Rewolucja w zwolnieniach lekarskich od 13 kwietnia. ZUS zyska uprawnienia, które zaskoczą chorych

2026-04-08 10:56

W połowie kwietnia zaczną obowiązywać radykalne zmiany dotyczące zwolnień lekarskich, a pacjenci znajdą się pod ścisłym nadzorem urzędników. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyska nową broń i zajrzy do dokumentacji medycznej. Z kolei od 2027 roku system czekają kolejne reformy, które pozwolą na legalne zarabkowanie w trakcie trwania L4.

Zwolnienie lekarskie

i

Autor: DC Studio Lekarz w białym kitlu przekazuje pacjentowi zwolnienie lekarskie. Na stole widoczne są dokumenty medyczne i laptop. Zdjęcie ilustruje temat zmian w L4 i kontroli ZUS, o których przeczytasz na Super Biznes.

Zwolnienia lekarskie L4 i nowa definicja pracy zarobkowej

W połowie kwietnia wejdą w życie modyfikacje przepisów, które odczują osoby przebywające na zwolnieniach lekarskich. Rządzący postanowili ostatecznie zlikwidować wieloletni bałagan informacyjny wokół L4. Dotychczasowy brak precyzji regularnie skutkował długimi bataliami sądowymi. Od teraz państwo zamierza twardo egzekwować nowe i precyzyjne definicje.

Kluczową zmianą jest definicja pracy zarobkowej. Od kwietnia za naruszenie zasad L4 zostanie uznana każda aktywność generująca dochód. Typ umowy i forma zatrudnienia nie będą miały tu już żadnego znaczenia.

Przepisy przewidują jednak pewne odstępstwa. Wykonanie pilnego zadania zapobiegającego dużym stratom nie pociągnie za sobą konsekwencji. Istnieje tylko jeden warunek dla chorych pracowników. Ta nagła czynność absolutnie nie może wynikać z bezpośredniego polecenia od przełożonego.

Zasady L4 pod lupą. Za to urzędnicy cofną świadczenie

Prawo precyzuje również kwestię nieodpowiedniego postępowania podczas rekonwalescencji. Działania spowalniające leczenie wywołają problemy. Intensywny wysiłek fizyczny lub lekceważenie rad medyka poskutkują utratą zasiłku chorobowego. Nowe zasady mają jednak też nieco łagodniejsze oblicze.

W trakcie choroby pacjenci nadal zrealizują podstawowe potrzeby życiowe. Zrobienie zakupów lub wyjście na spacer nie złamią prawa. Wszystko zależy jednak od diagnozy i konkretnych wskazań medyka.

QUIZ. Waluty państw Unii Europejskiej. Gdzie uchowała się waluta inna niż euro?
Pytanie 1 z 11
Jaka waluta obowiązuje w Portugalii?

Kontrole ZUS zwolnień lekarskich wchodzą na nowy poziom

Część zaplanowanych reform budzi jednak sprzeciw społeczny. Oburzenie zatrudnionych wywołują nowe kompetencje kontrolerów ZUS. Urzędnicy skierują pacjenta na komisję lekarską oraz zweryfikują jego stan we wskazanym miejscu pobytu. Ustawodawca poszedł o krok dalej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych otrzyma bowiem legalny wgląd w prywatną historię medyczną chorych.

Kolejne nowości dotyczą wydawania samych decyzji. Medycy stracą na tym polu swój monopol. Wkrótce odpowiednie uprawnienia zyskają również pielęgniarki oraz licencjonowani fizjoterapeuci. Rozwiązanie to ma całkowicie rozładować kolejki i zauważalnie przyspieszyć wydawanie dokumentów.

Praca podczas zwolnienia lekarskiego od 2027 roku

Opisane nowelizacje to zaledwie wstęp do reformy. Prawdziwie radykalne przepisy zaczną obowiązywać w 2027 roku. Wtedy możliwa stanie się częściowa aktywność zawodowa w trakcie trwania L4. Taka koncepcja budzi dziś niedowierzanie właścicieli firm i podwładnych. Jak ten system zadziała w praktyce?

Wielooetatowcy zyskają dużą elastyczność. Przepisy pozwolą pobierać zasiłek u jednego szefa i jednocześnie kontynuować zarabkowanie u drugiego. Warunkiem pozostaje odpowiedni stan zdrowia. Mechanizm zadziała na przykład wtedy, gdy pracownik ma zakaz noszenia ciężarów, ale fizycznie podoła obowiązkom biurowym przed ekranem.

Przedstawiciele władzy gwarantują powszechną opłacalność nowego systemu. Zatrudniony zachowa stabilność finansową, a sam właściciel firmy nie straci rąk do pracy.

PTNW - Miłosz Bembinow