Co to jest post ścisły? To nie tylko „brak mięsa”
Często mylimy wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych z postem ścisłym. Ten drugi jest znacznie bardziej wymagający. W tradycji Kościoła katolickiego post ścisły to połączenie dwóch rygorów: postu ścisłego i postu jakościowego. W post ścisły, który obowiązuje w Środę Popielcową możesz zjeść tylko jeden posiłek do syta w ciągu dnia oraz dwa skromne posiłki „lekkie”. Obowiązuje także całkowita rezygnacja z dań mięsnych.
Celem tej praktyki nie jest jednak „dieta cud”. To forma duchowego treningu, która ma wyostrzyć uważność na drugiego człowieka i własne wnętrze.
Kiedy musisz zachować post ścisły?
W kalendarzu katolickim są tylko dwa dni w 2026 roku, w których post ścisły jest bezwzględnie wymagany: Środa Popielcowa 18 lutego i Wielki Piątek 3 kwietnia. Warto pamiętać, że choć w każdy piątek roku (o ile nie przypada wtedy uroczystość) obowiązuje wstrzemięźliwość od mięsa, to nie mamy wtedy obowiązku ograniczania ilości jedzenia.
Kto jest zwolniony? Granica wieku może Cię zaskoczyć
To tutaj pojawia się najwięcej nieporozumień. Prawo kanoniczne jasno określa ramy wiekowe:
- Post ilościowy (ilość jedzenia): Obowiązuje tylko osoby pełnoletnie do rozpoczęcia 60. roku życia.
- Wstrzemięźliwość (brak mięsa): Obowiązuje wszystkich, którzy ukończyli 14. rok życia (aż do końca życia).
Kto jeszcze nie musi pościć? Kościół kieruje się zasadą rozsądku. Z postu ścisłego zwolnieni są:
- Osoby chore i rekonwalescenci,
- Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią,
- Osoby ciężko pracujące fizycznie (które potrzebują energii do pracy),
- Podróżni, którzy nie mają wpływu na serwowane posiłki.
Tego nie wolno jeść w post ścisły
Zobacz koniecznie
10
Post w innych tradycjach: Od Ramadanu po Jom Kippur
Chociaż w Polsce post kojarzymy głównie z chrześcijaństwem, jest on uniwersalnym elementem niemal każdej kultury. W islamie podczas Ramadanu wierni nie jedzą i nie piją od świtu do zachodu słońca. W judaizmie okres Jom Kippur to czas całkowitego postu (nawet od wody) przez 25 godzin. Natomiast w buddyzmie i hinduizmie posty często łączą się z fazami księżyca lub konkretnymi świętami bóstw.
Czy to ma sens w XXI wieku?
W świecie permanentnej konsumpcji post ścisły nabiera nowego znaczenia. Nawet osoby niereligijne dostrzegają w nim wartość – to doskonały trening silnej woli i sposób na walkę z konsumpcjonizmem. Z perspektywy zdrowotnej mówi się o procesach takich jak autofagia (oczyszczanie komórkowe), jednak pamiętajmy: post religijny to przede wszystkim intencja, a nie tylko licznik kalorii.
