Ponad 280 leków zagrożonych. Czy pacjenci mają się czego obawiać?

2026-04-29 8:07

Ponad 280 leków trafiło na listę zagrożonych, a część z nich już dziś bywa trudniej dostępna w aptekach. Choć Główny Inspektorat Farmaceutyczny uspokaja, że zapasy są i system działa stabilnie, eksperci nie mają wątpliwości – ryzyko problemów rośnie, a wrażliwy łańcuch dostaw może w każdej chwili zostać zachwiany.

Apteka

i

Farmaceuta w białym kitlu na tle regałów z lekami w aptece, wybierający opakowanie produktu. Scena ilustruje problem dostępności leków i ryzyka ich braków, o których przeczytasz na portalu Super Biznes.

Lista antywywozowa leków pęcznieje

Polska posiada obecnie rezerwy medykamentów wystarczające na ponad cztery miesiące, co stanowi dobry wynik w porównaniu z innymi państwami. O stabilnej sytuacji poinformował za pośrednictwem PAP Łukasz Pietrzak, Główny Inspektor Farmaceutyczny, starając się rozwiać obawy o pustki na półkach. Jednocześnie w wykazie antywywozowym widnieje już przeszło 280 pozycji, co wywołuje niepokój o kondycję krajowej farmacji. Pietrzak zaznacza, że to zestawienie pełni funkcję profilaktyczną i nie zwiastuje natychmiastowej katastrofy, a jedynie identyfikuje możliwe niebezpieczeństwa. Inspektorat dysponuje narzędziami do śledzenia każdego opakowania od wytwórcy do pacjenta, co pozwala na rzetelną weryfikację bezpieczeństwa lekowego Polski.

Insuliny wycofywane z rynku

Główny Inspektor Farmaceutyczny zwraca uwagę, że ograniczenia w dostępie do niektórych medykamentów są często wynikiem strategii producentów, a nie błędów systemowych. Na przykład z obrotu znikają niektóre insuliny, ponieważ koncerny skupiają się na nowocześniejszych rozwiązaniach. W takich sytuacjach dany lek zostaje objęty zakazem wywozu, by zablokować jego eksport tam, gdzie można go sprzedać drożej. Mimo że obecnie niedobory są mniej dotkliwe niż w ubiegłych latach, branża wciąż jest bardzo czuła na nagłe skoki zainteresowania pacjentów i rynkowe wstrząsy.

Umieszczenie ponad 280 specyfików w rejestrze ochronnym ma zapobiec masowemu wywożeniu z Polski relatywnie tanich leków za granicę. Opłacalność eksportu mogłaby bowiem w krótkim czasie doprowadzić do tego, że polscy pacjenci zostaliby z niczym. Lista jest więc narzędziem prewencyjnym, a nie dowodem na fizyczne braki w aptekach.

Azjatyckie substancje czynne problemem

Pomimo czteromiesięcznych rezerw i pozornego spokoju, system jest wciąż bardzo narażony na niespodziewane tąpnięcia. Podstawowym wyzwaniem pozostaje nasze uzależnienie od importu substancji czynnych, z których większość powstaje w fabrykach w Azji. Każdy większy kryzys na świecie może z miejsca oznaczać puste szuflady w polskich aptekach.

Kolejnym słabym ogniwem jest silna koncentracja hurtowa. Z około 400 działających dystrybutorów, zaledwie kilku gigantów zaopatruje większość rynku. Awaria lub kłopoty jednego z nich mogą w ułamku sekundy zdezorganizować dostawy w całej Polsce.

Strategia lekowa państwa na lata 2026-2031

Władze przygotowują nową strategię lekową na lata 2026–2031, by uodpornić system na wstrząsy. Dokument ten przewiduje m.in. wsparcie dla rodzimych fabryk, sprawniejsze zarządzanie dystrybucją oraz zwiększenie gwarancji nieprzerwanych dostaw. Zasadniczym celem będzie zharmonizowanie produkcji z faktycznymi potrzebami pacjentów oraz uniezależnienie się od zagranicznych dostawców.

Analitycy zaznaczają, że kluczem do sukcesu jest płynna kooperacja urzędów i błyskawiczna reakcja na pojawiające się problemy. Choć dziś nie ma powodów do paniki, długofalowe zabezpieczenie rynku zależy od tego, czy planowane reformy zostaną faktycznie wdrożone.

EKG 2026 - dr n. med. Krzysztof Kurek, dyrektor medyczny i członek zarządu Grupy LUX MED, rektor Wyższej Szkoły Nauk Medycznych w Warszawie
QUIZ PRL. Czy się stoi, czy się leży, trzy tysiące się należy? Tak pracowano w PRL-u
Pytanie 1 z 15
Jak brzmiało słynne powiedzenie o pracy w PRL z końca lat 60. XX wieku?
QUIZ PRL. Czy się stoi, czy się leży, trzy tysiące się należy. Tak pracowano w PRL-u