Spis treści
NBP stawia ultimatum Święczkowskiemu i Korwin-Piotrowskiej. Chodzi o pieniądze Trybunału Konstytucyjnego
Kierowany przez prezesa Adama Glapińskiego Narodowy Bank Polski postanowił zakończyć trwający chaos i powiedział „dość”. W piątek instytucja skierowała dwa odrębne pisma do prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej, wzywając ich do sądowego rozwiązania sporu. Bank centralny wyznaczył skonfliktowanym stronom ostateczny termin do 27 listopada 2026 roku na złożenie odpowiedniego powództwa, które jednoznacznie rozstrzygnie, kto posiada uprawnienia do zarządzania finansami Trybunału Konstytucyjnego.
Przedstawiciele banku centralnego jednoznacznie wskazali, że droga sądowa to jedyna możliwość zakończenia obecnego paraliżu. W wysłanej korespondencji przekazano konkretne stanowisko NBP.
„W celu jak najszybszego rozstrzygnięcia sporu co do osób właściwych do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych Trybunału Konstytucyjnego prowadzonych przez NBP (…) proszę o niezwłoczne wystąpienie do właściwego sądu z powództwem o ustalenie wraz z wnioskiem o udzielenie stosownego zabezpieczenia oraz poinformowanie NBP o podjętych w sprawie działaniach nie później niż do dnia 27 listopada 2026 r.”.
Dlaczego Narodowy Bank Polski zablokował konta Trybunału Konstytucyjnego?
Geneza radykalnej decyzji Narodowego Banku Polskiego sięga wydarzeń sprzed kilku tygodni. Główną przyczyną blokady jest fakt, że do instytucji finansowej wpłynęły dwa całkowicie sprzeczne ze sobą zestawy dokumentów. Z tego powodu pracownicy banku stracili pewność co do tego, kto rzeczywiście posiada legalne uprawnienia do dysponowania milionami złotych zgromadzonymi na rachunkach Trybunału.
Całe zamieszanie rozpoczęło się 2 listopada 2026 roku, kiedy prezes TK Bogdan Święczkowski dostarczył do NBP pisma określające osoby upoważnione do zarządzania środkami instytucji. Zaledwie cztery dni później, 6 listopada, do centrali wpłynęła jednak kolejna dokumentacja. Podpisała ją sędzia Anna Korwin-Piotrowska, wyznaczając do obsługi kont zupełnie innych przedstawicieli. Narastający chaos organizacyjny oraz dwie wzajemnie wykluczające się dyspozycje zmusiły NBP do zamrożenia rachunków Trybunału Konstytucyjnego, co całkowicie wstrzymało wykonywanie jakichkolwiek przelewów.
Przedstawiciele banku centralnego wyjaśniają, że ich instytucja nie ma uprawnień do rozstrzygania tego typu konfliktów. Rola NBP ogranicza się do wykonywania poleceń płatniczych wyłącznie w sytuacji, gdy tożsamość i uprawnienia zleceniodawcy nie budzą żadnych zastrzeżeń. W wydanym komunikacie podkreślono, że to właściciel konta, którym w tym przypadku jest Trybunał, musi przedstawić spójną dokumentację. W oficjalnym oświadczeniu NBP czytamy o tych wymogach.
„(...) wykazanie prawidłowej reprezentacji posiadacza rachunku jest jego obowiązkiem wobec banku, a nie obowiązkiem banku; dokumenty złożone przez posiadacza rachunku nie mogą wywoływać żadnych wątpliwości m.in. w zakresie skutków prawnych, nie mogą być kwestionowane przez inną osobę, która równolegle twierdzi, że również może dysponować środkami na rachunku”.
Spór o władzę w Trybunale Konstytucyjnym. Święczkowski i Korwin-Piotrowska w konflikcie
Zablokowanie dostępu do finansów stanowi jedynie konsekwencję znacznie poważniejszego kryzysu. W strukturach Trybunału Konstytucyjnego od wielu tygodni toczy się otwarta walka o realne przywództwo. Punkt kulminacyjny nastąpił 30 października, gdy grupa sędziów wybranych przez obecny Sejm ogłosiła przejęcie kierownictwa w instytucji przez posiadającą najdłuższy staż sędzię Annę Korwin-Piotrowską. Wydała ona natychmiastowe zarządzenie o zawieszeniu w czynnościach dotychczasowego prezesa Bogdana Święczkowskiego oraz jego zastępcy Bartłomieja Sochańskiego.
Decyzja ta wywołała błyskawiczne i skrajnie odmienne komentarze na scenie politycznej. Sam prezes Święczkowski określił te kroki mianem „uzurpacji”, w czym wsparł go prezydent Karol Nawrocki, oceniając sytuację jako „siłowe przejęcie konstytucyjnego organu państwa”. Odmienne stanowisko prezentuje rząd Donalda Tuska, według którego prezes Święczkowski tygodniami blokował nowych sędziów, a ich obecne kroki mają na celu odzyskanie kontroli nad sparaliżowanym organem, co w efekcie jeszcze bardziej zaogniło wewnętrzny konflikt w Trybunale Konstytucyjnym.
W rozwiązanie kryzysu zaangażował się również Sąd Najwyższy, który 10 listopada zdecydował o uchyleniu zarządzenia zawieszającego Święczkowskiego. Sędzia Korwin-Piotrowska uznała jednak, że ta decyzja SN nie ma żadnego wpływu na sytuację, ponieważ wyłączne prawo do kontrolowania tego typu wewnętrznych rozstrzygnięć posiada sąd dyscyplinarny działający w ramach samego Trybunału. Doprowadziło to do całkowitego pata prawnego, w którym dwie frakcje przypisują sobie prawo do zarządzania instytucją i wzajemnie odrzucają swoje decyzje.