Spis treści
Światowe ceny żywności notują zauważalne wzrosty. Jak podaje portal WNP.pl, we wrześniu indeks cen żywności FAO podskoczył do poziomu 136 pkt, co oznacza wzrost o 1,5 proc. w ujęciu miesięcznym i 5,8 proc. rok do roku. To najwyższy odczyt od listopada 2022 roku, czyli z okresu schyłku rządów Prawa i Sprawiedliwości.
Indeks opracowywany przez FAO analizuje zmiany cen w pięciu kluczowych kategoriach: mięso, nabiał, oleje roślinne, zboża oraz cukier. Tendencje są zróżnicowane. O ile ceny mięsa są stabilne, a nabiał tanieje, o tyle cukier, zboża i oleje roślinne notują ostre podwyżki.
Gwałtowny wzrost cen cukru. O 6,1 proc. w górę we wrześniu
Na rynku cukru obserwujemy najsilniejsze wahania. Tylko we wrześniu ceny tego surowca podskoczyły na świecie o 6,1 proc., a w stosunku rocznym cukier podrożał już o blisko 15 proc., osiągając pułap najwyższy od marca 2025 r.
Główną przyczyną są niepokoje dotyczące podaży w sezonie 2026/2027, wywołane zmianami klimatycznymi i anomalią El Niño. Niedobory opadów w Tajlandii i Indiach oraz ich nadmiar w Brazylii budzą niepokój rynków. Dodatkowo Unia Europejska spodziewa się mniejszych zbiorów ze względu na redukcję obszarów uprawnych i zagrożenie suszą.
Zboża podrożały o 17,2 proc. rok do roku
W skali roku zboża zanotowały jeszcze bardziej drastyczne podwyżki. We wrześniu ich ceny wzrosły o 5,1 proc. wobec sierpnia, a rok do roku skoczyły aż o 17,2 proc. Oznacza to najwyższy poziom cenowy od grudnia 2023 roku.
Według portalu WNP.pl głównym motorem wzrostów jest konflikt na linii Rosja-Ukraina i wynikające z niego utrudnienia logistyczne w portach czarnomorskich, które hamują eksport kukurydzy i pszenicy. Do tego dochodzą obawy o plony w Ameryce Północnej oraz wpływ rynku paliw, z uwagi na wykorzystanie części zbóż do produkcji biopaliw.
Oleje roślinne i nabiał: odmienne trendy
Spore podwyżki dotknęły również oleje roślinne. Choć we wrześniu wzrosły one zaledwie o 0,9 proc., to w ujęciu rocznym są droższe o ponad 18 proc. To najwyższe notowania od czerwca 2022 roku, za co odpowiada głównie rosnąca cena oleju palmowego.
Zgoła inaczej wygląda rynek nabiału. W ujęciu rocznym staniał on o 19,1 proc., a we wrześniu jego ceny spadły o kolejne 0,2 proc. Tendencję spadkową kształtują głównie masło i sery, mimo że - jak zauważa analityk - mleko zaczyna powoli drożeć.
Wpływ droższej żywności na polską inflację
Podwyżki na rynkach światowych nie zawsze przekładają się natychmiast na ceny w polskich sklepach, ale stanowią poważny sygnał ostrzegawczy. Główny ekonomista FAO zaznacza, że długotrwały trend wzrostowy może ostatecznie dotknąć konsumentów, w szczególności w państwach uzależnionych od importu surowców energetycznych i żywnościowych.
Warto dodać, że FAO zrewidowała prognozy globalnych zbiorów zbóż, obniżając je o 2,1 proc. względem lipca, do poziomu 2,979 mld ton. To wciąż drugi najlepszy wynik w historii, lecz problemy z suszami w USA i Europie wciąż dają o sobie znać.
Dla Polski sytuacja ta ma teraz szczególne znaczenie. Oczekiwany spadek cen paliw na stacjach benzynowych powinien hamować inflację, jednak rosnące koszty żywności mogą zneutralizować ten pozytywny efekt.
W efekcie, pomimo niższych rachunków za tankowanie, walka ze wzrostem cen nie jest wygrana. Utrzymanie się światowych tendencji na rynku żywności rodzi pytanie, jak silnie wpłynie to na portfele Polaków podczas codziennych zakupów w najbliższych miesiącach.
