Odnaleziono sztandar 68. Wrzesińskiego Pułku Piechoty
W marcu ubiegłego roku, sochaczewscy eksploratorzy dokonali niezwykłego odkrycia w okolicach Iłowa. Natrafili na ukryty w metalowej bańce po mleku fragment sztandaru 68. Wrzesińskiego Pułku Piechoty. Sztandar został ukryty przez braci Henryka i Mariana Popielarków, członków Armii Krajowej, którzy zakopali go na terenie swojego gospodarstwa. Jak podaje dyrektor Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy Nad Bzurą, Radosław Jarosiński, sztandar początkowo został ukryty w drewnianej skrzyni w okolicy miejscowości Budy Stare.
„Należy zauważyć, że już po ustaniu walk we wrześniu 1939 r. Niemcy bardzo pieczołowicie przeszukiwali pola bitwy właśnie w poszukiwaniu takich przedmiotów oraz broni. Uwagę skupiali m.in. na sztandarach, które miały znaczenie dla wojska i dla żołnierzy. Pułk, który go tracił, okrywał się hańbą” – powiedział dyrektor Jarosiński.
Bracia Popielarkowie postanowili ponownie ukryć chorągiew, aby uniknąć jej przejęcia przez wroga. Niestety, nie zdążyli nikomu przekazać informacji o jej lokalizacji, ponieważ zginęli podczas Powstania Warszawskiego.
Prace nad renowacją i finansowanie
Po odkryciu, sztandar przeszedł wstępne czyszczenie i dezynfekcję w Muzeum Wojska Polskiego, a latem 2025 roku trafił do Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą. Jest tam przechowywany w specjalnych warunkach, aby zapobiec dalszemu niszczeniu tkaniny. Oględziny przeprowadza dr hab. Monika Stachurska, dziekan konserwacji z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Koszt pełnej renowacji sztandaru szacowany jest na 150–300 tysięcy złotych. Muzeum ubiegało się o dotację z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jednak wniosek nie uzyskał wystarczającej liczby punktów. „Wsparcie działalności statutowej tych jednostek może odbywać się wyłącznie w ramach programów ministra. Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, które składało wniosek, jest jednostką samorządową, nie jest prowadzone ani współprowadzone przez resort” – dodał rzecznik MKiDN Piotr Jędrzejowski.
Wsparcie samorządowe i społeczne
Pomoc finansową zadeklarowali burmistrzowie Sochaczewa i Wrześni oraz wójt gminy Iłów. Wiceprezydent Warszawy Aldona Machnowska-Góra zasugerowała możliwość wsparcia przez stołeczny samorząd lub miejskie instytucje kultury. „Przeanalizujemy sytuację i być może któraś miejska instytucja kultury stwierdzi, że ze względu na związki z Powstaniem Warszawskim czy też z Polskim Państwem Podziemnym będzie to wsparcie w jakikolwiek sposób uzasadnione” – stwierdziła.
Równocześnie trwa zbiórka społeczna, na której koncie zgromadzono już około 30 tysięcy złotych. Środki te pozwolą na rozpoczęcie najpilniejszych prac konserwatorskich. Wpłaty można przekazywać na dedykowane konto muzeum z tytułem: Pozyskiwanie środków na Renowacje Sztandaru 68 Pułku Piechoty.
Źródło PAP.
Polecany artykuł:
