek tej narracji wyniosła blisko 34,2 tysiąca, a jej szacowany zasięg to 7,45 miliarda odsłon. Według prof. Stasiuk-Krajewskiej cechą charakterystyczną tej narracji był emocjonalny język, wykorzystujący hasła: „deprawacja seksualna”, „seksualizacja”, „ideologizacja” oraz alarmujący ton rzekomo w obronie dzieci.

Kolejnym dominującym tematem były szczepienia. Fałszywe treści odnosiły się do teorii spiskowych i narracji o rzekomych eksperymentach. Prof. Stasiuk-Krajewska zauważyła, że największa liczba wzmianek na ten temat zbiegła się z zaprzysiężeniem Roberta F. Kennedy’ego na sekretarza zdrowia USA.

Raport ujawnia także inne dezinformacyjne narracje zdrowotne z 2025 roku, które dotyczyły m.in. błonicy, mammografii, nowotworów czy aborcji. W dokumencie scharakteryzowano także typy tzw. aktorów dezinformacji zdrowotnej, w tym fałszywych ekspertów oraz lekarzy określających się jako „wolnościowi” lub „niezależni”.

Źródło PAP.