Spis treści
Zwolnienie od pracy na opiekę nad dzieckiem to szczególne uprawnienie pracownicze wynikające z Kodeksu pracy. Przysługuje ono każdemu pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko do ukończenia 14 lat. Uprawnienie to ma charakter roczny i obejmuje 2 dni lub 16 godzin zwolnienia od pracy, niezależnie od liczby posiadanych dzieci. Pracownik może samodzielnie zdecydować, czy w danym roku będzie korzystać z dni, czy z godzin – wybór ten dokonuje się w pierwszym złożonym wniosku i obowiązuje do końca roku.
Forma korzystania - pracownik sam wybiera
Pracownik może wykorzystać wolne w formie pełnych dni albo pojedynczych godzin w zależności od swoich potrzeb. W przypadku wyboru formy godzinowej możliwe jest rozłożenie zwolnienia na kilka dni lub nawet krótkie, pojedyncze odcinki czasu. Istotne jest to, że wybór formy dokonywany jest tylko raz w roku – przy pierwszym wniosku.
Jeżeli pracownik nie wykorzystał tego uprawnienia w ciągu roku, może złożyć wniosek jeszcze w ostatnich dniach grudnia. Po upływie roku kalendarzowego niewykorzystane godziny lub dni przepadają.
Dlaczego uprawnienie wygasa?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawo do zwolnienia na opiekę nad dzieckiem ma charakter ściśle roczny. Oznacza to, że musi zostać wykorzystane do 31 grudnia danego roku kalendarzowego. W odróżnieniu od urlopu wypoczynkowego, niewykorzystane zwolnienie nie przechodzi na kolejny rok ani nie może zostać doliczone jako urlop zaległy.
Procedura złożenia wniosku
Aby skorzystać z wolnego, pracownik składa pracodawcy wniosek – w formie papierowej lub elektronicznej – wskazując wybraną datę lub liczbę godzin oraz formę (dni lub godziny). Pracodawca ma obowiązek uwzględnić taki wniosek, jeśli pracownik spełnia warunki do skorzystania z uprawnienia.
Pracodawca może natomiast zasugerować inny termin, jeżeli proponowany przez pracownika dzień powodowałby poważne zakłócenia w funkcjonowaniu zakładu pracy. W takim przypadku należy uzgodnić inny termin, wciąż mieszczący się w tym samym roku kalendarzowym.
Konsekwencje odmowy
Całkowita odmowa udzielenia zwolnienia pracownikowi, który spełnia ustawowe warunki, jest naruszeniem przepisów prawa pracy. Może to skutkować nałożeniem na pracodawcę kary grzywny – zgodnie z Kodeksem pracy nawet do 30 000 zł.
