Czym młodzież z Polski różni się od rówieśników z innych krajów? Zaskakujemy... cnotliwością?

2020-05-25 7:02 A.D.
Młodzież w Polski
Autor: Canva.com Zdjęcie poglądowe

Światowa Organizacja Zdrowia oraz Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) prowadzą nieustające badania nad rozwojem dzieci i młodzieży w różnych sferach życia. Szczególną uwagę zwarca się między innymi na środowisko rodzinne, które wywiera spory wpływ na samopoczucie dzieci i młodzieży oraz kształtowanie się zachowań zdrowotnych, jak i seksualnych. Czego możemy dowiedzieć się o sobie z raportu?

Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) przygotowało cykliczny raport dotyczący młodzieży. Zauważane są w nim kwestie różnic nie tylko między chłopcami i dziewczętami. Zwrócono również szczególną uwagę, jak kraj pochodzenia wpływa na rozwój nastolatków w sferach rodzinnych, jak i seksualnych. Badaniu poddawani są uczniowie w trzech grupach wieku: 11, 13 i 15 lat, rekomendowana liczebność to po 1550 osób w każdej grupie.

Różnice między dziewczętami, a młodymi mężczyznami są zauważalne. Okazuje się, że chłopcy i młodsi nastolatkowie są bardziej aktywni, rzadziej opuszczają śniadania i posiłki rodzinne, ale mają większe skłonności do zachowań agresywnych czy przemocy. Z kolei mniej otwarte w życiu rodzinnym dziewczęta, częściej szukają pocieszenia w internecie i padają ofiarami cyberprzemocy. Ale to nie jedyne różnice. Jak jest w przypadku życia seksualnego nastolatków?

Czym młodzież z Polski różni się od rówieśników z innych krajów? Jesteśmy cnotliwi!

Ważnym punktem raportu jest oczywiście liczba stosunków płciowych wśród nieletnich oraz zastosowanie antykoncepcji. Według danych WHO, obserwuje się spadek liczby zakażeń wirusem HIV i innymi chorobami wenerycznymi. Jedną z przyczyn jest z pewnością większa świadomość społeczna, lecz i fakt, że młodzież (jak i dorośli) rzadziej chodzi na randki.

13 proc. ankietowanych 15-latków w Polsce ma za sobą debiut seksualny. Liczba ta jest znacznie mniejsza niż średnia dla krajów europejskich. W wśród polskich 15-latków odsetek młodzieży podejmującej współżycie seksualne znacząco się zmniejszył wobec wyników badań z 2014 roku. Podobnie jest w przypadku osób w wieku 18-29.

Z publikacji wynika, że polska młodzież jest na ostatnim miejscu spośród krajów Unii Europejskiej, jeśli wziąć pod uwagę... wiek inicjacji seksualnej.

Warszawskie zoo już gotowe na przyjęcie zwiedzających

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

Inicjacja seksualna 15-latków - czy mają za sobą pierwszy raz?

W opublikowanym dzisiaj raporcie z międzynarodowych badań nad zachowaniami zdrowotnymi młodzieży szkolnej HBSC (Health Behaviour in School-aged Children) uwzględniono także wyniki dotyczące inicjacji seksualnej 15-latków.

W Polsce inicjację seksualną odbyło 13,1% ankietowanych 15-latków. Debiut seksualny częściej mieli za sobą chłopcy niż dziewczęta (16,4% wobec 10,1%). W porównaniu z badaniami z 2014 roku odsetek młodzieży wcześnie podejmującej współżycie seksualne znacząco się zmniejszył (z 17,4%), przy czym zaważyły na tym deklaracje dziewcząt (2014 - 18,5%; 2018 – 10,1%). W przypadku chłopców można mówić o stabilizacji tego wskaźnika (2014 - 16,0%; 2018 – 16,4%).

Przytoczone rezultaty badań należy interpretować bardzo ostrożnie, między innymi ze względu na istotne zastrzeżenia metodologiczne (szerzej piszemy o tym z prof. Zbigniewem Izdebskim w raporcie z polskiej edycji tych badań). Jednak – nawet jeśli weźmiemy te zastrzeżenia pod uwagę – nie ma wątpliwości, że obraz aktywności seksualnej podejmowanej w Polsce przez 15-latków jest dynamiczny, ulega zmianom.

Warto dostrzec, że w badaniach HBSC od 2010 roku występuje tendencja do zmniejszania odsetka tak młodych osób podejmujących inicjację seksualną. Ta tendencja widoczna jest także w opublikowanym dzisiaj raporcie w zestawieniach danych uzyskanych w wielu krajach w odniesieniu do wszystkich badanych (np. Belgia, Austria, Hiszpania, Łotwa, Rosja, Ukraina) lub tylko dziewcząt (np. Francja, Węgry, Czechy, Rumunia, Litwa, Anglia, Walia, Szkocja). Zjawisko to ma niewątpliwie bardzo złożone społeczno-kulturowe uwarunkowania. Niestety w Polsce od lat nie zrealizowano szerszych badań poświęconych seksualności młodzieży, w związku z tym próba formułowania wyjaśnień może mieć charakter spekulatywny.

Niemała skala podejmowania przez osoby 15-letnie współżycia seksualnego musi budzić niepokój. Jest to aktywność niezgodna z kryteriami seksuologicznej normy rozwojowej, ryzykowna z punktu widzenia zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, także niezgodna z prawem. Na znaczącą skalę podejmowania zachowań ryzykownych wskazuje także niestosowanie antykoncepcji (prezerwatyw i tabletek antykoncepcyjnych) przez dużą część respondentów w trakcie ostatniego stosunku płciowego.

Rezultaty badań każą jeszcze raz sformułować postulat realizacji rzetelnej, efektywnej edukacji seksualnej w polskich szkołach.

Komentarz: prof. Krzysztof Wąż

Inicjacja seksualna pośród 15-latków
Autor: Dane HBSC