Podział majątku a PPK. Nie pracowała, ale po rozwodzie dostała oszczędności byłego męża

Wypłata pieniędzy z PPK byłego męża po rozwodzie

Przykład pani Anny udowadnia, że dzieląc dorobek po rozstaniu, nie należy ograniczać się wyłącznie do nieruchomości, aut czy środków zgromadzonych w banku. Wspólnemu rozliczeniu podlegają także oszczędności z rachunku PPK jednego z małżonków, niezależnie od tego, że konto formalnie przypisane jest tylko do osoby aktywnej zawodowo i odkładającej tam kapitał.

Przez szereg lat Anna skupiała się na opiece nad potomstwem i nie podejmowała pracy zarobkowej, a w tym samym okresie jej mąż Michał systematycznie odkładał środki w programie PPK. Gdy doszło do rozwodu, na koncie mężczyzny znajdowało się 80 tys. zł, które zasiliły rachunek w trakcie obowiązywania małżeńskiej wspólności majątkowej.

Z racji równych udziałów w dorobku, kobiecie należała się dokładnie połowa zgromadzonego kapitału, wynosząca 40 tys. zł. Na tę kwotę złożyły się wpłaty samego Michała w wysokości 22 tys. zł, środki od jego pracodawców rzędu 17 tys. zł oraz tysiąc złotych państwowych dopłat. Mająca 42 lata Anna nie dysponowała własnym kontem w PPK ani uprawnieniami emerytalnymi, dlatego postanowiła wycofać te fundusze.

Kobieta nie otrzymała jednak pełnej wyliczonej sumy na własny rachunek. Ustawodawca przewidział bowiem potrącenia, w wyniku których 30 proc. subwencji od pracodawców, czyli 5,1 tys. zł, zasiliło konto w ZUS, natomiast 1 tys. zł państwowego wsparcia zwrócono do Funduszu Pracy. W rezultacie do wypłaty dla Anny pozostało 33,9 tys. zł przed potrąceniem ewentualnego podatku od zysków kapitałowych.

Niepracująca żona ma prawo do połowy środków z PPK męża

Opisana historia wcale nie należy do rzadkości. Takie rozliczenia obejmują liczne pary decydujące się na tradycyjny podział ról, gdzie jeden z partnerów rozwija karierę, a drugi poświęca się prowadzeniu domu oraz opiece nad dziećmi.

Przykładem pary z piętnastoletnim stażem małżeńskim dzieli się adwokat Marlena Słupińska-Strysik. W tym związku mężczyzna był zatrudniony na etacie, a kobieta przez większość wspólnego życia odpowiadała za domowe ognisko i wychowywanie potomstwa.

Kiedy wspólność majątkowa dobiegła końca, stan konta PPK męża wynosił 60 tys. zł. Zgromadzone fundusze w całości wchodziły w skład wspólnego dorobku, co przy równym podziale dawało niepracującej żonie prawo do przejęcia 30 tys. zł.

„Jeżeli żona nie posiadała własnego rachunku PPK, mogła ubiegać się o przekazanie należnych jej środków w formie pieniężnej, z uwzględnieniem ustawowych potrąceń” – wyjaśnia mecenas na łamach WP Finanse.

Podział środków z PPK możliwy nawet kilka lat po rozwodzie

Spory odsetek osób po rozwodzie nie ma świadomości, że kapitał odłożony w PPK wlicza się do dzielonego majątku. Nawet jeśli sąd we wcześniejszym postępowaniu pominął te fundusze, droga do odzyskania pieniędzy wciąż pozostaje otwarta.

„Wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy. Wydaje im się, że skoro sąd wydał już wyrok dotyczący podziału majątku i nie było w nim mowy o środkach z PPK, to sprawa jest zamknięta. Nic bardziej mylnego. Jeżeli środki te nie zostały objęte wcześniejszym postępowaniem sądowym ani umownym podziałem majątku, można wrócić do tej kwestii również po upływie kilku lat” – tłumaczy adwokat Rafał Pirożek na łamach WP Finanse.

Prawnik zwraca uwagę, że od momentu startu programu w 2019 roku na kontach oszczędzających uzbierały się zazwyczaj kwoty rzędu od 20 do 50 tys. zł. Zignorowanie tak pokaźnego kapitału przy rozstaniu naraża jednego z ekspartnerów na dotkliwą stratę finansową.

Oszczędności z PPK a podział majątku. Dane KNF o zwrotach

Polacy coraz chętniej sięgają po te oszczędności. Z raportów Komisji Nadzoru Finansowego wynika, że w 2025 roku suma wszystkich zwrotów z PPK osiągnęła poziom 2,744 mld zł, podczas gdy dwanaście miesięcy wcześniej kwota ta zamknęła się w 1,940 mld zł.

Jak wskazuje adwokat Olga Sachanbińska-Dobrzyńska, rozliczający się małżonkowie coraz częściej uwzględniają środki z PPK. Mimo rosnącej świadomości, wciąż nie brakuje rozwodników, którzy skupiają całą uwagę na podziale nieruchomości, aut czy lokat bankowych, całkowicie ignorując kapitał emerytalny.

Należy jednak pamiętać o kluczowej zasadzie, zgodnie z którą wspólnemu rozliczeniu podlegają wyłącznie fundusze zebrane w okresie trwania małżeńskiej wspólności majątkowej. Wszelkie wpłaty dokonane przed zawarciem związku lub po ustanowieniu rozdzielności majątkowej pozostają poza zasięgiem byłego partnera.

Jak wypłacić połowę pieniędzy z PPK po rozwodzie? Procedura i potrącenia

Sam wyrok rozwodowy nie uruchamia automatycznej procedury podziału zgromadzonego kapitału. Na początek byli partnerzy muszą formalnie określić wielkość swoich udziałów, podpisując stosowną umowę ugodową lub oddając sprawę do rozstrzygnięcia przez sąd w przypadku braku porozumienia.

Dysponując prawomocnym dokumentem, uprawniona osoba musi złożyć wniosek w instytucji finansowej zarządzającej danym kontem PPK. Podmiot ten ma dokładnie trzy miesiące na zrealizowanie wypłaty lub przetransferowanie kapitału.

Sposób przekazania funduszy zależy od sytuacji odbiorcy, ponieważ posiadacze własnego konta w PPK mogą zlecić zwykły transfer należnej im sumy na swój rachunek. Osoby nieuczestniczące w programie mają natomiast do wyboru bezpośredni przelew na konto w banku lub ulokowanie pieniędzy na lokacie terminowej.

Decydując się na gotówkę przed sześćdziesiątymi urodzinami, trzeba jednak liczyć się z kosztami, gdyż wypłata zostanie pomniejszona o ustawowe narzuty. W takim wariancie 30 proc. subwencji od pracodawcy zasila ZUS, a wypracowane zyski obciążane są 19-procentowym podatkiem.

Z tego powodu przed finalizacją ustaleń majątkowych czy podpisaniem ugody rozwodowej należy szczegółowo zweryfikować stan kont emerytalnych. Przypadek pani Anny wyraźnie dowodzi, że na rachunkach PPK mogą znajdować się dziesiątki tysięcy złotych należne drugiemu małżonkowi.