Czy wszędzie Dzień Dziecka wypada 1 czerwca?
Dla większości z nas data 1 czerwca jest oczywista. To wtedy polskie szkoły organizują festyny, a rodzice ruszają do sklepów po prezenty. Jednak ta data nie jest uniwersalna dla całego globu. Tradycja świętowania na początku czerwca wywodzi się z krajów, które dawniej należały do bloku wschodniego. Wiele innych państw patrzy na kalendarz zupełnie inaczej, dopasowując święto do własnej historii.
Oficjalny, Powszechny Dzień Dziecka ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych przypada na 20 listopada. To właśnie tego dnia w 1954 roku ONZ zachęciła wszystkie kraje do ustanowienia święta, które będzie promować braterstwo i zrozumienie między dziećmi na całym świecie. Data ta upamiętnia uchwalenie Deklaracji Praw Dziecka oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Dla wielu narodów to właśnie listopad jest głównym momentem refleksji nad bezpieczeństwem i przyszłością najmłodszych.
Japonia: Karpie na wietrze i podział na płeć
W Japonii Dzień Dziecka, znany jako Kodomo-no Hi, obchodzony jest 5 maja. Jest to część tak zwanego Złotego Tygodnia, czyli serii ważnych świąt państwowych. Najbardziej charakterystycznym widokiem są wtedy kolorowe latawce w kształcie karpi, zwane koinobori. Wiszą one przed domami, na specjalnych masztach i nad rzekami, tworząc niezwykle malowniczy krajobraz, który co roku przyciąga uwagę turystów i fotografów z całego świata.
Wybór karpia nie jest przypadkowy. W kulturze japońskiej ryba ta symbolizuje odwagę, siłę i zdolność do pokonywania trudności, ponieważ potrafi płynąć pod prąd i pokonywać wodospady. Rodzice wywieszają latawce, wierząc, że ich dzieci wyrosną na równie silnych i zdeterminowanych ludzi. Co ciekawe, choć 5 maja świętują obecnie wszystkie dzieci, tradycyjnie był to dzień dedykowany chłopcom. Dziewczynki mają swoje osobne święto nieco wcześniej, bo 3 marca, podczas festiwalu lalek Hinamatsuri.
Turcja i Meksyk, czyli dzieci u władzy i wielka fiesta
Turcja podchodzi do tego święta w sposób wyjątkowo uroczysty i prestiżowy. 23 kwietnia obchodzony jest tam Dzień Suwerenności Narodowej i Dzień Dziecka. To połączenie ma głęboki wymiar społeczny – twórca nowoczesnego państwa tureckiego, Mustafa Kemal Atatürk, zadedykował ten dzień najmłodszym, widząc w nich przyszłość i gwarancję wolności całego narodu. To sygnał, jak ogromnym szacunkiem darzy się tam młodych obywateli.
Tego dnia w Turcji dochodzi do symbolicznego przekazania władzy. Wybrane dzieci zasiadają w ławach parlamentarnych, a niektóre zajmują nawet fotele ministrów i gubernatorów. Ulice miast wypełniają się kolorowymi paradami, w których uczestniczą grupy dziecięce z różnych zakątków świata, prezentując swoje tańce i tradycyjne stroje. To wielkie widowisko, które podkreśla międzynarodową jedność.
Zupełnie inny, typowo zabawowy charakter ma Día del Niño w Meksyku, obchodzony 30 kwietnia. W szkołach nie ma wtedy tradycyjnych lekcji, a klasy zamieniają się w miejsca wielkich festynów. Głównym punktem programu jest zazwyczaj rozbijanie piniat wypełnionych słodyczami i owocami. Wszędzie gra głośna muzyka, a dorośli robią wszystko, by ten dzień był dla ich pociech najbardziej radosnym momentem w roku, pełnym śmiechu i beztroski.
Niemcy: Kraj, który świętuje podwójnie
Nasi zachodni sąsiedzi mają dość specyficzną sytuację, która jest pamiątką po dawnych podziałach politycznych z czasów zimnej wojny. W Niemczech Dzień Dziecka można świętować dwa razy w roku. Pierwsza data to 1 czerwca, co było tradycją w komunistycznej Niemieckiej Republice Demokratycznej (NRD). Druga data to 20 września, czyli Światowy Dzień Dziecka, który oficjalnie obchodzono w Republice Federalnej Niemiec (RFN).
Po zjednoczeniu Niemiec oficjalną datą państwową stał się wrzesień, jednak mieszkańcy wschodnich landów nie zrezygnowali ze swoich czerwcowych przyzwyczajeń. Obecnie w wielu regionach, zwłaszcza w Berlinie czy Lipsku, huczne obchody organizuje się dwa razy. Dla dzieci to sytuacja idealna, ponieważ mają więcej okazji do wspólnej zabawy, a dla dorosłych to ciekawy sposób na kultywowanie lokalnej historii i tradycji, która przetrwała mimo zmian ustrojowych.
Warto też zwrócić uwagę na Francję, gdzie często błędnie uznaje się Święto Trzech Króli (6 stycznia) za odpowiednik Dnia Dziecka ze względu na tradycję jedzenia ciasta z ukrytą figurką. Choć jest to radosny czas dla rodzin, oficjalnie Francja, podobnie jak wiele innych krajów zachodnich, kładzie nacisk na 20 listopada. To właśnie wtedy najgłośniej mówi się o prawach najmłodszych, łącząc świętowanie z ważnym przekazem edukacyjnym.
