Jakie kraje mogą przepływać przez cieśninę Ormuz?
Iran ogłosił, że cieśnina Ormuz jest otwarta dla jednostek pochodzących z krajów, które utrzymują przyjazne stosunki z Teheranem. Wśród nich znajdują się Chiny, Rosja, Indie, Irak oraz Pakistan. Informację tę przekazał minister spraw zagranicznych Iranu, Abbas Aragczi, a potwierdził ją konsulat irański w Bombaju za pośrednictwem serwisu X.
Zaledwie dzień wcześniej, stałe przedstawicielstwo Iranu przy Organizacji Narodów Zjednoczonych zapewniło, że statki z państw, które mają dobre relacje z Iranem, mogą liczyć na bezpieczny tranzyt przez cieśninę Ormuz. Władze tych krajów muszą jednak uzgadniać ruch jednostek z rządem w Teheranie.
Czy Iran pobiera opłaty za przepływ statków?
W poniedziałek, 23 marca, przez cieśninę Ormuz przepłynęły dwa indyjskie tankowce gazowe – Pine Gas i Jag Vasant. Indyjskie media spekulowały, czy Iran pobiera opłaty za ten przepływ. Wysoko postawiony urzędnik w rządzie Indii zapewnił jednak, że nie są pobierane żadne opłaty za bezpieczny tranzyt indyjskich tankowców przez cieśninę Ormuz. Decyzje dotyczące ruchu tych jednostek są podejmowane na podstawie oceny poziomu bezpieczeństwa.
W Zatoce Perskiej znajduje się obecnie 20 statków pod banderą indyjską, w tym pięć gazowców z ponad 230 tysiącami ton skroplonego gazu ropopochodnego, dwa gazowce ze skroplonym gazem ziemnym oraz cztery z ropą naftową.
Jakie są relacje Indii z Iranem?
Indie znalazły się w gronie krajów przyjaznych Iranowi, mimo szerokiej współpracy militarnej z Izraelem i bliskich relacji z USA. Premier Indii, Narendra Modi, w niedawnym czasie odwiedził Izrael, gdzie podpisano umowy o wartości około 10 miliardów dolarów. Pomimo tego, Modi unikał jednoznacznego stanowiska w sprawie konfliktu w Zatoce Perskiej, wybierając strategię dyplomacji za zamkniętymi drzwiami.
Ludzie często pytają, po której stronie jesteśmy. Moja odpowiedz to: stoimy po stronie Indii. Po stronie interesów Indii. Po stronie pokoju i dialogu - mówił premier Modi.
Jakie są interesy Indii w Zatoce Perskiej?
Chilamkuri Raja Mohan, ekspert ds. polityki zagranicznej, zauważył, że Indie mają ogromne interesy w regionie Zatoki Perskiej. Wymiana handlowa z krajami tego regionu wynosi 200 miliardów dolarów, a 9 milionów Indusów pracuje tam na co dzień. Ponadto, Indie są uzależnione od surowców energetycznych pochodzących z tego regionu, z ponad połową ropy i gazu importowanych przez cieśninę Ormuz.
Ochrona tych interesów stała się nadrzędnym celem dla Delhi w czasach obecnego kryzysu. To nie jest nieracjonalna kalkulacja - podkreślił Mohan.
Dlatego Indie udzieliły schronienia irańskiemu okrętowi wojennemu Iris Lavana oraz jego załodze, które zawinęły do portu w Koczin.
Jaką rolę odgrywa Pakistan?
Pakistan, podobnie jak Indie, znalazł się na liście przyjaznych krajów Iranu. 25 marca przekazał Iranowi 15-punktowy plan pokojowy, przygotowany przez Amerykanów, i zaproponował rozmowy pokojowe w Islamabadzie. Michael Kugelman w magazynie "Foreign Policy" zauważył, że Pakistan, mimo że nie ma doświadczenia w negocjacjach na Bliskim Wschodzie, ma bliskie powiązania zarówno z USA, jak i Iranem.
Ale w rzeczywistości rola Pakistanu jako mediatora ma sens: to jeden z niewielu krajów, które mają bliskie powiązania zarówno ze Stanami Zjednoczonymi, jak i Iranem - podkreślił Kugelman.
W 2025 roku premier Pakistanu Shehbaz Sharif i naczelny dowódca armii Asim Munir spotykali się z przywódcami Iranu oraz amerykańskim prezydentem Donaldem Trumpem. Prezydent USA wyrażał publicznie uznanie dla Munira, nazywając go swoim "ulubionym feldmarszałkiem".
Jakie są reakcje Indii na działania Pakistanu?
Indie sceptycznie patrzą na rosnącą rolę Pakistanu jako mediatora w konfliktach międzynarodowych. Minister spraw zagranicznych Indii, Subrahmanyam Jaishankar, podczas spotkania z opozycją, zaznaczył, że Indie nie są narodem-pośrednikiem, który biega za innymi krajami, pytając, czy jego usługi są potrzebne.
Źródło PAP.
Polecany artykuł:
