Wyniki badania na temat poziomu wiedzy, postaw i obaw Polaków wobec genetyki wskazują na dość niską świadomość społeczną w tym obszarze. Jedynie niewielki odsetek ankietowanych czuje się w zakresie genetyki naprawdę kompetentny. 23% respondentów deklaruje, że posiada podstawowe informacje wymagające pogłębienia, a 40% przyznaje, że ich wiedza jest fragmentaryczna. Kolejne 18% ma jedynie świadomości, że takie badania w ogóle istnieją, natomiast 12% nie posiada na ich temat praktycznie żadnych informacji. W efekcie dla zdecydowanej większości Polaków genetyka pozostaje obszarem nieoswojonym, mimo że jej rola w nowoczesnej medycynie systematycznie rośnie. Ta luka wiedzy staje się szczególnie istotna, gdy spojrzymy na genetykę jako fundament medycyny spersonalizowanej, której podstawą często są właśnie dane genetyczne. Dzięki nim możliwy jest nie tylko lepszy dobór terapii i leków, ale także tworzenie spersonalizowanych zaleceń dotyczących stylu życia, od badań profilaktycznych, przez dietę po aktywność fizyczną. Dzięki analizie genetycznej coraz lepiej rozumiemy również, dlaczego różne osoby odmiennie reagują na te same substancje czynne zawarte w lekach.
Jak Polacy postrzegają badania genetyczne?
Osoby, które deklarują jakąkolwiek wiedzę na temat badań genetycznych, najczęściej wskazują, że badania dostarczają informacji o: chorobach dziedzicznych i genetycznych (29%), predyspozycjach chorób i ryzyku zachorowania (28%) oraz pochodzeniu i pokrewieństwie (27%). Jednocześnie aż 72% uważa, że badania genetyczne mogą pozytywnie wpłynąć na życie ich samych, a także ich dzieci i wnuków. Polacy dostrzegają również konkretne korzyści: szybsze diagnozowanie chorób i podjęcie leczenia (63%), dokładniejszy dobór terapii i leków (50%), bezpieczne planowanie potomstwa (37%) oraz redukcję kosztów leczenia (35%).
Jednak kluczowe jest zrozumienie, czym są badania genetyczne. Dzięki nim pacjenci mogą poznać swoje predyspozycje oraz ryzyka związane z zachorowalnością na różne choroby. Wiedza, którą deklarują ankietowani, stanowi obiecujący prognostyk na przyszłość. Ponadto połowa badanych uważa, że badania genetyczne staną się standardowym elementem wizyty u lekarza w ciągu najbliższych 10 lat.
i
Badania genetyczne to klucz do zrozumienia naszego zdrowia na poziomie indywidualnym. Wykorzystując genetykę mamy ambicję odwrócić paradygmat z systemu opartego na medycynie naprawczej na profilaktykę spersonalizowaną. Dlatego wprowadziliśmy Program Moje Zdrowie Genetyczne, który poprzez analizę genomu daje informacje m.in. na temat: oceny ryzyka zachorowania na konkretne schorzenia, statusu nosicielstwa chorób genetycznych, naszych predyspozycji i tego jak reagujemy na określone składniki aktywne leków. Taka wiedza pozwala zbudować personalizowane plany profilaktyczne i świadomie zadbać o zdrowie swoje i bliskich – mówi dr n. med. i nauk o zdrowiu Anna Rulkiewicz, Prezeska Grupy LUX MED.
Jak podkreśla ekspertka, ważne jest by budować wiedzę, że geny mogą być narzędziem świadomego dbania o zdrowie, a genomika może służyć nie tylko diagnostyce chorób.
W centrum zmiany związanej z sekwencjonowaniem genomu, znajduje się analiza danych medycznych, uwarunkowań środowiskowych, stylu życia i nawyków. Taki całościowy obraz stanu zdrowia pozwala na personalizowaną opiekę medyczną i dostosowanie zaleceń profilaktycznych do stylu życia naszych pacjentów – podkreśla Prezeska Grupy LUX MED.
i
Zakres programu Moje Zdrowie Genetyczne
W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie badaniami genetycznymi oraz widoczną potrzebę zwiększania świadomości w tym obszarze, Grupa LUX MED uruchomiła program Moje Zdrowie Genetyczne.
Badanie wykonywane jest metodą NGS (sekwencjonowanie następnej generacji) i obejmuje odczytanie pełnej sekwencji genomu (WGS). W ramach programu przeanalizowanych zostaje ponad 300 genów i 9 poligenowych ocen ryzyka związanych z predyspozycjami i podwyższonym ryzykiem wystąpienia zarówno chorób nowotworowych, jak i nienowotworowych. Pacjenci otrzymują również informacje dotyczące cech organizmu, takich jak m.in. skłonność do przybierania na wadze, odpowiedź na wysiłek fizyczny czy predyspozycje mięśniowe. Integralną częścią programu jest również raport farmakogenomiczny, który dostarcza informacji o bezpieczeństwie i skuteczności stosowania wybranych leków, uwzględniając indywidualne uwarunkowania genetyczne organizmu.
Program obejmuje konsultację lekarską z omówieniem wyników i przygotowaniem planu badań profilaktycznych, wsparcie psychologiczne dla osób z wysokim ryzykiem wybranych chorób jednogenowych oraz pomoc w koordynacji dalszej diagnostyki – jeśli okaże się ona konieczna.
i
