Zmiana podejścia do świątecznej kuchni zaczyna się od zmiany perspektywy. Zamiast myśleć o gotowych potrawach, warto skupić się na ich elementach – to one budują smak, a przy tym pochłaniają najwięcej czasu. Przygotowanie marynat, baz do zup, farszy czy dodatków dzień lub dwa wcześniej sprawia, że w dniu świąt gotowanie nie zaczyna się od zera, lecz sprowadza się do składania wszystkiego w całość. Dzięki temu dania zachowują świeżość, a sama praca w kuchni staje się krótsza i mniej chaotyczna.
Wielkanocne gotowanie jest wymagające głównie dlatego, że wszystko staramy się zrobić tego samego dnia lub w przeddzień świąt. Tymczasem większość elementów dobrze zrobić wcześniej i odpowiednio przechować. Mając gotową bazę, z łatwością przyrządzimy różnorodne dania, bez wielu godzin na nogach – tłumaczy Aleksandra Juszkiewicz, zwyciężczyni programu MasterChef, biolożka, ekolożka, propagatorka kuchni zero waste i ekspertka marki FoodSaver.
Dobrze widać to na przykładzie żurku, który często przygotowuje się dzień wcześniej, a następnie odgrzewa. Znacznie lepszym rozwiązaniem może być rozdzielenie tego procesu na etapy. Nawet 2-3 dni przed świętami można przygotować esencjonalny wywar na bazie wędzonki, białej kiełbasy, czosnku, liścia laurowego i ziela angielskiego. W dniu świąt wystarczy podgrzać bazę, dodać zakwas, majeranek oraz świeże dodatki, takie jak ugotowane jajko czy kawałki kiełbasy. Całość będzie gotowa w kilkanaście minut.
Zamarynuj i zapomnij
Marynowanie mięsa to jeden z tych etapów, które tradycyjnie wymagają czasu i planowania z wyprzedzeniem. Przyjęło się, że marynowanie powinno trwać co najmniej kilkanaście godzin, jednak w praktyce równie istotne jak czas jest to, w jaki sposób marynata łączy się z produktem. Jeśli chcemy przyspieszyć ten proces, ograniczenie dostępu powietrza sprawi, że aromaty szybciej i równomiernie przenikną do struktury mięsa, skracając potrzebny czas do minimum.
Marynowanie próżniowe nie tylko przyspiesza cały proces, ale też pozwala na intensywniejsze przenikanie aromatów w głąb mięsa. Usunięcie powietrza sprawia, że składniki docierają głębiej i szybciej wnikają w produkt, bez konieczności wielogodzinnego chłodzenia. Dodatkowo, zamarynowane i zapakowane próżniowo mięso można przechowywać nawet do pięciu razy dłużej. Dzięki temu część przygotowań zrobimy jeszcze w marcu! – podpowiada Ola Juszkiewicz.
Uniwersalna marynata, która sprawdzi się zarówno do białej kiełbasy, jak i pieczonych mięs, jest bardzo prosta:
- 3-4 ząbki czosnku,
- 1 łyżka majeranku,
- 1 łyżeczka musztardy,
- 2 łyżki oleju lub oliwy,
- sól i świeżo mielony pieprz.
Marynować możemy oczywiście nie tylko mięso! Fani mniej klasycznych potraw chętnie sięgną po marynowane jajka, które wprowadzają na wielkanocny stół azjatycki twist. Do przygotowania prostej marynaty wystarczy sos sojowy, woda, odrobina cukru, czosnek, imbir i – opcjonalnie – chili lub olej sezamowy. Ugotowane i obrane jajka można zamarynować nawet kilka dni wcześniej i przechowywać w szczelnym pudełku próżniowym, dzięki czemu smak będzie bardziej intensywny. Świetnie sprawdzą się jako przekąska, ale też dodatek w klasycznych daniach – np. w żurku albo świątecznej sałatce.
Mniej krojenia, więcej świętowania
Duża część świątecznego gotowania to tak naprawdę przygotowanie składników. Krojenie warzyw, porcjowanie mięsa czy organizacja pracy zajmują więcej czasu, niż się wydaje.
Najwięcej czasu tracimy na rzeczy, które wydają się drobne. Jeśli przygotujemy składniki wcześniej i dobrze je zabezpieczymy, nagle okazuje się, że gotowanie w święta może zająć zdecydowanie mniej czasu – mówi ekspertka FoodSaver, producenta systemów do pakowania próżniowego.
Kilka dni przed świętami warto ugotować marchew, pietruszkę i ziemniaki, obrać je i pokroić w kostkę, a następnie przechować już w gotowych zestawach do połączenia. W dniu świąt wystarczy dodać majonez i przyprawy. Podobnie jest z mięsem – podzielone porcje, zamarynowane wcześniej i szczelnie zamknięte, są gotowe do pieczenia czy smażenia praktycznie od razu. Kluczowe jest jednak to, jak takie składniki przechowujemy.
Podstawą oczywiście jest lodówka, ale równie ważny jest sposób ich zabezpieczenia. Możemy wykorzystać do tego szczelne pojemniki lub pakowanie próżniowe, które pozwala jeszcze lepiej ochronić produkty przygotowane wcześniej. Ograniczenie dostępu powietrza sprawia, że składniki dłużej zachowują świeżość, strukturę i smak – nie ciemnieją, nie jełczeją i nie wysychają – wyjaśnia Ola Juszkiewicz.
A jeśli przygotujesz za dużo:
- Nie wyrzucaj, zmieniaj formę: zostaje pieczone mięso? Zamiast odgrzewać je drugi raz, pokrój w cienkie plastry i wykorzystaj do kanapek, sałatki albo szybkiego stir-fry z warzywami. Smakuje zupełnie inaczej niż „drugiego dnia”.
- Z warzyw zrób coś nowego: nadmiar warzyw z sałatki jarzynowej (bez majonezu) świetnie sprawdzi się jako baza do kremu – wystarczy dodać bulion, zblendować i doprawić.
- Jajka nie tylko z majonezem: jeśli zostaną, zrób szybkie kotleciki lub pastę jajeczną. Możesz też zamarynować je i wykorzystać w kolejnych dniach.
- Porcjuj zamiast przechowywać w całości: zamiast trzymać duże porcje jedzenia, od razu podziel je na mniejsze części. Dzięki temu łatwiej je wykorzystać później i nie trzeba rozmrażać czy odgrzewać wszystkiego naraz.
- Smak możesz odświeżyć w kilka minut: dania z poprzedniego dnia często potrzebują tylko kontrastu – świeżych ziół, odrobiny kwasu (np. cytryny) albo chrupiącego dodatku, żeby znów smakowały jak nowe.
