Temat emerytury za dzieci wraca regularnie przy rozmowach o stażu pracy i przyszłych świadczeniach. Dla wielu mieszkańców najważniejsze jest jednak to, że nie ma jednej prostej odpowiedzi ani jednego „bonusu” przyznawanego automatycznie za samo urodzenie dziecka.
Jak informuje portal rodzice.pl, trzeba rozróżnić dwie osobne sprawy. Pierwsza to uwzględnianie okresów związanych z opieką nad dziećmi przy wyliczaniu emerytury. Druga to odrębne rodzicielskie świadczenie uzupełniające, znane jako Mama 4+, które przysługuje tylko części rodziców i dopiero po złożeniu wniosku do ZUS.
Źródło przypomina, że wysokość emerytury zależy od kwoty bazowej oraz od okresów składkowych i nieskładkowych. W opisanych zasadach świadczenie obejmuje 24 proc. kwoty bazowej, a do tego doliczane są kolejne części podstawy wymiaru: po 1,3 proc. za każdy rok okresów składkowych i po 0,7 proc. za każdy rok okresów nieskładkowych.
To ważne, bo w przypadku rodziców znaczenie mają nie same narodziny dziecka, ale konkretne okresy związane z opieką. Do okresów składkowych zalicza się między innymi czas, za który były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne, a według materiału także czas pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Zasiłek macierzyński i urlop wychowawczy
Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje przez 52 tygodnie na jedno dziecko. Przy urodzeniu większej liczby dzieci podczas jednego porodu ten okres jest dłuższy. W praktyce oznacza to, że właśnie czas pobierania zasiłku może mieć znaczenie przy ustalaniu stażu emerytalnego.
Osobno trzeba patrzeć na urlop wychowawczy. Materiał wskazuje, że do okresów nieskładkowych zalicza się urlop wychowawczy oraz wskazane okresy urlopu bezpłatnego związanego z opieką nad małymi dziećmi. Jednocześnie źródło podkreśla, że urlop wychowawczy przysługuje wyłącznie osobom zatrudnionym na umowę o pracę i wlicza się do stażu pracy.
Istotna zmiana miała wejść w życie w 2015 roku. Od tego momentu przy obliczaniu kapitału początkowego za każdy rok urlopu wychowawczego liczy się 1,3 proc. podstawy wymiaru zamiast 0,7 proc.. Oficjalna strona ZUS, na którą powołuje się materiał, wskazuje też, że okresy urlopów związanych z opieką nad dziećmi oraz okresy niewykonywania pracy z tego powodu są liczone po 1,3 proc. podstawy wymiaru za każdy rok, z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
Kto może dostać rodzicielskie świadczenie uzupełniające?
Drugi wątek dotyczy świadczenia, które funkcjonuje od 2019 roku. Nie jest to powszechny dodatek za każde dziecko. Zgodnie z opisem przytoczonym przez rodzice.pl świadczenie skierowano przede wszystkim do tych rodziców, którzy z powodu obowiązków rodzinnych zrezygnowali z pracy albo nigdy jej nie podjęli i nie uzyskali prawa do świadczenia emerytalnego.
Podstawowy warunek to wychowanie co najmniej czworga dzieci. Matka może otrzymać świadczenie po ukończeniu 60 lat, jeśli urodziła i wychowała albo tylko wychowała przynajmniej czworo dzieci. Ojciec może ubiegać się o wsparcie po ukończeniu 65 lat, ale tylko w szczególnych sytuacjach opisanych w źródle, czyli gdy matka dzieci zmarła, porzuciła je albo przez długi czas ich nie wychowywała. Przy ustalaniu prawa do świadczenia mogą być też uwzględniane dzieci współmałżonka, dzieci przysposobione oraz dzieci przyjęte w ramach rodziny zastępczej.
Kiedy przysługuje pełna kwota, a kiedy wyrównanie?
Jeśli rodzic nie pobiera emerytury ani renty, rodzicielskie świadczenie uzupełniające przysługuje w wysokości najniższej emerytury. Jeśli pobierane świadczenie jest niższe od najniższej emerytury, możliwe jest wyrównanie do tej kwoty.
Źródło podaje, że od marca 2022 roku najniższa emerytura wynosiła 1338,44 zł brutto. Jednocześnie zaznacza, że kwota podlega corocznej waloryzacji, dlatego w materiale została wskazana jako wartość odnosząca się właśnie do tamtego okresu.
Wniosek do ZUS jest konieczny
Dla mieszkańców zainteresowanych świadczeniem najważniejsza jest jedna praktyczna informacja: Mama 4+ nie jest przyznawana automatycznie. Trzeba złożyć wniosek do ZUS. Według źródła służy do tego formularz ZUS-ER-WPS-O2.
Do wniosku należy dołączyć między innymi numery PESEL dzieci, oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej oraz inne dokumenty wskazane przez instytucję. Dla osób planujących przejście na emeryturę albo sprawdzających swój staż kluczowe jest więc rozdzielenie dwóch kwestii: tego, co wlicza się do emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem, oraz tego, kto może ubiegać się o osobne świadczenie uzupełniające.
W praktyce oznacza to, że nie każdy rodzic dostanie dodatkowe pieniądze tylko dlatego, że wychowywał dzieci. Część okresów związanych z opieką może jednak wpływać na wyliczenie emerytury, a część rodziców wychowujących co najmniej czworo dzieci może starać się o wsparcie z ZUS, jeśli spełnia warunki opisane w materiale.
Artykuł napisany przy wykorzystaniu AI
Źródło: https://www.rodzice.pl/ile-lat-mozna-doliczyc-do-emerytury-za-dzieci/
