Spis treści
- Gwałtowny skok cen gazu w Europie sprawił, że surowiec jest najdroższy od ponad trzech lat.
- Ataki w Arabii Saudyjskiej wymusiły wstrzymanie operacji na ważnym ropociągu.
- Kluczowe rozmowy krajów Zatoki Perskiej na temat bezpieczeństwa zostały odwołane.
- Przed nadchodzącą zimą europejskie magazyny gazu zgromadziły niebezpiecznie mało zapasów.
Obraz na rynku błękitnego paliwa staje się coraz bardziej dramatyczny. Notowania na najważniejszej w Europie giełdzie, ulokowanej w Amsterdamie, zanotowały wzrost o przeszło 5 procent. W praktyce oznacza to, że za jedną megawatogodzinę (MWh) trzeba zapłacić 83,75 euro. To najwyższa stawka od grudnia 2022 roku, a więc od bez mała trzech lat.
Tylko na przestrzeni tego roku stawki za gaz w Europie wzrosły niemal trzykrotnie. To poważny sygnał ostrzegawczy zarówno dla całej gospodarki, jak i dla budżetów domowych. Podwyżki te zbiegają się w czasie z rosnącymi cenami ropy naftowej, co wyraźnie dowodzi, że rynki energetyczne jako całość budzą silne obawy wśród inwestorów.
Konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie a rachunki za gaz w Europie
Głównym winowajcą panującej drożyzny jest niestabilność w regionie Bliskiego Wschodu. Uczestnicy rynku boją się, że przeciągające się działania wojenne doprowadzą do potężnych problemów w transporcie surowców energetycznych z Zatoki Perskiej. Obawy te wydają się być w pełni uzasadnione.
Sytuacja zaczęła się od ataków przeprowadzonych w pobliżu Rijadu i Medyny. W ich wyniku Ministerstwo Energii Arabii Saudyjskiej podjęło decyzję o tymczasowym zamknięciu o strategicznym znaczeniu ropociągu Wschód-Zachód. Rurociąg ten odgrywał kluczową rolę, umożliwiając omijanie niebezpiecznej z uwagi na działania Iranu cieśniny Ormuz i transportowanie większych wolumenów ropy przez porty zlokalizowane nad Morzem Czerwonym. Obecnie nie jest jasne, kiedy instalacja powróci do normalnego funkcjonowania.
Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że odwołano zaplanowane na poniedziałek spotkanie przedstawicieli państw Zatoki Perskiej. Głównym tematem rozmów miało być opracowanie metod zwiększenia bezpieczeństwa transportu morskiego przez cieśninę Ormuz. Szef dyplomacji Omanu, Badr al-Busaidi, przekazał, że negocjacje zostały przesunięte na nieokreślony czas w celu „stworzenia warunków sprzyjających konstruktywnemu dialogowi”.
Brak pewności co do dalszego przebiegu konfliktu na Bliskim Wschodzie stanowi w tym momencie główny powód napędzający wzrost cen ropy i gazu na rynkach całego świata.
Czas dla Europy ucieka. Magazyny gazu są niemal puste
Niestabilność na Bliskim Wschodzie to jednak tylko jeden z problemów. Druga, równie alarmująca kwestia, dotyczy samej Europy. Czasu na zgromadzenie odpowiednich zapasów gazu przed zimą jest coraz mniej, a ich obecny poziom na tym etapie roku jest wyjątkowo niski. To zapowiada kolejne wzrosty cen, gdy tylko ruszy sezon na ogrzewanie domów.
Najświeższe statystyki opublikowane przez firmę Gas Infrastructure Europe są jednoznaczne. Poziom napełnienia europejskich magazynów gazu wynosi średnio zaledwie 68 procent. Dla porównania, w ciągu ostatnich pięciu lat średnia dla tego samego okresu wynosiła 84,4 procent. W Niemczech, które są największą gospodarką w Unii Europejskiej, sytuacja wygląda jeszcze dramatyczniej – tam zapasy stanowią jedynie 55,6 procent pojemności magazynów (wobec średniej na poziomie 83,2 procent).
Tak niski stan rezerw gazu w Europie sprawia, że rynek staje się niezwykle podatny na gwałtowne wahania cen w przypadku spadku temperatur lub ewentualnych trudności z dostawami. W praktyce oznacza to, że państwa Starego Kontynentu będą musiały zawzięcie rywalizować o dostępne partie skroplonego gazu ziemnego (LNG) na rynkach światowych, co z pewnością przełoży się na dalsze podwyżki cen.
Zestawienie napiętej sytuacji na Bliskim Wschodzie z opustoszałymi europejskimi magazynami to bardzo niebezpieczna kombinacja. Wiele wskazuje na to, że w perspektywie zimy 2026 roku koszty ogrzewania dla mieszkańców Europy drastycznie wzrosną.
