Historyczne porozumienie na horyzoncie. USA i Iran negocjują odblokowanie cieśniny Ormuz

Czasowe zamrożenie prac nad programem jądrowym, zniesienie amerykańskich restrykcji na irańską ropę oraz otwarcie kluczowej cieśniny Ormuz – to główne punkty projektu umowy między Waszyngtonem a Teheranem. Termin oficjalnego podpisania dokumentu pozostaje na razie niewiadomą.

Iran zaatakował Izrael rakietami. Napięcie na Bliskim Wschodzie rośnie
Autor: EPA/ PAP

Projekt umowy między USA a Iranem odsłania swoje tajemnice

Z informacji ujawnionych agencji Reutera przez anonimowego, wysokiego szczebla przedstawiciela Iranu wynika, że końcowy szkic memorandum między oboma państwami zawiera konkretne ustalenia z zakresu gospodarki, bezpieczeństwa i polityki nuklearnej. Choć negocjatorzy są o krok od finału, dokładna data zawarcia paktu nie została jeszcze określona.

Fundamentem nadchodzącej ugody ma być natychmiastowe udostępnienie cieśniny Ormuz dla globalnego transportu wodnego. W zamian Waszyngton zadeklarowałby zakończenie izolacji irańskich portów morskich i tymczasowe zawieszenie embarga na eksport irańskiej ropy.

Planowany dokument daje Iranowi szansę na swobodniejszy obrót surowcami i dysponowanie zyskami ze sprzedaży. Co więcej, strona amerykańska miałaby odblokować imponującą kwotę 25 miliardów dolarów zamrożonych irańskich środków, wykorzystując do tego bezpośrednie przekazy, linie kredytowe oraz wsparcie państw ościennych.

Teheran z kolei zobowiązuje się do zaniechania wszelkich kroków prowadzących do stworzenia bomby atomowej. Władze irańskie miałyby zamrozić swój program nuklearny na obecnym etapie do momentu sfinalizowania pełnego traktatu – oznacza to wstrzymanie procesu wzbogacania uranu oraz rozbudowy instalacji atomowych.

Projekt przewiduje, że w przeciągu 60 dni obie strony dopracują kluczowe kwestie. Będą one dotyczyć m.in. losów irańskiego programu jądrowego, sposobu zagospodarowania zgromadzonych rezerw wysoko wzbogaconego uranu oraz procedur weryfikujących przestrzeganie umowy.

Wspólnie z sojusznikami z regionu, rząd USA ma zająć się stworzeniem kompleksowego planu rewitalizacji i rozwoju gospodarczego Iranu. Ten strategiczny dokument również ma zostać skonsultowany i zaakceptowany przez władze w Teheranie w terminie dwóch miesięcy.

Koniec amerykańskich sankcji nałożonych na Iran?

Po oficjalnym zawarciu ostatecznego paktu, zaplanowano stopniową redukcję obostrzeń nałożonych na Teheran. Proces ten obejmie sankcje amerykańskie oraz te narzucone przez Organizację Narodów Zjednoczonych, zgodnie z rygorystycznym harmonogramem.

W miniony piątek przedstawiciel władz USA wyjaśnił, że dyskutowana umowa opiera się na czterech filarach. Zalicza się do nich: przywrócenie wolnej nawigacji w cieśninie Ormuz, zakończenie blokady Iranu, ostateczne uregulowanie sporu wokół programu jądrowego z jednoczesnym zabezpieczeniem materiałów radioaktywnych, budowę trwałej stabilności w regionie oraz wdrożenie rzetelnego systemu kontroli międzynarodowych.

Prezydent Donald Trump oraz pakistański wysłannik sugerowali, że historyczne porozumienie, które zakończyłoby napięcia na Bliskim Wschodzie, mogłoby zostać przypieczętowane już w najbliższą niedzielę. Teheran jednak studzi emocje i nie potwierdza tej daty, akcentując, że ostateczna zgoda na przyjęcie warunków umowy wymaga jeszcze wnikliwych analiz i dodatkowych rozmów na szczeblu krajowym.

Quiz. Donald Trump: fakty i fake newsy. Sprawdź, czy prezydent USA da się lubić
Pytanie 1 z 10
Zanim został prezydentem, Donald Trump nigdy nie pełnił żadnej funkcji publicznej.