MSWiA zmienia zasady budowy schronów. Nie każdy budynek będzie go potrzebował

Nie każdy budynek musi mieć schron

Najnowsze regulacje odnoszą się do obiektów użyteczności publicznej. Okazuje się jednak, że nakaz stworzenia w nich miejsc ochronnych ominie wybraną grupę nieruchomości.

Kluczowe wyłączenie obejmuje budynki pozbawione kondygnacji podziemnych, których całkowita powierzchnia użytkowa nie przekracza 5 tys. m kw.

To jednak nie zamyka spisu wszystkich dopuszczalnych odstępstw.

Mały budynek? Schron nie zawsze będzie potrzebny

Z tego obowiązku wyłączone zostaną również obiekty przeznaczone dla maksymalnie 50 osób. Wyjątek w tej grupie stanowią jedynie siedziby instytucji administracji publicznej.

Nowe prawo uwzględnia także nieruchomości figurujące w rejestrach lub wojewódzkich ewidencjach zabytków.

Wśród zwolnionych znajdą się również specyficzne obiekty usytuowane na terenach zamkniętych, podlegających m.in. służbom państwowym, o ile nie służą one celom użyteczności publicznej.

Rozbudowa budynku? Też możesz nie budować schronu

Przyjęte rozwiązania zawierają również odstępstwa dla inwestycji polegających na powiększaniu lub nadbudowie już stojących obiektów.

Jeśli w wyniku prac powierzchnia powiększy się o nie więcej niż 2,5 tys. m kw., a sam przyrost nie przekroczy 100 procent pierwotnego metrażu, inwestor nie będzie musiał uwzględniać budowli ochronnej.

Analogiczne przepisy dotyczą nieruchomości, w których część dedykowana funkcjom publicznym stanowi mniej niż połowę całej powierzchni i mieści się w granicach 2,5 tys. m kw.

Siedem powodów, by zrezygnować ze schronu

Na tym nie koniec ułatwień. Organ odpowiedzialny za ochronę ludności zyska prawo do zwolnienia inwestora z budowy schronu w jednej z siedmiu konkretnych sytuacji.

Podstawą do takiej decyzji może być np. brak możliwości technicznych, które pozwoliłyby na spełnienie wyśrubowanych norm dla schronów.

Innym argumentem będzie brak faktycznej potrzeby tworzenia dodatkowych miejsc ochronnych w danej lokalizacji. Dotyczy to m.in. miejsc, w pobliżu których nie przebywa wystarczająca liczba osób potencjalnie korzystających z takiego obiektu.

Za drogo na schron? To też może być powód

Największe dyskusje w środowisku wywołuje zapis dotyczący finansowej strony przedsięwzięcia.

Przepisy pozwalają na rezygnację z budowy schronu, jeśli projekt okaże się ekonomicznie nieuzasadniony. Oznacza to sytuację, gdy nakłady na stworzenie ukrycia w danym miejscu byłyby niewspółmiernie wysokie w zestawieniu z podobną inwestycją w innym obiekcie.

Właśnie to sformułowanie budzi największe obawy znawców tematu.

Mirosław Chrapusta, szef Wydziału Prawnego i Nadzoru Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, podkreśla, że ustawodawca nie dookreślił terminu „braku zasadności ekonomicznej” ani nie wskazał jasnych mierników jego oceny.

Taka luka może rodzić poważne trudności przy stosowaniu prawa w praktyce.

Schron nie może zagrażać ludziom

Kolejną przesłanką do zwolnienia jest zbyt duże ryzyko dla bezpieczeństwa w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych awarii lub katastrof.

Mowa o lokalizacjach narażonych m.in. na skutki awarii w zakładach przemysłowych czy klęsk żywiołowych, które same w sobie mogłyby stać się śmiertelnym zagrożeniem dla osób ukrywających się pod ziemią.

Wystarczy schron 500 metrów dalej

Twórcy przepisów przewidzieli też opcję, która z pewnością ucieszy wielu zarządców nieruchomości.

Brak konieczności budowy nowego schronu wystąpi wtedy, gdy w promieniu 500 metrów od budynku istnieje już gotowy i dostępny obiekt ochronny.

W dokumentach zapisano także inne odstępstwa, m.in. dla terenów zamkniętych oraz nieruchomości zarządzanych przez jednostki objęte militaryzacją lub przeznaczone do tego procesu.

Do 100 osób albo 2500 m kw. bez schronu

Końcowy punkt zwolnień dotyczy obiektów, które pomieszczą najwyżej 100 osób lub których wewnętrzna powierzchnia nie przekracza 2,5 tys. m kw.

Z tego przywileju wykluczono jednak obiekty związane z systemem opieki zdrowotnej, edukacją na każdym szczeblu (od oświaty po szkolnictwo wyższe) oraz działalnością wychowawczą.

Eksperci pytają o jasne zasady

Przedstawiciele samorządów oraz prawnicy zgłaszają obawy co do precyzji wprowadzanych wytycznych.

Najwięcej pytań rodzi kwestia oceny, kiedy budowa schronu przestaje być opłacalna. Krytycy wskazują, że brak jasnych reguł w tym zakresie otworzy furtkę do pełnej dowolności urzędniczej.

Mirosław Chrapusta porusza ponadto kwestię obiektów wyposażonych w piwniczne przestrzenie magazynowe. Według eksperta, jeżeli podziemny poziom służy głównie do składowania towarów i sprzętu, budynek powinien zostać zwolniony z restrykcyjnych wymogów.

Zaadaptowanie takiego magazynu na schron wiązałoby się z koniecznością jego całkowitego opróżnienia. Tymczasem, jak zauważa prawnik, tego typu przestrzenie magazynowe same w sobie odgrywają istotną rolę w strukturach obrony cywilnej.

Z założenia nowe regulacje mają podnieść poziom bezpieczeństwa obywateli, a jednocześnie nie wymuszać inwestycji tam, gdzie z powodów logistycznych, technicznych bądź finansowych nie mają one sensu.