Toksyczna rtęć z gabinetów stomatologicznych trafia do ścieków? Posłowie żądają wyjaśnień

• Według posłów, inspektoraty ochrony środowiska przez lata mogły nie kontrolować, czy gabinety stomatologiczne stosują obowiązkowe separatory amalgamatu.
• Polska dysponuje zaawansowaną technologią utylizacji rtęci, co zdaniem parlamentarzystów dowodzi, że problemem nie są braki techniczne, a zaniechania urzędników.
• Parlamentarzyści wskazują, że zaledwie jeden gram rtęci może skazić miliony litrów wody, a w kraju działa kilkadziesiąt tysięcy gabinetów dentystycznych.

Systemowa bezczynność i łamanie prawa UE? Posłowie o braku kontroli w gabinetach

Posłowie Michał Jach, Waldemar Andzel i Dariusz Matecki w interpelacji skierowanej do ministra klimatu i środowiska przedstawili, jak to określili, „alarmujący obraz systemowej bezczynności organów państwa”. Z informacji, na które się powołują, wynika, że w latach 2019–2026 wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska w większości regionów nie prowadziły celowych kontroli gabinetów stomatologicznych.

Zdaniem parlamentarzystów, działalność ta była uznawana za niskoszkodliwą, co stoi w sprzeczności z rozporządzeniem UE 2017/852. Przepisy te nakładają na gabinety bezwzględny obowiązek stosowania separatorów amalgamatu o skuteczności co najmniej 95%, aby zapobiegać przedostawaniu się toksycznej rtęci do systemów kanalizacyjnych.

Polska jest gotowa na utylizację rtęci, ale brakuje egzekwowania przepisów

W interpelacji podkreślono, że Polska jest w pełni przygotowana do realizacji unijnych wymogów. Jak wskazują posłowie, w kraju działa wyspecjalizowana firma, która dysponuje zaawansowaną technologią utylizacji zużytego amalgamatu i odbiera rocznie około 200 ton takich odpadów z gabinetów na całym świecie, w tym z USA.

Według autorów pisma istnienie takiego zaplecza technologicznego dowodzi, że problem nie leży po stronie technicznej. „Brak egzekucji przepisów wynika wyłącznie z zaniechań i bezczynności organów kontrolnych” – czytamy w dokumencie. Posłowie zwracają uwagę, że rtęć jest jedną z najbardziej toksycznych substancji, a jej niekontrolowany zrzut stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia publicznego i ekosystemów wodnych.

Jakie działania naprawcze podejmie resort? Parlamentarzyści oczekują konkretów

W związku z przedstawionymi zarzutami posłowie skierowali do resortu klimatu i środowiska serię pytań. Chcą dowiedzieć się, czy ministerstwo wiedziało o braku centralnych wytycznych dla inspektoratów w zakresie kontroli odpadów z amalgamatu w ostatnich latach.

Parlamentarzyści pytają również, czy i kiedy zostaną wydane wiążące wytyczne w celu przeprowadzenia ogólnopolskiej akcji kontrolnej we wszystkich gabinetach stomatologicznych. Domagają się także informacji o planowane działania naprawcze oraz o to, czy rozważane jest stworzenie cyfrowego systemu ewidencji, który weryfikowałby posiadanie separatorów i umów na odbiór niebezpiecznych odpadów.

Interpelacja posłów Michała Jacha, Waldemara Andzela i Dariusza Mateckiego zwraca uwagę na potencjalnie groźne dla środowiska zaniechania w egzekwowaniu unijnych przepisów. Parlamentarzyści oczekują od ministerstwa klimatu i środowiska wyjaśnień, czy resort wiedział o braku wytycznych dla organów kontrolnych oraz jakie kroki zamierza podjąć, by zapewnić skuteczne monitorowanie gospodarki odpadami zawierającymi rtęć.