Z Warszawy

Najstarsza ulica w Warszawie skrywa wiele tajemnic. Jej historia sięga średniowiecza

2024-02-13 12:47

Warszawa jest ogromnym miastem, w którym nie brakuje mniejszych lub większych ulic i uliczek. Która z nich jest jednak tą najstarszą? Choć jednoznaczne tego określenie jest bardzo trudne, liczne źródła wskazują na ul. Długą znajdującą się w Śródmieściu. To trasa z niezwykłą historią oraz licznymi zabytkami, które można podziwiać w czasie spacerów.

Najstarsza ulica w Warszawie - o którą chodzi?

Jakiś czas temu opisywaliśmy już najdłuższą ulicę w Warszawie, którą okazał się Wał Miedzeszyński. Tym razem postanowiliśmy natomiast sprawdzić najstarszą ulicę w stolicy. Według licznych źródeł jest nią ul. Długa - jej nazwa dobrze oddawała rekordowe jak na średniowieczne warunki rozmiary.

- W XIV w. na początku traktu utworzył się długi przedmiejski plac postojowo-targowy sięgający od Nowomiejskiej poza Miodową. Jego kształt zachowała do dziś szeroka część Długiej. Wzdłuż placu zabudowało się przedmieście Starej Warszawy; pierwsze wiadomości o drewnianych domach i ogrodach przedmiejskich pochodzą z początku XV w. Z tego okresu datuje się nazwa Długiej; ulicę od dość znacznej szerokości placu zwano wtedy również Szeroką - czytamy na stronie internetowej stołecznego ratusza.

W XVI w. przy ulicy budowano browary, a później dworki szlacheckie. Istniały tam również giełda kupiecka oraz kwatery dla cudzoziemców - przedstawiciele urzędu wskazują, że świadczy to o istotnym znaczeniu trasy. W 1621 r. Długa została przecięta wałem obronnym, w którego bastionie Władysław IV kazał wybudować Arsenał Rzeczypospolitej wzniesiony w latach 1638-1643 r. Przed Arsenałem Długa rozszerzyła się w placyk. W pierwszej połowie XVII w. ulicę nazywano Błońską lub Drogą Publiczną do Błonia - dodano.

W kolejnych latach ulica była rozbudowywana i odbudowywana po potopie szwedzkim. Wzdłuż trasy powstawały również kościoły oraz klasztory, kamienice i pałace. Na początku XIX w. ul. Długa kojarzyła się przede wszystkim z hotelami, m.in. Hotelem Polskim oraz Hotelem Francuskim. W tamtym czasie była to gwarna ulica handlowa, na której znajdowało się wiele sklepów. Ważnym momentem w jej historii okazał się 29 listopada 1830 r., kiedy to powstańcy listopadowi wraz z mieszkańcami Warszawy zdobyli Arsenał, po zrywie zmieniony jednak w więzienie.

Na początku XX w. przy ul. Długiej wzniesiono pasaż Simonsa. Dalej budowano również kamienice. W latach 20., po odzyskaniu niepodległości siedziby przy trasie zyskały ówczesne Ministerstwo Opieki Społecznej oraz Ministerstwo Sprawiedliwości.

Niestety, podczas II wojny światowej zrujnowaniu uległo wiele budynków znajdujących się przy ul. Długiej. To na niej działy się jednak wydarzenia, o których do dziś czyta się w podręcznikach do historii. - W latach okupacji Długa była miejscem kilku akcji zbrojnych przeciw hitlerowcom; słynna była bohaterska akcja harcerzy z "Szarych Szeregów" - odbicie z samochodu-więźniarki Jana Bytnara - "Rudego" oraz 24 innych więźniów 26 marca 1943 r. - czytamy na stronie ratusza. Na ul. Długiej prowadzono intensywne walki z Niemcami, a ostatecznie trasa została prawie całkowicie zniszczona.

Odbudowa ruszyła w latach 50., kiedy to w okolicy zaczęły również powstawać nowoczesne jak na tamte czasy, wyższe budynki. W 1965 r. ulica trafiła do rejestru zabytków.

Źródło: UM Warszawa / "Ulice i place Warszawy" Eugeniusza Szwankowskiego

Warszawa Zachodnia jak Berlin HBF! Stacja marzeń rośnie w oczach